Kendi cebimizden bir alışveriş yaparken dahi üç dükkân gezer, fiyat sorar, en uygununu bulmaya çalışırız. Çünkü kendi paramız kıymetlidir. Oysa devletin kasasından çıkan her kuruş, kendi paramızdan çok daha kıymetli olmalıdır, zira o parada tüyü bitmemiş yetimin, okul sırasındaki öğrencinin ve alın teriyle vergisini ödeyen milyonların hakkı vardır.

Ancak ne yazık ki Muş’ta uzun süredir tanıklık ettiğimiz manzara, bu temel hassasiyetin çok uzağında seyrediyor.

Muş İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı okulların 2026-2027 eğitim-öğretim yılı pansiyon ve gıda alımı ihalelerine dair Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) kayıtları, tabiri caizse "pes" dedirten bir tabloyu gözler önüne serdi. Rakamlar soğuktur ama yalan söylemez, hele ki yan yana konulduğunda gerçeği bütün çıplaklığıyla ortaya koyar.

Bakın, aynı ilde, aynı kurumun çatısı altında ve neredeyse aynı maliyetlerle yapılan iki ayrı ihalede yaşananlara…

Muş Merkezde bir okulun şarküteri ve kahvaltılık alımı var. Yaklaşık maliyet 3 milyon 285 bin lira olarak belirlenmiş, ihale ise sadece yüzde 7’lik bir indirimle 3 milyon 50 bin liraya bağlanmış. Hemen öte yanda başka bir okulun yine şarküteri alımı var. Yaklaşık maliyet neredeyse aynı… 3 milyon 396 bin lira. Peki ihale kaç liraya sonuçlanmış dersiniz? Tam 1 milyon 715 bin liraya! Yani neredeyse yarı yarıya, yüzde 49,49 indirimle…

İşin en çarpıcı yanı ne biliyor musunuz? Bu iki ihaleye de giren ve imzayı atan firmanın aynı firma olması!

İnsanın aklına ister istemez şu soru geliyor. Aynı şehirde, aynı ürünleri, aynı dönemde satan bir esnaf, bir okulun kapısından içeri girerken fiyatı yarı yarıya kırıp bundan kâr edebiliyorken, diğer okulun kapısında neden neredeyse liste fiyatına imza atıyor? Aradaki bu 1 milyon 300 bin liralık uçurumun sebebi ne? Şarküteri ürünlerinin kalitesi mi farklı, yoksa ihalelerdeki rekabet ortamı mı?

Tablo sadece bu iki okulla sınırlı olsa, belki "bir istisna" deyip geçebilirdik. Ama değil.

Bulanık’ta bir yemek ihalesi yapılıyor, ihaleye tek bir firma katılıyor ve tek kuruş indirim yapmadan, yani yüzde 0 kırım ile yaklaşık maliyet üzerinden sözleşmeyi kapıyor. Merkezdeki ve Hasköy’deki diğer okulların et, kuru gıda, sebze-meyve alımlarına bakıyorsunuz, kırım oranları yüzde 1’lerde, yüzde 2’lerde adeta yerlerde sürünüyor. Bir simit parası kadar bile rekabetin oluşmadığı bu ortamda, "pazarlık usulü" adeta piyasanın en yüksek fiyatından alım yapmanın kılıfına dönüşmüş durumda.

Asıl yaralayıcı olan ise bu rakamların kendisi kadar, yetkili makamların bu tabloya karşı büründüğü derin sessizliktir.

Bizler bu şehrin gazetecileri ve vicdan sahibi insanları olarak, bu yanlıştan dönülmesi için defalarca Muş İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün kapısını çaldık. Belgeleriyle, verileriyle durumu anlattık. "İhaleleri pazarlık usulüyle dar bir çevreye hapsetmeyin, açık ihale yapın ki rekabet artsın, kazanan devletimiz ve çocuklarımız olsun" dedik.

Gördük ki söylediklerimiz duvarlara çarpmış, hiçbir şey değişmemiş. Aynı tas, aynı hamam devam etmiş.

Oysa kamu yöneticiliği, "Ben yaptım oldu" makamı değil, hesap verilebilirlik ve emanete sahip çıkma makamıdır. Açık ihale varken, katılımın artması ve fiyatların gerçek piyasa değerine inmesi mümkünken, neden ısrarla dar çerçeveli yöntemler tercih ediliyor? Bir okulda yüzde 49 indirim yapılabiliyorsa, diğer okullarda yüzde 1 ile bağlanan ihalelerde buharlaşan milyonların vebalini kim ödeyecek?

Muş İl Milli Eğitim Müdürlüğü yöneticilerine bir kez daha sormak gerekiyor, Bu rakamlar önünüze geldiğinde hiç mi durup düşünmüyorsunuz? Defalarca uyarılmanıza rağmen kılınızı kıpırdatmamanızın, bu anlamsız fiyat makaslarına seyirci kalmanızın makul bir açıklaması var mı?

Unutulmasın ki, koltuklar geçicidir, asıl olan o koltuklarda otururken atılan imzaların vicdani ve hukuki ağırlığıdır. Muş’un çocuklarının boğazından geçecek lokmanın bütçesi, birkaç kişinin insafına ya da dar ihale koridorlarına terk edilemeyecek kadar kutsaldır.