HABER49- TÜBİTAK ARDEB tarafından desteklenmeye hak kazanan 1001 Projesi, Muş Alparslan Üniversitesi’nde (MAUN) küçükbaş hayvancılıkta yapay zekâ destekli hastalık teşhisi alanında önemli bir çalışmanın hayata geçirilmesini sağlayacak. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Yazılım Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Zeydin Pala’nın yürütücülüğünü üstlendiği proje, sürü sağlığının ileri teknolojilerle izlenmesini ve yönetilmesini hedefliyor.
GELENEKSEL YÖNTEMLERİN ÖTESİNDE OTONOM SAĞLIK YÖNETİMİ
“Küçükbaş Hayvanlarda Çok Modlu Veri Füzyonu ve Entegre Yapay Zekâ Mimarisi ile Otonom Hastalık Teşhisi ve Proaktif İzolasyon Sisteminin Geliştirilmesi” başlığını taşıyan proje ile geleneksel ve reaktif hayvan sağlığı uygulamalarının ötesine geçilmesi amaçlanıyor. Çalışma kapsamında, hastalıklar ortaya çıkmadan önce tespit edilerek tam otonom bir teşhis ve yönetim sistemi geliştirilecek.
TEK KAYNAK DEĞİL, ÇOK MODLU VERİ ANALİZİ
Proje, hayvan sağlığını tek bir veri kaynağına bağlı kalmadan çok yönlü bir yaklaşımla ele almasıyla dikkat çekiyor. Bu doğrultuda; RFID sistemleri, termal ve RGB kameralar, IoT tabanlı çevresel sensörler ve akıllı suluklardan elde edilen veriler, çok modlu veri füzyonu yöntemiyle birlikte değerlendirilecek. Toplanan veriler; CNN, LSTM ve Vision Transformer gibi ileri seviye derin öğrenme modelleriyle analiz edilerek mastitis, ayak çürüğü ve zatürre gibi hastalıkların, henüz klinik belirtiler ortaya çıkmadan erken evrede tespit edilmesi hedefleniyor. Sistemin teşhis doğruluğunun %95’in üzerine çıkması bekleniyor.
HASTA HAYVANLAR OTOMATİK OLARAK İZOLE EDİLECEK
Projede yalnızca teşhis değil, hastalık yönetimi de otonom olarak sağlanacak. Hastalığı tespit edilen hayvanlar, RFID kontrollü akıllı kapılar aracılığıyla otomatik olarak izole bölmelere yönlendirilecek. Bu sayede hastalıkların sürü içinde yayılması anında önlenecek, çiftçiler ve veteriner hekimler ise eş zamanlı olarak bilgilendirilecek.
PİLOT UYGULAMA 36 AY SÜRECEK
36 ay sürecek pilot uygulamanın Muş Alparslan Üniversitesi bünyesinde yürütülmesi planlanıyor. Projenin tamamlanmasıyla birlikte; hastalık teşhis süresinin %60 oranında kısaltılması, sürüdeki morbidite oranının %40 azaltılması ve iş gücü maliyetlerinde %20 tasarruf sağlanması öngörülüyor.
HAYVAN REFAHI, HALK SAĞLIĞI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR GIDA VURGUSU
Hayvan refahını artırmasının yanı sıra gereksiz antibiyotik kullanımını azaltmayı hedefleyen proje, bu yönüyle halk sağlığına ve sürdürülebilir gıda teminine de katkı sunacak. Çalışma aynı zamanda Türkiye’nin 12. Kalkınma Planı ile TARBİL (Tarımda Dijital Dönüşüm Stratejisi) hedefleriyle de uyumlu bulunuyor. Projenin, akıllı tarım alanında patent, bilimsel yayın ve nitelikli insan kaynağı açısından ülkeye önemli kazanımlar sağlaması bekleniyor.
Projede; Mühendislik-Mimarlık Fakültesi'nden 1 yürütücü ve 5 araştırmacı, Uygulamalı Bilimler Fakültesi'nden 2 araştırmacı ve 1 bursiyer ile Bilgi İşlem Daire Başkanlığı'ndan 1 araştırmacı ve 1 bursiyer görev alıyor.
