HABER49- Türkiye’de hususi damgalı pasaport olarak bilinen ve kamuoyunda “yeşil pasaport” adıyla anılan pasaport türünün kapsamının genişletilmesine yönelik önemli bir adım atıldı. Meclis’e sunulan yeni kanun teklifiyle, üç meslek grubunun daha yeşil pasaport hakkına kavuşması gündeme geldi.
Meclis’e sunulan yeni kanun teklifiyle diş hekimleri, veteriner hekimler ve mimarlara yeşil pasaport yolu açılıyor. En az 15 yıl kıdem şartı öngören düzenleme, mesleki gelişim ve sektörel eşitlik vurgusuyla dikkat çekiyor.
Düzenleme, özellikle özel sektörde faaliyet gösteren ve mesleki gelişimlerini uluslararası alanda sürdürmek zorunda olan meslek mensuplarını yakından ilgilendiriyor. Teklife göre, meslek odalarına kayıtlı olmak ve en az 15 yıl kıdeme sahip bulunmak şartıyla diş hekimleri, veteriner hekimler ve mimarlar yeşil pasaport alabilecek.
DİŞ HEKİMLERİ, VETERİNERLER VE MİMARLAR İÇİN 15 YIL KIDEM ŞARTI
Meclis’e sunulan kanun teklifinin en dikkat çekici yönü, yeşil pasaport hakkının belirli bir kıdem şartına bağlanması oldu. Buna göre, Diş Hekimleri Odası’na kayıtlı diş hekimleri, Veteriner Hekimler Odası’na kayıtlı veterinerler ve Mimarlar Odası’na kayıtlı mimarlar, mesleklerinde en az 15 yılı tamamlamaları halinde hususi damgalı pasaport alabilecek. Bu kriter, düzenlemenin geçici değil, meslekte belirli bir tecrübe ve süreklilik kazanmış kişileri kapsamasını amaçlıyor. Teklifin gerekçesinde, bu üç meslek grubunun yurt dışı bağlantılarının giderek arttığına dikkat çekiliyor. Özellikle sağlık, hayvan sağlığı ve mimarlık alanlarında yaşanan küresel gelişmeler, meslek mensuplarının uluslararası kongreler, sempozyumlar ve eğitim programlarına katılımını zorunlu kılıyor.
“MESLEKİ GELİŞİM” VE “AYRIMCILIĞIN GİDERİLMESİ” VURGUSU
Kanun teklifinin gerekçesinde özellikle iki temel vurgu öne çıkıyor: mesleki gelişim ve sektörel eşitlik. Teklif metninde, diş hekimlerinin, veteriner hekimlerin ve mimarların mesleklerini güncel bilimsel veriler ışığında icra edebilmeleri için yurt dışındaki gelişmeleri yakından takip etmelerinin hayati önemde olduğu ifade ediliyor. Eğitim, konferans, sempozyum, kongre ve benzeri bilimsel etkinliklerin büyük bir kısmının yurt dışında düzenlendiği hatırlatılarak, bu etkinliklere katılımın önündeki vize engelinin kaldırılmasının meslek kalitesini doğrudan artıracağına dikkat çekiliyor. Öte yandan teklif, kamu sektöründe görev yapan ve benzer şartları taşıyan meslek mensuplarıyla özel sektörde çalışanlar arasındaki farkın giderilmesini amaçlıyor. Gerekçede açıkça, aynı niteliklere ve kıdeme sahip olmalarına rağmen yalnızca çalıştıkları sektör nedeniyle yeşil pasaport hakkından yararlanamayan meslek mensuplarının bulunduğu belirtiliyor. Bu durumun bir ayrımcılık yarattığı vurgulanarak, düzenleme ile eşitlik ilkesinin güçlendirilmesinin hedeflendiği ifade ediliyor. Teklif, meslek odalarının uzun süredir dile getirdiği taleplere de yanıt niteliği taşıyor. CHP Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara tarafından hazırlanan ve Meclis’e sunulan düzenleme, ilgili komisyona sevk edilmiş durumda. Komisyon sürecinin ardından teklifin Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor.
KİMLER YEŞİL PASAPORT ALABİLİYOR? MEVCUT HAK SAHİPLERİ
Türkiye’de yeşil pasaport uygulaması, belirli unvan ve şartlara sahip kişi ve grupları kapsıyor. Mevcut düzenlemeye göre, 1., 2. ve 3. derece kadrolarda görev yapan devlet memurları ve kamu görevlileri bu pasaporttan yararlanabiliyor; bu derecelerden emekli olanların hakları da korunuyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyeleri ve eski bakanlar da yeşil pasaport sahibi olabiliyor. Bunun yanı sıra görev süreleri boyunca büyükşehir, il ve ilçe belediye başkanları ile derece kadrodan emekli olmuş eski belediye başkanları da bu hakka sahip. Spor alanında ise “devlet sporcusu” statüsünü taşıyan ve belirli kriterleri karşılayan sporcular yeşil pasaport alabiliyor. Özelleştirme öncesinde bu haktan yararlanan bazı kamu bankaları ve kurumlarda görev yapmış çalışanlar için de kazanılmış haklar bulunuyor. Ayrıca belirli bir ihracat hacmine ulaşan şirketlerin sahipleri, ortakları veya yetkilileri, kanunla tanınan şartları sağlamaları halinde yeşil pasaport alabiliyor. Son yıllarda yapılan düzenlemelerle baroya en az 15 yıl kayıtlı avukatlar da bu kapsama dahil edilmişti. Şimdi gündemde olan yeni teklif ise bu listeye diş hekimleri, veteriner hekimler ve mimarları eklemeyi hedefliyor.