HABER49-Uluslararası dergilerde yayımlanan çalışmalar, su kalitesinin güvenli olduğunu ortaya koyarken nehir tabanındaki metal birikimine dikkat çekti
Malatya’daki Malatya Turgut Özal Üniversitesi tarafından yürütülen bilimsel çalışmalar, bölgenin önemli su kaynaklarından biri olan Tohma Çayı’nın ekolojik durumunu ortaya koydu. Üniversitenin kamuoyuyla paylaştığı iki ayrı araştırma, uluslararası bilim dünyasında da yankı buldu.
MTÜ Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Bölümü öğretim üyesi Memet Varol tarafından yürütülen çalışmalar, saygın bilimsel yayınlar arasında yer alan Environmental Research ve Journal of Environmental Chemical Engineering dergilerinde yayımlanarak literatüre girdi.
Rektör Recep Bentli, elde edilen verilerin çevre yönetimi ve sürdürülebilir doğal kaynak kullanımı açısından önemli bir bilimsel altyapı sunduğunu belirtti.
Sivas’ta doğup Malatya üzerinden Karakaya Barajı’na ulaşan ve Fırat Nehri’nin önemli kollarından biri olan Tohma Çayı; tarımsal sulama, balıkçılık ve ekosistem dengesi açısından kritik bir kaynak olarak öne çıkıyor.
2023–2024 yılları arasında nehrin 13 farklı noktasından alınan su ve sediman örnekleri üzerinde yapılan analizler, sudaki ağır metal seviyelerinin Dünya Sağlık Örgütü ve Avrupa Birliği limitlerinin altında olduğunu ortaya koydu. Araştırma sonuçlarına göre mevcut koşullarda insan sağlığı açısından kanserojen risk bulunmuyor ve su, hem tarımsal kullanım hem de sucul yaşam için uygun özellik taşıyor.
Nehir tabanındaki birikimler dikkat çekti
Araştırmada, nehir yatağındaki sedimanlarda özellikle nikel, kadmiyum ve krom metallerinin biriktiği tespit edildi. Bu durumun, özellikle nehrin üst havzasında yaşayan dip canlıları için potansiyel risk oluşturabileceği değerlendirildi.
Bilimsel incelemeler, metal birikiminin farklı kaynaklarla bağlantılı olabileceğini gösterdi. Bu kapsamda Kangal bölgesindeki termik santral faaliyetleri ile Kuluncak çevresindeki madencilik çalışmalarının etkisine işaret edildi. Ayrıca evsel atıklar ve Organize Sanayi Bölgesi kaynaklı kirliliği taşıyan Şahnahan Çayı’nın Tohma Çayı ile birleştiği noktalarda metal yoğunluğunun arttığı gözlemlendi.
Rektör Bentli, “Bilimsel veriler Tohma Çayı’nın su kalitesinin şu an için güvenli olduğunu gösteriyor. Ancak nehir tabanındaki birikimler, sanayi ve madencilik faaliyetlerinin daha yakından takip edilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Üniversite olarak doğal kaynakların korunmasına yönelik bilimsel çalışmalarımızı sürdüreceğiz” ifadelerini kullandı.
