HABER49- Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), kamuoyunun merakla beklediği Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2025 Sonuçlarını yayımladı. Açıklanan resmi verilere göre Türkiye’nin toplam nüfusu, bir önceki yıla kıyasla kayda değer bir artış göstererek 86 milyon sınırını aştı.
2024 yılı sonunda 85 milyon 664 bin 944 olarak kayıtlara geçen ülke nüfusu, 2025 itibarıyla 427 bin 224 kişilik artışla 86 milyon 92 bin 168 kişiye yükseldi. Bu artış, son yıllarda doğurganlık oranlarındaki düşüşe rağmen nüfus hareketliliğinin devam ettiğini ortaya koydu. TÜİK’in paylaştığı veriler; doğum, ölüm, iç göç ve yabancı nüfus hareketlerinin Türkiye’nin nüfus dinamikleri üzerindeki etkisini ayrıntılı biçimde gözler önüne serdi. Özellikle büyükşehirlerde yoğunlaşan nüfus artışı, kentleşme baskısını daha görünür hale getirirken, kırsal bölgelerdeki nüfus kaybı dikkat çekti.
ERKEK VE KADIN NÜFUS ORANLARI NE ANLAMA GELİYOR?
TÜİK’in 2025 sonuçları, Türkiye’de cinsiyet dağılımının dengeli yapısını koruduğunu ortaya koydu. Buna göre erkek nüfus 43 milyon 59 bin 434 kişiyle toplam nüfusun yüzde 50,02’sini oluştururken, kadın nüfus 43 milyon 32 bin 734 kişiyle yüzde 49,98 oranında kaydedildi. Erkek ve kadın nüfus arasındaki bu sınırlı fark, Türkiye’nin demografik dengesinin sürdüğünü gösteriyor. Cinsiyet oranlarındaki bu denge, eğitimden sağlığa, istihdamdan sosyal güvenlik sistemine kadar pek çok alanda planlama açısından kritik bir gösterge olarak kabul ediliyor.
NÜFUS ARTIŞ HIZI NEDEN YÜKSELDİ?
Veriler, Türkiye’nin yıllık nüfus artış hızında belirgin bir yükseliş yaşandığını ortaya koydu. 2024 yılında binde 3,4 olarak hesaplanan yıllık nüfus artış hızı, 2025’te binde 5 seviyesine çıktı. Bu artış, son yıllarda düşüş eğilimi gösteren doğurganlık oranlarıyla birlikte ele alındığında dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor. Uzmanlar, nüfus artış hızındaki yükselişte iç göç hareketleri, yaşam süresinin uzaması ve yabancı nüfusun etkili olduğunu belirtiyor. Özellikle büyükşehirlerde artan doğum sayıları ve göç hareketleri, bu yükselişte önemli rol oynuyor. Nüfus artış hızındaki değişim, eğitim altyapısından sağlık hizmetlerine, konut politikalarından istihdam planlamasına kadar birçok alanda kamu yönetimlerinin yol haritasını doğrudan etkiliyor.
KENTLEŞME HIZLANDI MI? ŞEHİR VE KIRSAL NÜFUS DENGESİ
TÜİK’in açıkladığı istatistikler, Türkiye’de kentleşme eğiliminin devam ettiğini net biçimde ortaya koydu. İl ve ilçe merkezlerinde yaşayan nüfusun oranı 2024’te yüzde 93,4 iken 2025’te yüzde 93,6’ya yükseldi. Buna karşılık belde ve köylerde ikamet edenlerin oranı yüzde 6,6’dan yüzde 6,4’e geriledi. Bu tablo, kırsaldan kente göçün sürdüğünü ve şehir merkezlerinin cazibesini koruduğunu gösteriyor. Mekansal Adres Kayıt Sistemi’nin (MAKS) devreye alınmasıyla birlikte Türkiye’de fiili kent-kır yapısını daha doğru yansıtan yeni bir sınıflama da oluşturuldu. Bu sınıflamaya göre nüfusun yüzde 67,5’i yoğun kentlerde, yüzde 15,8’i orta yoğun kentlerde ve yüzde 16,8’i kırsal olarak tanımlanan alanlarda yaşıyor.
TÜRKİYE’DE YABANCI NÜFUS KAÇ KİŞİYE ULAŞTI? KİMLER DAHİL EDİLDİ?
Türkiye’de ikamet eden yabancı nüfus da 2025 verileriyle birlikte artış gösterdi. TÜİK’e göre yabancı nüfus, bir önceki yıla kıyasla 38 bin 968 kişi artarak 1 milyon 519 bin 515 kişiye ulaştı. Bu nüfusun yüzde 49,3’ünü erkekler, yüzde 50,7’sini ise kadınlar oluşturdu. Açıklanan rakamlara yalnızca geçerli ikamet veya çalışma iznine sahip yabancılar dahil edildi. Uluslararası koruma kimlik belgesi bulunan, ikamet izni yerine geçen resmi belgelerle Türkiye’de yaşayan kişiler ile mavi kart hamilleri bu kapsamda değerlendirildi. Kurs, turizm veya bilimsel araştırma gibi nedenlerle 90 günden kısa süreli vizeyle bulunan yabancılar ile geçici koruma statüsündeki Suriyeliler ise nüfus hesaplamasına dahil edilmedi.
33 İLDE NÜFUS AZALDI MI? EN KALABALIK VE EN KÜÇÜK İLLER HANGİLERİ?
TÜİK verileri, Türkiye genelinde nüfusun iller arasında homojen dağılmadığını bir kez daha ortaya koydu. 2024 yılında 40 ilin nüfusu azalırken, 2025’te bu sayı 33 il olarak kayıtlara geçti. İstanbul, 52 bin 451 kişilik artışla 15 milyon 754 bin 53 kişiye ulaşarak Türkiye’nin en kalabalık ili olma konumunu sürdürdü. Türkiye nüfusunun yüzde 18,3’ünün yaşadığı İstanbul’u, 5 milyon 910 bin 320 kişiyle Ankara ve 4 milyon 504 bin 185 kişiyle İzmir izledi. Bursa ve Antalya da nüfusu en yüksek iller arasında yer aldı. En az nüfusa sahip il ise 82 bin 836 kişiyle Bayburt oldu. Bayburt’u Tunceli, Ardahan, Gümüşhane ve Kilis takip etti.
TÜRKİYE’DE BİR İLÇENİN NÜFUSU İLK KEZ 1 MİLYONU AŞTI MI?
İlçelere göre nüfus dağılımı incelendiğinde, Türkiye’de bir ilke imza atıldığı görüldü. İstanbul’un Esenyurt ilçesi, 1 milyon 3 bin 905 kişilik nüfusuyla Türkiye’de nüfusu 1 milyonu aşan ilk ilçe oldu. Esenyurt’u Gaziantep’in Şahinbey ilçesi, Ankara’nın Çankaya ve Keçiören ilçeleri ile Gaziantep’in Şehitkamil ilçesi izledi. Bu veriler, büyükşehir ilçelerinin artık birçok ilden daha kalabalık hale geldiğini ortaya koydu.
ORTANCA YAŞ YÜKSELDİ Mİ? TÜRKİYE YAŞLANIYOR MU?
Nüfus piramitleri, Türkiye’nin yaş yapısında önemli bir değişim yaşandığını ortaya koydu. 2024’te 34,4 olan ortanca yaş, 2025’te 34,9’a yükseldi. Erkeklerde ortanca yaş 34,2’ye, kadınlarda ise 35,7’ye çıktı. Ortanca yaşın en yüksek olduğu il 44 ile Sinop olurken, en düşük ortanca yaş 21,8 ile Şanlıurfa’da kaydedildi. Bu veriler, Türkiye’de yaşlı nüfus oranının giderek arttığını gösteriyor. 65 yaş ve üzeri nüfusun oranı yüzde 11,1’e yükselirken, çocuk nüfusun oranında düşüş yaşandı.
NÜFUS YOĞUNLUĞU KAÇA YÜKSELDİ? EN KALABALIK VE EN SEYREK İLLER
Türkiye genelinde kilometrekareye düşen kişi sayısı 112 olarak hesaplandı. İstanbul, kilometrekareye düşen 2 bin 943 kişiyle nüfus yoğunluğu en yüksek il oldu. Kocaeli ve Yalova da yoğunluğun en fazla olduğu iller arasında yer aldı. Nüfus yoğunluğu en düşük il ise kilometrekareye 11 kişiyle Tunceli olarak kayıtlara geçti. Konya, yüz ölçümü en büyük il olmasına rağmen nüfus yoğunluğu 59 olarak hesaplandı.
