HABER49-Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Van Bölge Müdürlüğü tarafından yayımlanan “Sayılarla Türkiye” Mart 2026 raporu, Muş’un demografik yapısından ekonomik göstergelerine kadar birçok alanda güncel verileri ortaya koydu.
Muş, Van, Bitlis ve Hakkari illerini kapsayan bölgesel analizde özellikle hanehalkı büyüklüğü, eğitim ve sağlık altyapısı ile doğum oranları dikkat çekici başlıklar arasında yer aldı. Açıklanan istatistikler, Muş’un Türkiye ortalamasına kıyasla farklılaşan yapısını net biçimde gözler önüne serdi.
MUŞ’UN NÜFUS YAPISI VE HANEHALKI ÖZELLİKLERİ
TÜİK verilerine göre Muş’un nüfusu son yıllarda sınırlı bir gerileme eğilimi gösterdi. 2025 yılı sonu itibarıyla kent nüfusu 389 bin 127 olarak kayıtlara geçerken, yıllık nüfus artış hızının binde eksi 8,1 olduğu görüldü. Kentin nüfus yoğunluğu ise kilometrekare başına 45 kişi olarak hesaplandı.
Veriler, Muş’un nüfus dinamiklerinde durağan bir sürece girdiğine işaret ederken, genç nüfus oranının yüksekliği dikkat çekmeye devam etti. Kentte ortanca yaş 23,4 olarak ölçülerek Türkiye ortalamasının altında kaldı.
MUŞ’UN HANEHALKI BÜYÜKLÜĞÜ 4,31
Öte yandan Muş, hanehalkı büyüklüğünde Türkiye genelinin üzerinde bir tablo sergiledi. Türkiye genelinde ortalama hanehalkı büyüklüğü 3,08’e gerilerken, Muş’ta bu oran 4,31 olarak belirlendi. Bu veriler, ilin geniş aile yapısını koruduğunu ve Türkiye’nin en kalabalık hanelerine sahip şehirlerinden biri olmayı sürdürdüğünü gösterdi.
OKULLAŞMA ORANINDA DİKKAT ÇEKEN YÜKSELİŞ
Muş’ta eğitim göstergeleri incelendiğinde, okullaşma oranlarında dikkat çeken bir artış gözlemlendi. İlkokul seviyesinde net okullaşma oranı yüzde 96,2 olarak açıklanırken, ortaokulda bu oran yüzde 86,3’e, ortaöğretimde ise yüzde 73,2’ye ulaştı. Öğretmen başına düşen öğrenci sayısı ise ilkokulda 17, ortaokulda 13 ve lisede 12 olarak kaydedildi.
BİR HEKİME DÜŞEN HASTA SAYISI 791
Sağlık alanında ise yatırımlara rağmen hizmet yükünün yüksek olduğu görüldü. Muş’ta bir hekime düşen kişi sayısı 791 olarak açıklanırken, hastane yatağı başına düşen kişi sayısı 515 olarak verildi. Bu oranlar, sağlık hizmetlerine erişimde mevcut kapasitenin yoğun kullanıldığını ortaya koydu.
MUŞ EKONOMİSİ TARIM VE İSTİHDAMDA HANGİ NOKTADA?
Ekonomik göstergeler, Muş’ta tarım sektörünün belirleyici rolünü koruduğunu ortaya koydu. TRB2 bölgesinde istihdamın büyük bölümü yüzde 52,3 ile hizmet sektöründe yer alırken, tarım sektörü yüzde 24,5’lik payıyla kent ekonomisinde önemli bir konumda bulunuyor.
Kişi başına düşen gayrisafi yurt içi hasıla 2024 yılı verilerine göre 230 bin 300 TL, yani yaklaşık 7 bin 100 dolar seviyesinde gerçekleşti. Dış ticaret verilerinde ise tarımsal ürünler ve hammaddelerin ön planda olduğu görüldü.
TARIMSAL ÜRETİM VE ÇEVRE GÖSTERGELERİ
Muş Ovası’nın verimli toprakları, kentin tarımsal üretim kapasitesinde belirleyici rol oynadı. Bitkisel üretimde buğday ve şeker pancarı öne çıkarken, meyve ve sebze üretimi de bölgesel ihtiyacın karşılanmasında önemli katkı sundu. Hayvancılık faaliyetlerinde ise büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlığının güçlü bir seyir izlediği ve bölge içi ticaret hacminin arttığı görüldü.
Çevresel göstergelerde ise belediye hizmetlerinin kapsayıcılığı dikkat çekti. Belediye hizmetlerinden yararlanan nüfusun oranında artış yaşanırken, kişi başına düşen günlük su tüketimi 68 litre olarak kaydedildi.
DOĞUM VE AİLE YAPISINDA MUŞ TÜRKİYE ORTALAMASININ NERESİNDE?
Doğum istatistikleri, Muş’un genç nüfus yapısının en net göstergelerinden biri oldu. 2024 yılı verilerine göre kaba doğum hızı Türkiye genelinde binde 11,0 seviyesinde gerçekleşirken, Muş’ta bu oran binde 17,9 olarak ölçüldü. Bebek ölüm hızı ise binde 15,1 olarak kaydedildi.
Aile yapısına ilişkin verilerde ise Muş’ta boşanma oranlarının düşük olduğu dikkat çekti. Türkiye genelinde kaba boşanma hızı binde 2,26 iken, Muş’ta bu oran binde 0,70 olarak açıklandı. Evlenme hızı binde 5,94 olurken, ilk evlenme yaşı erkeklerde 27,7, kadınlarda ise 23,7 olarak belirlendi. Söz konusu veriler, kentte geleneksel aile yapısının sürdüğünü ortaya koydu.
ENERJİ TÜKETİMİ VE HANEHALKI HARCAMALARI
Enerji ve tüketim verileri, Muş’ta yaşam alışkanlıklarına dair önemli ipuçları sundu. Meskenlerde elektrik tüketimi ve abone sayısında düzenli bir artış gözlemlenirken, bu durum kentte enerji kullanımının yükseldiğini gösterdi. Su tüketimi verilerinde kişi başına günlük ortalama 68 litre kullanıldığı kaydedildi.
Hanehalkı harcamaları incelendiğinde ise TRB2 bölgesinde en büyük payın yüzde 32,6 ile gıda ve alkolsüz içecekler kalemine ait olduğu görüldü. Bunu yüzde 26,0 ile konut ve kira harcamaları takip etti. Bu dağılım, bölgedeki tüketim alışkanlıklarının temel ihtiyaçlar etrafında şekillendiğini ortaya koydu.