HABER49- Türkiye’de ilk kez bir laboratuvar merkezi ile hastane arasında kurulan telecerrahi bağlantısı üzerinden robotik histerektomi ameliyatı yapıldı. İstanbul’daki TÜSEB İDEA merkezinden robotik cerrahi sistemini yöneten Doç. Dr. Derman Başaran ile Varto Devlet Hastanesi Başhekimi Op. Dr. Haticegül Tuncer’in birlikte gerçekleştirdiği operasyon, farklı şehirlerdeki cerrahların uzaktan çalışmasını mümkün kıldı.
Sağlık teknolojilerinde yaşanan gelişmeler, cerrahi uygulamaların farklı merkezler arasında uzaktan yürütülmesine yönelik yeni imkanlar oluşturuyor. Bu kapsamda, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) İstanbul Deneysel Araştırma Geliştirme ve Eğitim Merkezi (İDEA) ile Muş arasında kurulan bağlantıyla robotik cerrahi yöntemi kullanılarak rahmin alınması anlamına gelen histerektomi ameliyatı gerçekleştirildi.
İLK UZAKTAN ROBOTİK HİSTEREKTOMİ UYGULAMASI
Yaklaşık 1.400 kilometre mesafedeki iki merkez arasında yürütülen operasyon, Türkiye’de bir laboratuvar merkezi ile hastane arasında kurulan bağlantı üzerinden gerçekleştirilen ilk uzaktan robotik histerektomi uygulaması oldu.
Tıbbi teknolojiler alanında faaliyet gösteren MicroPort’un robotik cerrahi sistemiyle gerçekleştirilen operasyonda, İstanbul’daki cerrahi konsol ile Muş’taki robotik cerrahi sistemi arasında uzaktan bağlantı kuruldu.
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Derman Başaran, İstanbul’dan sisteme bağlanarak ameliyatın belirli aşamalarını yönetti. Varto Devlet Hastanesi Başhekimi Op. Dr. Haticegül Tuncer ise hasta başında bulunarak operasyonun cerrahi sorumluluğunu üstlendi.
İKİ ŞEHİR ARASINDA EŞ ZAMANLI CERRAHİ İŞ BİRLİĞİ
Operasyonun gerçekleştirilmesi için İstanbul’daki TÜSEB İDEA merkezi ile Muş arasında fiberoptik altyapı üzerinden internet bağlantısı sağlandı. Bu bağlantı aracılığıyla Doç. Dr. Derman Başaran, İstanbul’daki cerrahi konsoldan Muş’taki robotik cerrahi sistemini eş zamanlı olarak kontrol etti. Varto Devlet Hastanesi Başhekimi Op. Dr. Haticegül Tuncer de hastanın başında bulunarak ameliyatı Başaran ile birlikte yürüttü.
Doç. Dr. Başaran, ameliyatın bazı aşamalarında doğrudan müdahalede bulunurken bazı bölümlerde meslektaşına rehberlik etti. Böylece iki cerrah, aynı ameliyatın farklı aşamalarında görev paylaşımı yaparak operasyonu tamamladı.
Telecerrahi olarak adlandırılan bu yöntem, cerrahın robotik cerrahi konsolu aracılığıyla farklı bir merkezdeki robotik sistemi uzaktan yönetmesine dayanıyor. Görüntü ve kontrol verilerinin eş zamanlı aktarılmasıyla hekimler, uygun teknik ve klinik koşullar altında farklı şehirlerde bulunmalarına rağmen ortak bir operasyon gerçekleştirebiliyor.
Muş’un uygulama için tercih edilmesinde, kentte telecerrahi uygulamasını gerçekleştirebilecek deneyime sahip bir hekimin bulunması ve İstanbul ile Muş gibi birbirinden uzak iki nokta arasında bağlantı kurulmasının hedeflenmesi etkili oldu.
HASTANIN UZUN SÜREN KANAMA ŞİKAYETİ NEDENİYLE AMELİYAT KARARI ALINDI
Doç. Dr. Derman Başaran, operasyonun ardından yaptığı değerlendirmede hastanın tedavi sürecine ilişkin bilgiler de paylaştı. Hastanın 43 yaşında ve yedi çocuk annesi olduğunu belirten Başaran, uzun süredir yoğun kanama şikayeti yaşadığını ve kanamalara bağlı kansızlık geliştiğini aktardı.
Hastaya öncelikle ilaç tedavisi uygulandığını, daha sonra bazı cerrahi müdahalelerin denendiğini ancak sonuç alınamadığını ifade eden Başaran, tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesinin ardından rahmin alınmasına karar verildiğini söyledi. Hastada kanser gibi kötü huylu bir hastalık bulunmadığını belirten Başaran, ameliyatın uzun süredir devam eden ve yaşamını olumsuz etkileyen yoğun kanamalar nedeniyle gerçekleştirildiğini kaydetti.
Operasyonun İstanbul’dan uzaktan yürütülmesiyle ilgili konuşan Başaran, Varto Devlet Hastanesi Başhekimi Op. Dr. Haticegül Tuncer'in hasta başında bulunduğu ameliyatta kendi deneyiminden yararlanıldığını belirtti. Başaran, ameliyatın bazı bölümlerini kendisinin gerçekleştirdiğini, bazı aşamalarda ise meslektaşına rehberlik ettiğini ifade ederek uygulamanın hem Türkiye’deki sağlık sistemi hem de bölge açısından önemli olduğunu dile getirdi.
“HASTALARIN UZUN MESAFELER GİTMEK ZORUNDA KALMAMASI HEDEFLENİYOR”
Robotik cerrahinin gelişimi ve uzaktan müdahale imkanları hakkında değerlendirmelerde bulunan Doç. Dr. Başaran, robotik sistemlerin Türkiye’de giderek yaygınlaştığını ve bazı ameliyatlarda standart tedavi yöntemlerine göre daha iyi sonuçlar sağlayabildiğini belirtti.
Mevcut sistemlerde ameliyatın robot tarafından bağımsız biçimde gerçekleştirilmediğine dikkat çeken Başaran, cerrahın robotik kolları konsol aracılığıyla yönettiğini anlattı. Telecerrahi uygulamasında da uzaktaki cerrahın ameliyatın ihtiyaç duyulan bölümlerine müdahale edebildiğini veya hasta başındaki hekime rehberlik sağlayabildiğini kaydeden Başaran, uzaktan cerrahi desteğinin yalnızca operasyonların gerçekleştirilmesi açısından değil, cerrahi deneyimin aktarılması ve hekimlerin eğitimlerinin sürdürülmesi bakımından da önem taşıdığını ifade etti. İleri cerrahi uygulamalara ihtiyaç duyan bazı hastaların büyük merkezlere ulaşmakta güçlük çekebildiğini belirten Başaran, hedefin uygun koşullar sağlandığında hastaların başka bir şehre gitmek zorunda kalmadan yaşadıkları yerde tedavi olabilmesi olduğunu söyledi.
Robotik cerrahi sistemlerinin gelecekte daha fazla gelişeceğini belirten Başaran, cerrahi işlemlerin tamamen robotlar tarafından gerçekleştirilmesinin de ilerleyen yıllarda gündeme gelebileceğini ifade etti.
TÜSEB İDEA’NIN SAĞLIK TEKNOLOJİLERİ VE EĞİTİM ALANINDAKİ ROLÜ
TÜSEB İDEA Merkez Müdürü Batuhan Yeşilyurt da gerçekleştirilen operasyonun sağlık teknolojileri bakımından önemine değindi. Sağlık teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte telecerrahi gibi uygulamaların farklı merkezlerdeki uzmanlığı bir araya getirdiğini belirten Yeşilyurt, temel önceliğin hastaya güvenli ve etkili biçimde müdahale edilmesi olduğunu söyledi.
Robotik cerrahinin sunduğu imkanlardan birinin uzaktan bağlantıyla ortak ameliyat yapılabilmesi olduğunu ifade eden Yeşilyurt, iki cerrahın deneyimlerini bir araya getirmesinin sağlık teknolojileri açısından değer taşıdığını kaydetti.
TÜSEB İDEA’nın robotik cerrahi alanında eğitim alan cerrahların ve sağlık profesyonellerinin gelişimini desteklediğini belirten Yeşilyurt, merkezde yürütülen eğitim programlarının yanı sıra yeni teknolojilerin uygulamaya aktarılmasının da önem taşıdığını dile getirdi.
Muş ile kurulan bağlantı üzerinden gerçekleştirilen operasyonun bu açıdan önemli bir örnek olduğunu belirten Yeşilyurt, ilk kez merkezden kontrol edilen robotik sistemle Muş’ta histerektomi ameliyatı gerçekleştirildiğini ifade etti.
VARTO DEVLET HASTANESİ BAŞHEKİMİ TUNCER’İN 200’ÜN ÜZERİNDE ROBOTİK CERRAHİ VAKA DENEYİMİ BULUNUYOR
Varto Devlet Hastanesi Başhekimi Op. Dr. Haticegül Tuncer, operasyonun ardından yaptığı değerlendirmede uzmanlık eğitimi sırasında 200’ün üzerinde robotik cerrahi vakasında aktif konsol deneyimi kazandığını belirtti. Bu deneyimin robotik cerrahinin yalnızca teknolojik bir yenilik olmadığını, cerrahi uygulamaların geleceğini şekillendiren bir dönüşüm olduğunu görmesini sağladığını ifade eden Tuncer, başhekimlik ve tabiplik görevini sürdürdüğü Varto’da edindiği bilgi ve birikimi böyle bir operasyonun parçası olarak kullanmanın kendisi için önemli olduğunu söyledi.
İstanbul ile Muş arasında gerçekleştirilen ameliyatın ileri cerrahi teknolojilerinin coğrafi sınırları aşarak farklı bölgelerdeki hastalara ulaşabilmesi açısından önemli bir adım olduğunu belirten Tuncer, telecerrahinin klinik uygulamalarının geliştirilmesi, cerrahi eğitimde yeni imkanların oluşturulması ve sağlık kuruluşları arasında bilgi paylaşımının güçlendirilmesi bakımından fırsatlar sunduğunu dile getirdi.
Tuncer, operasyonun hayata geçirilmesine katkı sağlayan Sağlık Bakanlığına, Muş İl Sağlık Müdürlüğüne ve TÜSEB’e teşekkür etti.
MİCROPORT’TAN TELECERRAHİ VE UZAKTAN CERRAHİ DESTEĞİ DEĞERLENDİRMESİ
MicroPort Kıdemli Başkan Yardımcısı Dr. Altuğ Ergin, telecerrahi ve uzaktan cerrahi gözetiminin ileri cerrahi uzmanlığına erişim bakımından yeni imkanlar oluşturduğunu belirtti. Ergin, yüksek hızlı veri aktarımı sağlayan fiberoptik bağlantılar ve 5G gibi teknolojilerin uygun teknik ve klinik koşullarda cerrahların yüzlerce, hatta binlerce kilometre uzaktaki hastalara müdahale edebilmesine imkan tanıdığını ifade etti.
Uzaktan cerrahi gözetimi ve rehberlik uygulamalarının, deneyimli hekimlerin farklı merkezlerde görev yapan meslektaşlarına ameliyat sırasında gerçek zamanlı destek sunmasını sağladığını kaydeden Ergin, bu yöntemin cerrahi eğitim ve deneyim paylaşımına katkıda bulunduğunu dile getirdi.
Ergin, söz konusu teknolojilerin yaygınlaşmasının hasta transferi ihtiyacının ve buna bağlı maliyetlerin azaltılması, sağlık hizmetlerine erişimin geliştirilmesi ve cerrahi bakım standartlarının güçlendirilmesi açısından potansiyel taşıdığını belirterek, merkezler arasında kurulacak iş birliklerinin robotik cerrahinin geleceğinde daha fazla önem kazanacağını ifade etti.
MicroPort Türkiye, Balkanlar ve Azerbaycan Kıdemli Direktörü Ebru Güneş de İstanbul’dan Muş’a gerçekleştirilen operasyonun Türkiye’nin sağlık teknolojilerindeki dönüşümü açısından önemli bir aşama olduğunu belirtti. Güneş, MicroPort’un robotik cerrahi sistemiyle mesafenin sağlık hizmetlerine erişim önünde engel oluşturmasının azaltılabileceğini ifade ederek Türkiye’nin robotik cerrahi ve telecerrahi alanlarında bölgesel ölçekte önemli bir konuma ulaşabileceğine inandığını kaydetti.
