HABER49- Muş Alparslan Üniversitesi akademisyenleri tarafından hazırlanan "HB-FİAM: Türkiye İyonküresi İçin Belirsizlik-Duyarlı Anomali Sezimi, Çoklu Kaynak Ataması ve TÜRKSAT Doğrulamalı Ulusal Risk Atlası" başlıklı proje, TÜBİTAK 1001 Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında destek almaya hak kazandı.
Muş Alparslan Üniversitesi öğretim üyelerinin hazırladığı proje, Türkiye'nin iyonosfer yapısının yapay zekâ destekli yöntemlerle analiz edilmesini ve haberleşme ile navigasyon sistemlerinin güvenliğine katkı sağlayacak ulusal bir risk altyapısının oluşturulmasını amaçlıyor.
Projenin yürütücülüğünü Prof. Dr. Ramazan Atıcı üstlenirken, araştırma ekibinde Prof. Dr. Selçuk Sağır, Dr. Öğr. Üyesi Serhat Korlaelçi ve Dr. Öğr. Üyesi Ali Öztürk yer alıyor.
36 AY SÜRECEK
Üç yıl sürecek proje kapsamında Türkiye iyonosferine ilişkin GNSS istasyonlarından elde edilen veriler ile yıldırım aktiviteleri, güneş, jeomanyetik ve sismik veriler; yapay zekâ ve gelişmiş istatistiksel yöntemlerle bütünleşik olarak analiz edilecek. Çalışmada belirsizlik-duyarlı anomali sezimi, çoklu kaynak ataması ve TÜRKSAT operasyonel verileriyle doğrulanacak ulusal risk atlasının oluşturulması hedefleniyor.
YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ ANALİZ YAPILACAK
Proje kapsamında geliştirilecek HB-FİAM modeli, Gaussian Process, Bayesyen inversiyon ve Bayesyen-LSTM yaklaşımlarını bir araya getirerek gerçek anomalilerin gürültüden ayrıştırılmasını sağlayacak. Ayrıca Morlet dalgacık analizi ve Appleton-Hartree formülasyonu kullanılarak iyonosferik bozulmaların fiziksel karakterizasyonu gerçekleştirilecek.
Çalışmanın sonunda hibrit-Bayesyen veri bankasının oluşturulması, kaynak etiketli anomali kataloğunun hazırlanması, ulusal risk atlasının geliştirilmesi ve TÜRKSAT doğrulama raporlarının üretilmesi planlanıyor.
Akademisyenler, projenin bilimsel literatüre katkı sunmasının yanı sıra haberleşme ve navigasyon sistemlerinin güvenliğini artıracak karar destek mekanizmalarının geliştirilmesine de önemli katkılar sağlamasının beklendiğini ifade etti.
