HABER49-Muş Toplum Sağlığı Merkezi (TSM) Başkanı ve Halk Sağlığı Uzmanı Dr. İlknur Ayvaz, Ulusal Fenilketonüri Günü dolayısıyla Haber49’a açıklamalarda bulundu.
Dr. Ayvaz, fenilketonürinin erken teşhis ve doğru tedaviyle kontrol altına alınabilen önemli bir kalıtsal hastalık olduğunu belirterek ailelere yenidoğan taramalarını ihmal etmemeleri çağrısında bulundu.
“TEDAVİ EDİLMEZSE KALICI HASARLARA YOL AÇABİLİYOR”
Fenilketonürinin doğuştan gelen kalıtsal bir metabolizma hastalığı olduğunu ifade eden Dr. Ayvaz, hastalığın tedavi edilmediği durumlarda ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini söyledi.
Dr. Ayvaz, “Fenilketonüri, doğuştan gelen kalıtsal bir metabolizma hastalığıdır. Bu hastalıkta vücut, proteinli gıdalarda bulunan fenilalanin adlı aminoasidi yeterince parçalayamaz. Tedavi edilmediğinde fenilalanin kanda birikir ve özellikle beyin gelişimini etkileyerek kalıcı zihinsel yetersizliklere ve gelişimsel bozukluklara yol açabilir. Ancak unutulmamalıdır ki; fenilketonüri erken tanı ve uygun tedavi ile tamamen kontrol altına alınabilen bir hastalıktır” dedi.
TOPUK KANI TARAMASININ ÖNEMİ
Türkiye’de tüm yenidoğan bebeklerin doğumdan sonraki ilk günlerde Yenidoğan Tarama Programı kapsamında tarandığını hatırlatan Ayvaz, topuk kanı uygulamasının hayati önem taşıdığına dikkat çekti.
Dr. Ayvaz, “Bu nedenle ülkemizde tüm yenidoğan bebekler, doğumdan sonraki ilk günlerde uygulanan Yenidoğan Tarama Programı kapsamında taranmaktadır. Bebeğin topuğundan alınan birkaç damla kan örneği ile fenilketonüri başta olmak üzere birçok önemli hastalık erken dönemde tespit edilebilmektedir. Tarama sonucunda şüpheli bir durum saptandığında aileler sağlık kuruluşları tarafından bilgilendirilmekte ve ileri değerlendirme için yönlendirilmektedir. Tanı alan bebeklerde özel diyet tedavisine mümkün olan en erken dönemde başlanması büyük önem taşımaktadır” ifadelerini kullandı.
“KONTROLLER GECİKTİRİLMEMELİ”
Ailelerin topuk kanı taramalarını aksatmaması gerektiğini vurgulayan Ayvaz, fenilketonürili çocukların sağlıklı gelişiminde düzenli tedavinin ve diyet uygulamasının belirleyici olduğunu söyledi.
Dr. Ayvaz, “Ailelerimizin dikkat etmesi gereken en önemli nokta, doğumdan sonra topuk kanı taramasını mutlaka yaptırmaları ve gerektiğinde çağrıldıklarında kontrollerini geciktirmeden tamamlamalarıdır. Ayrıca fenilketonürili çocukların tedavisinde diyet kurallarına düzenli uyum sağlanması, sağlıklı büyüme ve gelişme açısından hayati önem taşımaktadır” şeklinde konuştu.
“ÖZEL MAMALAR SGK TARAFINDAN KARŞILANIYOR”
Türkiye’nin fenilketonürinin en sık görüldüğü ülkeler arasında yer aldığını belirten Ayvaz, bunun nedenlerinden birinin akraba evliliklerinin yaygınlığı olduğunu ifade etti. Dr. Ayvaz açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Ulusal Fenilketonüri Günü vesilesiyle tüm ailelerimize hatırlatmak isteriz ki; erken tanı hayat kurtarır. Topuk kanı taramaları sayesinde çocuklarımızın sağlıklı bir geleceğe adım atmalarına katkı sağlayabiliriz. Türkiye hastalığın en sık izlendiği ülkelerdendir. Bunda ülkemizde akraba evliliklerinin yaygın olması önemli rol oynamaktadır. Tanı alan fenilketonürili çocukların özel beslenme gereksinimi olan mamalar başvuru yapıldığında Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmaktadır."