Earthquake Engineering Research Institute (EERI) tarafından organize edilen ve dünyanın en saygın deprem mühendisliği yarışması olarak kabul edilen organizasyonda, aralarında Stanford, UC Berkeley, UCLA ve Cornell gibi dünya üniversitelerinin de bulunduğu 49 finalist mücadele etti. Takımlar; sarsma masası testi, sönümleyici tasarımı, mimari, sunum, poster ve teklif dosyası olmak üzere 6 farklı kategoride değerlendirildi. İKÇÜ Sismik Takımı, genel klasmanda tüm rakiplerini geride bırakarak dünya birinciliğine ulaştı.

TARİHİ BAŞARIDA MUŞ İMZASI

İlköğretim ve lise öğrenimini Muş’ta tamamlayan ve Muş Vakfı bursiyeri olan İKÇÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü öğrencisi Muhammed Haktan Korkmaz, takım kaptanı olarak elde edilen tarihi zaferde önemli rol oynadı. Geçtiğimiz yıl DASK Depreme Dayanıklı Bina Tasarımı Yarışması’nda "En İyi Mimari" ve "En İyi Sunum" ödüllerini kazanan Korkmaz, bu yılki uluslararası şampiyonlukla başarısını zirveye taşıdı.
Gelecekteki hedefinin deprem mühendisliği alanında uzmanlaşmak olduğunu belirten Korkmaz, edindiği uluslararası tecrübeyi memleketi Muş ve Türkiye genelinde depreme dayanıklı yapılaşma çalışmalarına aktarmayı hedeflediğini ifade etti.

BİN FREKANSA YAKIN DEĞİŞİKLİL SANİYELER İÇİNDE TAMMALANDI

15 Ağustos'u 16 Ağustos'a bağlayan gece gerçekleştirilen operasyon kapsamında, uzayda yaklaşık 1000 frekans ve yayın parametresi eş zamanlı olarak yeni adreslerine taşındı.

Yaklaşık bir ay süren teknik hazırlıkların ardından gerçekleştirilen geçişte, izleyicilerin ekranlarına herhangi bir kesinti veya donma yansımadı.

788 TELEVİZYON VE RADYO KANALI TAŞINDI

Türksat 3A'dan yeni nesil uydulara aktarılan yayınların dağılımı şöyle oldu:

573 televizyon kanalı
215 radyo kanalı

Türksat mühendislerinin yürüttüğü operasyonun sıfır hata ve kesintiyle tamamlandığı bildirildi. Yeni nesil uyduların kapasitesiyle birlikte yayıncılık altyapısının ve görüntü kalitesinin de geliştirilmesi hedefleniyor.

ÇANAK ANTENLERİN YERİ VEYA YÖNÜ DEĞİŞMEYECEK

Yeni yayınların Türksat 3A ile aynı yörünge konumunda bulunan uydular üzerinden verilmeye başlanması nedeniyle vatandaşların çanak antenlerinde herhangi bir fiziksel değişiklik yapmasına gerek kalmayacak.

TKGS destekli uydu alıcılarında kanal listeleri otomatik olarak güncellenirken, eski model ve TKGS desteği bulunmayan cihazlarda ise “şebeke taraması” veya “ağ taraması” yapılması yeterli olacak.

SIRADA TÜRKSAT 7A VAR

Bakan Uraloğlu, Türkiye'nin kendi haberleşme uydusunu üretebilen ülkeler arasında yer aldığını belirterek, Türksat 6A'nın ardından yeni hedefin Türksat 7A olduğunu açıkladı.

Uraloğlu, Türksat 7A projesinin de yerli ve milli imkanlarla hayata geçirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.

Türkiye’de televizyon ve radyo yayınlarında önemli bir uydu değişikliği yapılacak. 2008 yılından bu yana yayın hizmetlerinde kullanılan Türksat 3A uydusunun görev süresinin sona yaklaşması nedeniyle mevcut yayınlar, TÜRKSAT filosunda bulunan daha yeni ve yüksek kapasiteli uydulara taşınacak.

TÜRKSAT Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme AŞ tarafından yapılan duyuruya göre aktarım işlemi, 15 Ağustos’u 16 Ağustos 2026’ya bağlayan gece gerçekleştirilecek. Uzun yıllardır Türkiye’nin haberleşme ve yayıncılık ihtiyaçlarına hizmet veren Türksat 3A, tasarım ve teknolojik ömrünün sonuna yaklaşırken yayınların daha güncel uydular üzerinden sürdürülmesi planlanıyor.

KANAL GÜNCELLEMESİ BİRÇOK TELEVİZYONDA OTOMATİK YAPILACAK

Yeni yayın sistemine geçişte izleyicilerin önemli bir bölümünün herhangi bir işlem yapmasına gerek kalmayacak. TÜRKSAT tarafından geliştirilen ve yeni nesil cihazlarda standart olarak bulunan TÜRKSAT Kanal Güncelleme Sistemi (TKGS), uyumlu televizyon ve uydu alıcılarında kanal geçişinin otomatik şekilde gerçekleştirilmesini sağlayacak.

TKGS desteği bulunan cihazları kullanan izleyicilerin manuel kanal araması ya da herhangi bir ayar yapmasına ihtiyaç olmayacak. Ancak daha eski nesil standart televizyon, dahili veya harici uydu alıcısı kullananların, yayın aktarımı tamamlandıktan sonra güncel televizyon ve radyo kanallarına erişebilmek için cihazlarından yeniden şebeke taraması yapması gerekecek.

Manuel tarama gerçekleştirecek eski nesil cihaz kullanıcılarının şebeke araması sırasında belirlenen güncel frekans değerlerinden birini kullanması gerekiyor. Bunun için uydu alıcısına 12380 MHz dikey (V) polarizasyon, 27500 sembol oranı, FEC 3/4veya 12423 MHz yatay (H) polarizasyon, 30000 sembol oranı, FEC ¾ değerlerinden biri girilerek şebeke taraması başlatılabilecek.

ÇANAK ANTENLERİN YÖNÜ DEĞİŞMEYECEK

Yayınların yeni uydulara aktarılması sırasında izleyicilerin anten sistemlerinde herhangi bir değişiklik yapmasına gerek olmayacak. Yeni yayınların taşınacağı TÜRKSAT uyduları, Türksat 3A ile aynı yörünge konumunda bulunuyor.

Bu nedenle vatandaşların yeni bir çanak anten satın alması veya mevcut antenlerinin yönünü değiştirmesi gerekmeyecek. Aktarımın ardından SD ve HD televizyon yayınları, mevcut antenler kullanılarak aynı formatlarda izlenmeye devam edilebilecek.

TÜRKSAT, geçiş sırasında vatandaşların ve yayıncı kuruluşların mağduriyet yaşamaması ve yayınların kesintiye uğramaması amacıyla gerekli teknik planlamaların tamamlandığını bildirdi.

YENİ UYDULARLA SİNYAL GÜCÜ ARTACAK

Yayınların daha yeni uydulara taşınmasıyla birlikte izleyicilere bazı teknik avantajlar da sağlanması hedefleniyor. Yeni uyduların daha yüksek sinyal gücüne sahip olması sayesinde televizyon yayınlarının yağmur ve kar gibi olumsuz hava koşullarından etkilenmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Bunun yanında artan kapasite verimliliğiyle birlikte yüksek çözünürlüklü 4K ve Ultra HD yayınların ekranlarda standart hale gelmesine zemin hazırlanması bekleniyor.

Gerçekleştirilecek uydu aktarımıyla birlikte mevcut uydu kapasitesinin daha verimli kullanılması, televizyon ve radyo yayınlarının sürekliliğinin korunması ve gelecekte ortaya çıkabilecek yayıncılık ihtiyaçlarının daha güçlü bir altyapıyla karşılanması hedefleniyor.

Dicle Üniversitesi, bilimsel alanda yenilikçi çalışmalarına bir yenisini daha ekledi. Üniversiteye bağlı Silvan Meslek Yüksekokulu’ndan (MYO) sağlık alanında yankı uyandıracak dikkat çekici bir proje hayata geçirildi. Bilgisayar Teknolojileri Bölüm Başkanı ve Yüksekokul Müdür Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Aynur Sevinç’in doktora çalışması kapsamında gerçekleştirdiği araştırma, sağlık alanında kritik bir bilimsel buluşa dönüştü.

MANYETİK REZONANS GÖRÜNTÜLERİNDEN DERİN ÖĞRENMEYLE TEŞHİS

Dr. Öğr. Üyesi Aynur Sevinç’in “Beyin Tümörünün Manyetik Rezonans Görüntüleri Üzerinden Derin Öğrenme Yaklaşımlarıyla Erken Teşhisi ve Sınıflandırılması” başlıklı doktora araştırması, tıp ile bilişim teknolojilerini bir araya getiriyor. Projede, manyetik rezonans (MR) görüntülerinden yararlanılarak beyin tümörlerinin erken aşamada tespit edilmesi ve farklı tümör türlerinin derin öğrenme yöntemleriyle hassasiyetle sınıflandırılması sağlandı.
Yapay zekâ ve görüntü işleme teknolojilerinin entegrasyonuna odaklanan bu çalışma, ilerleyen süreçte uzman hekimlerin tanı, değerlendirme ve karar verme süreçlerini hızlandıracak ve güçlendirecek yöntemlerin geliştirilmesine önemli bir katkı sunmayı amaçlıyor.

SİLVAN MYO’DA AKADEMİK VE KURUMSAL GELİŞİM SÜRÜYOR

Silvan Meslek Yüksekokulu, yalnızca bilimsel araştırmalarla değil; akreditasyon süreçleri, altyapı yatırımları ve toplumsal katkı faaliyetleriyle de adından söz ettiriyor.
Yüksekokul Müdürü Doç. Dr. Orhan Arpa, okulun kalite çalışmalarını öncelikli başlıklar arasında tuttuğunu belirterek, Elektrik ve Enerji Bölümü’nün MEDEK tarafından 2024 Aralık-2026 Aralık dönemi için akredite edilmesinin önemli bir başarı olduğunu vurguladı. Akreditasyonun ulusal standartlara uygun kaliteli eğitimi tescillediğini ifade eden Arpa, 2026 yılı içerisinde Çocuk Gelişimi ile Elektrik ve Enerji programları için yeniden MEDEK akreditasyon başvurusunda bulunulduğunu kaydetti.

Kurum içi akademik üretkenliğe de büyük önem verilen okulda, 2026 yılı içinde öğretim elemanları tarafından 7 uluslararası makale, 1 ulusal makale, 2 uluslararası kitap bölümü ve 4 uluslararası bildiri yayımlanarak bilim dünyasına katkı sağlandı.

EĞİTİMDEN İSTİHDAMA UYGULAMALI MODEL

Silvan MYO’da teorik bilgilerin sahada pratikle buluşturulması amacıyla öğrencilere geniş imkânlar sunuluyor. Çocuk Gelişimi programı öğrencileri Hasuni Anaokulu gibi kurumlarda staj yaparken, Bilgisayar Programcılığı öğrencileri KEBİTECH gibi sektör paydaşlarıyla bir araya gelerek profesyonel deneyim kazanıyor.
Ayrıca Bilgisayar Teknolojileri Bölümü için yüksek hızlı internet ve güncel yazılımlarla donatılan iki yeni bilgisayar laboratuvarı, Elektrik ve Enerji Bölümü için özel bir elektrik laboratuvarı ve Çocuk Gelişimi öğrencileri için iki ayrı atölye odası hizmete açıldı.

Türkiye genelinde, 1 Nisan'dan itibaren 5G'nin mobil şebekelerde kullanılmaya başlandığını hatırlatan Uraloğlu, "Daha ilk günden 21 milyon abone, bu teknolojiyle buluştu. Bugün ise bu sayı, 44,5 milyon oldu. Yaklaşık 4 ayda ülkemiz nüfusunun yarısından fazlası 5G ile buluştu, başka bir ifadeyle her iki kişiden biri 5G abonesi oldu." ifadelerini kullandı.

"Her alanda yenilikçi çözümler hayat bulacak"

Uraloğlu, haberleşme ve bilişim sektörünün, bugünün en stratejik alanlarından biri olduğuna dikkati çekti.

5G'nin sadece bir teknoloji değil, Türkiye'nin ekonomisini, sanayisini, sağlığını, ulaşımını ve tarımını dönüştürecek bir çağın adı olduğuna işaret eden Uraloğlu, şunları kaydetti:
"5G, 4,5G'ye kıyasla ultra düşük gecikme süreleri ve yoğun cihaz bağlantısı kapasitesiyle, Türkiye'yi dijital dönüşümün merkezine taşıyacak. Ulaşımda tam otonom sürüş ve akıllı yol uygulamalarıyla, yol güvenliği artacak, trafik daha verimli yönetilecek. Sanayide akıllı fabrikalar, otonom robotlar ve anlık veri analiziyle üretim süreçleri optimize edilecek. Akıllı şehirlerde enerji yönetiminden otopark sistemlerine kadar her alanda yenilikçi çözümler hayat bulacak."

Android ve iOS platformlarında kullanıma sunulan uygulamayla gönüllüler, TDV tarafından gerçekleştirilen gönüllülük faaliyetlerine tek bir platform üzerinden ulaşıp kendilerine uygun çalışmaları inceleyerek başvurularını gerçekleştirebilecek.

"TDV Gönüllüsü" mobil uygulamasında yer alan kişisel profil alanından kullanıcılar, bilgilerini güncelleyerek, meslek, uzmanlık ve ilgi duydukları gönüllülük alanlarını sisteme ekleyebiliyor. Böylece gönüllülerin sahip oldukları bilgi, beceri ve deneyimlerin uygun çalışmalarda değerlendirilmesi amaçlanıyor.

Uygulamada yer alan "Müsaitlik Takvimi" özelliğiyle gönüllüler, uygun oldukları gün ve saatleri sisteme tanımlayabiliyor. Bu bilgiler doğrultusunda kendilerine uygun zaman aralıklarındaki faaliyetlerle ilgili bildirimler gönderiliyor.

Faaliyetler il, ilçe, kategori ve tarih bilgilerine göre görüntülenebilirken, gönüllüler katılmak istedikleri çalışmanın detaylarını inceleyerek başvurularını uygulama üzerinden yapabiliyor. Başvuruları onaylanan faaliyetler ile davet edildikleri çalışmalar da uygulama üzerinden takip edilebiliyor.

Uygulamada yer alan "Yetkinliklerim" bölümüyle gönüllüler meslek, uzmanlık alanı, ilgi alanları ve gönüllü olmak istedikleri çalışma alanlarını sisteme tanımlayabiliyor. Bu özellik sayesinde ihtiyaç duyulan faaliyetlerde gönüllülerin yetkinliklerinden daha etkin şekilde yararlanılması hedefleniyor.

Kullanıcıların uygulamayla ilgili öneri, talep, görüş ve destek ihtiyaçlarını iletebilmesi amacıyla "Bize Ulaşın" modülü bulunurken, "Sıkça Sorulan Sorular" bölümüyle gönüllülük süreçleri ve uygulama kullanımı hakkında bilgilere kolayca ulaşılabiliyor.

Muş DENEYAP Teknoloji Atölyesi öğrencileri Hamza Özcan ve Yunus Emre Korkmaz’ın hazırladığı proje, Teknolojik Tasarım Yarışması – Doğal Afetler ve Afet Yönetimi kategorisinde değerlendirildi. Titizlikle yürütülen jüri incelemeleri sonucunda en yüksek puanı elde eden TAMGA, Türkiye genelindeki projeler arasında zirvede yer alarak finalist olma hakkı kazandı.

Afet ve acil durumlarda kişilerin hızlı ve güvenilir biçimde kimliklendirilmesini amaçlayan sistem, afet bölgelerindeki iletişim ve koordinasyon açıklarını kapatmayı, müdahale ekiplerinin sahadaki çalışmalarını kolaylaştırmayı ve afetzede verilerine hızlı erişim sağlamayı hedefliyor.

YAPAY ZEKA VE OTONOM SİSTEMLER MEVZUATTA

Talimatın en dikkat çeken maddelerinden biri, yapay zeka destekli otonom sistemlerin tanımı oldu. Uçuş sırasında çevresel şartlara uyum sağlayan, görev profilini dinamik biçimde güncelleyebilen ve pilot müdahalesi olmadan karar alabilen yapay zeka tabanlı sistemler resmi olarak mevzuata eklendi. Bu sistemlerin kullanım esasları SHGM tarafından yayımlanacak ayrı bir düzenlemeyle netleşecek; süreç tamamlanıncaya kadar ise bu operasyonlar kontrollü izin kapsamında yürütülecek.

ÜÇ KADEMELİ YENİ LİSANS MODELİ

Mevcut uygulamanın yerini alacak yeni sistemle pilot yetkileri, dron ağırlığından ziyade sahip olunan lisans seviyesine göre belirlenecek.
P0 Lisansı: Amatör kullanıcılar için düzenlenecek.
P1 Lisansı: Ticari uçuş gerçekleştiren pilotları kapsayacak.
Görüş hattı dışı (BVLOS), otonom uçuşlar, insan ve kalabalık üstü operasyonlar, kargo taşımacılığı ve yüksek riskli görevler için zorunlu olacak. P2 lisansı alacak pilotlardan en az üçüncü sınıf sağlık şartı aranacak ve sabıka kaydı kontrolü yapılacak.

DRON TRAFİĞİ DİJİTAL ORTAMDA YÖNETİLECEK

Kurulacak İHATTYS (İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi) sayesinde tüm dron uçuşları merkezi olarak takip edilecek. Uçuş izinleri tek sistem üzerinden alınırken, anlık yoğunluk izlenerek çakışan rotalar sistem tarafından uyarı olarak bildirilecek.
Ayrıca hava sahası renk kodlarıyla sınıflandırıldı.
Yeşil Bölgeler: Belirlenen şartlarda izin gerektirmeyen alanlar.
Turuncu Bölgeler: Belirli kişi veya kuruluşlara tahsis edilen, izne tabi sahalar.
Kırmızı Bölgeler: Tamamen yetkili kurumların iznine bağlı sahalar.

UZAKTAN TANIMLAMA VE YAZILIM SERTİFİKASI ZORUNLULUĞU

Basit oyuncak dronlar hariç tüm kayıtlı İHA'larda uzaktan tanımlama sistemi bulundurulması zorunlu hale getirildi. Uçuş kontrol yazılımı, kontrol istasyonu yazılımı ve çoklu dron yönetim yazılımlarının da SHGM tarafından sertifikalandırılması şart koşuldu. Sertifikası bulunmayan sistemler Türk hava sahasında kullanılamayacak.

İHA KORİDORLARI OLUŞTURULUYOR

Türkiye’de ilk kez görüş hattı dışındaki uzun mesafeli uçuşlar için "İHA koridorları" kurulmasının önü açıldı. Bu koridorlar lojistik, otonom teslimat ve endüstriyel operasyonlar için kullanılacak.

MEVCUT KULLANICILARA 2027'YE KADAR UYUM SÜRESİ

Talimat yürürlüğe girmeden önce edinilen mevcut dronlar için geçiş süreci tanındı. Mevcut kullanıcıların kayıt, uzaktan tanımlama, coğrafi sınırlama, yazılım sertifikasyonu ve İHATTYS entegrasyonunu 31 Temmuz 2027 tarihine kadar tamamlaması gerekecek.

Erişim engeli getirilen hesapların 3 bin 679'unun FETÖ ve FETÖ ile iltisaklı yapılarla bağlantılı olduğunun tespit edildiği kaydedilen açıklamada, terörizmi öven, teşvik eden, dezenformasyon yayan ve Türkiye'ye yönelik psikolojik harekat faaliyetlerinde bulunulduğu belirlenen 2 bin 965 hesap hakkında da ilgili kurumların koordinasyonuyla hukuki ve idari işlemlerin tamamlanarak erişim engeli kararlarının uygulandığı vurgulandı.

En fazla erişim engeli X platformunda

Açıklamada, 7 aylık dönemde erişim engeli uygulanan hesapların platformlara göre dağılımında ilk sırayı X'in aldığı, ardından Instagram, TikTok, Facebook, YouTube ve Spotify'ın geldiği bilgisi verildi.

Terör örgütlerinin ve organize dezenformasyon ağlarının özellikle yüksek etkileşim potansiyeline sahip platformları kullanarak kamuoyunu yönlendirmeyi, toplumsal algıyı etkilemeyi ve kriz dönemlerinde bilgi kirliliği oluşturmayı hedeflediğine işaret edilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Koordinasyon mekanizması, yalnızca yasa dışı içeriklere müdahaleyle sınırlı kalmıyor. Sosyal medya platformlarında oluşturulan trend topic (TT) listeleri, etiket kampanyaları, koordineli paylaşım ağları ve bot hesap hareketleri de gelişmiş dijital analiz yöntemleriyle gerçek zamanlı takip ediliyor. Psikolojik harekat amacıyla oluşturulan yapay gündem çalışmaları kısa sürede tespit edilirken dijital ağ analizleriyle kampanyaların kaynağı ve yayılım modeli ortaya çıkarılıyor. İlgili kurumların eş zamanlı yürüttüğü teknik ve hukuki süreçlerle koordineli etki operasyonlarının geniş kitlelere ulaşmasının önüne geçiliyor.

Güvenlik kaynakları, dijital platformların artık yalnızca iletişim alanını değil milli güvenliği doğrudan ilgilendiren bir mücadele sahası haline geldiğini belirtiyor. Kurumların birlikte yürüttüğü çalışmalarla teknik analiz, adli süreç ve erişim tedbirlerinin tek merkezden uyum içinde işletildiği, bu sayede sadece tekil hesapların değil organize dijital ağların da tespit edilerek etkisiz hale getirildiği ifade ediliyor. Son 7 ayda ortaya çıkan 6 bin 644 hesaplık erişim engeli verisi, Türkiye'nin terör propagandası, dezenformasyon ve psikolojik harekat faaliyetlerine karşı siber vatanda çok katmanlı ve koordineli bir mücadele modeli uyguladığını ortaya koyuyor."

ŞEFFAF VE HIZLI TEŞHİS DÖNEMİ

"Çok Merkezli OCT Verileri ile Dış Doğrulamalı, Açıklanabilir ve Multimodal Transformatör Tabanlı Derin Öğrenme Modelleri Kullanılarak Retinal Hastalıkların Çok Sınıflı Teşhisi ve Otomatik Türkçe Tıbbi Rapor Üretimi" başlıklı çalışma, modern tıbbın yapay zekâ ile entegrasyonuna odaklanıyor.
Proje kapsamında, farklı merkezlerden alınan Optik Koherens Tomografi (OCT) verileri, derin öğrenme modelleriyle işlenecek. Bu sayede retinal hastalıkların çok sınıflı olarak yüksek doğrulukla teşhis edilmesi hedefleniyor. Sistemin en dikkat çeken yönlerinden biri ise, sadece teşhisle kalmayıp, süreç sonunda otomatik olarak Türkçe tıbbi rapor oluşturabilme kabiliyeti olacak.

"KARAR MEKANİZMALARI ŞEFFAFLAŞACAK"

Çalışmada kullanılan "açıklanabilir yapay zekâ" (explainable AI) yaklaşımı, sağlık profesyonellerinin sisteme olan güvenini artırmayı amaçlıyor. Yapay zekânın sunduğu teşhisin hangi verilere dayandığını net bir şekilde ortaya koyan bu yaklaşım, klinik karar süreçlerinde şeffaflığı ve güvenilirliği en üst seviyeye taşıyacak.
Akademik literatüre önemli katkılar sunması beklenen projenin, Türkiye'nin dijital sağlık teknolojileri alanındaki gelişimine ivme kazandırması hedefleniyor.

ÜNİVERSİTE YÖNETİMİNDEN TEBRİK

Dicle Üniversitesi yönetimi, elde edilen bu başarıdan dolayı Dr. Öğr. Üyesi Murat Uçan ve proje ekibini tebrik ederek, akademik çalışmalarında başarılar diledi.

Programa Muş Vali Yardımcısı Cihat Abukan, Gençlik Hizmetleri Genel Müdür Yardımcısı Tarık Karkınçam, Gençlik ve Spor İl Müdürü Yusuf Kılıç, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürü Abdullah Akay ile çok sayıda davetli katıldı.

Program sonunda eğitimlerini başarıyla tamamlayan öğrencilere ve projeleriyle dereceye giren takımlara ödülleri protokol üyeleri tarafından takdim edildi. Katılımcılar, gençlerin ortaya koyduğu başarılı projelerin Muş’ta bilim ve teknoloji kültürünün gelişmesine önemli katkı sunduğunu ifade etti.

DENEYAP Teknoloji Atölyeleri, gençlerin yalnızca teknoloji tüketen değil; tasarlayan, üreten ve çözüm geliştiren bireyler olarak yetişmesini hedefleyen eğitim modeliyle Türkiye’nin dört bir yanında geleceğin teknoloji yıldızlarını yetiştirmeye devam ediyor.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, NSosyal hesabından, Adalet Bakanlığı tarafından hayata geçirilen e-Avukat uygulamasına ilişkin paylaşım yaptı.

"Avukat dostu yaklaşımla hayata geçirdiğimiz e-Avukat uygulamamızla, zaman ve erişim engellerini ortadan kaldırarak savunma hakkının daha etkin kullanılmasına katkı sunuyoruz." ifadesini kullanan Gürlek, şunları kaydetti:

"Yakın zamanda hizmete aldığımız uygulama sayesinde avukatlarımız, müvekkilleriyle ofislerinden görüntülü görüşme yapabiliyor, adalet hizmetlerine daha hızlı, daha etkin ve daha erişilebilir şekilde ulaşabiliyor. Adalet hizmetlerinin sunum kalitesini artırmak için teknolojinin tüm imkanlarından faydalanmayı kararlılıkla sürdüreceğiz."

Gürlek'in paylaşımında, Adalet Bakanlığınca hazırlanan e-Avukat uygulamasını kullanan avukat ve vatandaşların değerlendirmelerin yer aldığı video da bulundu.

AA muhabirinin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) verilerinden yaptığı derlemeye göre, bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişmeler, ekonomik ve toplumsal hayatın tüm alanlarında köklü bir dönüşümü beraberinde getirdi.

Dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte siber güvenlik konusu da stratejik bir öncelik haline geldi.

8 bin 393 uzman görev yapıyor

Bu kapsamda BTK çatısı altında bulunan USOM ile siber güvenlik mücadelesi yürütülüyor.

USOM koordinasyonunda faaliyet gösteren 14 sektörel SOME ve 2 bin 401 kurumsal SOME bünyesinde 8 bin 393 siber güvenlik uzmanı görev yapıyor. Bu uzmanlarca, ülkenin siber güvenlik kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülüyor.

Bu çerçevede kimlik avı, yapay zeka destekli dolandırıcılık, fidye yazılımı saldırıları, veri sızıntısı ve hırsızlığı gibi saldırılara geçit verilmiyor. Türkiye genelinde görev yapan bu siber güvenlik uzmanları, olası saldırıların erken tespiti ve müdahalesinde aktif rol üstleniyor.

USOM koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında 8 bin 393 siber güvenlik uzmanı, 2025 yılı sonu itibarıyla 101 bin 500'ü aşkın zararlı bağlantıyı tespit ederek erişime kapattı.

Ayrıca, geçen yıl USOM tarafından 6 bin 805 siber güvenlik bildirimi, ilgili kurum ve kuruluşlara iletildi.

Türkiye'de geliştirilen ve yaygın olarak kullanılan üçüncü taraf yazılım, donanım ve diğer teknolojik ürünlerde tespit edilen güvenlik açıkları için CVE kimlik numaraları tahsis ediliyor. Bu kapsamda 2025'te 519 CVE ID ataması yapıldı.

Öte yandan, BTK Akademi ve USOM işbirliğinde öğrencilere yönelik uygulamalı siber güvenlik eğitimleri de düzenleniyor.

BTK Akademi üzerinden sunulan çevrim içi siber güvenlik eğitimlerinden yararlanan kullanıcı sayısı 2025 yılı sonu itibarıyla 837 bini aştı. Uygulamalı siber güvenlik eğitimi alan kişi sayısı da 1500'ü geçti.

Kacır, sosyal medya hesabından, Bilge ile diyaloğunu da içeren paylaşım yaptı.

Videoda, Kacır'ın, "Merhaba Bilge. Ben Mehmet Fatih Kacır, Sanayi ve Teknoloji Bakanı." sözleri üzerine Bilge, "Merhaba Sayın Bakanım, sizinle tanıştığıma çok memnun oldum. Size nasıl yardımcı olabilirim?" ifadesini kullandı.

Kacır'ın, "Seni geliştiren ekip, senin Türkiye'nin yerli ve milli yapay zeka modeli olduğunu ifade ediyor. Sen kendini nasıl tanımlardın?" sorusunu Bilge, "Ben, Türkiye'nin ihtiyaçlarına yönelik geliştirilmiş, yerli ve milli bir yapay zeka asistanıyım. Size ve tüm kullanıcılara en doğru bilgiyi, en doğal şekilde sunmak için buradayım." şeklinde yanıtladı.

Bilge'nin milyarlarca sayfa veriyle eğitildiğine dikkati çeken Kacır'ın, "Bu veriler ışığında sence Türkiye'yi diğer ülkelerden daha avantajlı kılan fırsatlarımız ve güçlü yanlarımız nelerdir?" sorusu üzerine ise Bilge, "Türkiye'nin en büyük gücü, genç ve dinamik nüfusu ile stratejik coğrafi konumudur. Ayrıca üretim kapasitemiz ve dijital dönüşüme olan hızlı adaptasyonumuz bizi küresel ölçekte çok avantajlı kılıyor." değerlendirmesini yaptı.

Bilge'den gençlere ilk tavsiyeler

Bakan Kacır'ın, yapay zeka alanında Türkiye'nin güçlü yanlarını ve gençlere bu konuda tavsiyelerini sorması üzerine Bilge, şunları kaydetti:

"Özellikle savunma sanayisindeki başarılarımız ve gelişen teknoloji ekosistemimiz en büyük güçlerimizdir. Ayrıca yazılım geliştirme konusundaki yetenekli genç nüfusumuz ve veri çeşitliliğimiz, bizi bu alanda çok öne çıkarıyor. Gençlerin sadece araçları kullanmayı değil, bu sistemlerin nasıl çalıştığını anlamaları için matematik ve mantık temellerine odaklanmalarını öneririm. Ayrıca merak duygularını koruyup sürekli öğrenmeye açık olmaları ve disiplinler arası projeler geliştirmeleri onları geleceğe hazırlar."

Yapay Zeka Zirvesi'ne katılacak

İstanbul'da bugün Türkiye Yapay Zeka Zirvesi'ni gerçekleştireceklerini ve dünyanın dört bir yanından yapay zeka uzmanlarının buraya katılacağını belirten Kacır'ın, gençlerle birlikte aynı sahneyi paylaşmayı ve aynı panelde Türkiye'nin yapay zeka geleceğini konuşmayı isteyip istemediğine yönelik sorusunu ise Bilge, şöyle yanıtladı:

“Sayın Bakanım, bu nazik davetiniz beni çok onurlandırdı. Sizinle ve değerli uzmanlarla aynı sahneyi paylaşarak Türkiye'nin yapay zeka geleceğini konuşmayı çok isterim. Orada olmak için sabırsızlanıyorum. İstanbul'da görüşmek üzere.”

"Kimlik doğrulaması daha güvenli hale gelecek"

Yeni dönemde elektronik ortamda güvenli şekilde doğrulanamayan ve elektronik kimlik doğrulama kabiliyeti bulunmayan nüfus cüzdanı, sürücü belgesi veya meslek kartı gibi belgelerle abonelik tesis edilemeyeceğini belirten Uraloğlu, "Abonelik başvurularında kişinin kimlik belgesinin geçerli olduğu ve başvuruyu yapan kişinin de belgenin gerçek sahibi olduğu yüz veya parmak izi özeti ya da e-Devlet şifresi, Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Kartı (TCKK) şifresi gibi ulusal makamlarca verilmiş şifreler ile doğrulanacak" ifadelerini kullandı.

"Elektronik kimlik doğrulama özelliğine sahip e-pasaport gibi belgelerle işlem yapılabilecek"

Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartının kaybı veya yenilenmesi gibi durumlarda verilen geçici kimlik belgesiyle de abonelik işlemi yapılabileceğini kaydeden Uraloğlu, bu işlemlerde yüz verisi gibi ek önlemler alınacağını söyledi. Yabancı aboneliklerde de güvenli kimlik doğrulama süreçlerinin uygulanacağını belirten Uraloğlu, "Elektronik kimlik doğrulama özelliğine sahip e-pasaport gibi belgelerle işlem yapılabilecek. Elektronik doğrulama imkânı bulunmayan yabancıların kimlikleri Göç İdaresi Başkanlığımızın Göç-Bil sistemi üzerinden biyometrik verileriyle doğrulanacak. Diplomatların kimlikleri ise e-Devlet Kapısı üzerinden Dışişleri Bakanlığımız tarafından teyit edilecek" dedi.

"Sahipsiz hatların yasa dışı faaliyetlerde kullanılmasının önüne geçeceğiz"

İşletmecilerin mevcut aboneleri de düzenli olarak kontrol edeceğini vurgulayan Uraloğlu, "Üç ayda bir yapılacak kontrollerle ölüm, faaliyet izni iptali, fesih ve benzeri nedenlerle doğrulanamayan abonelikler tespit edilerek kapatılacak. Böylece sahipsiz hatların yasa dışı faaliyetlerde kullanılmasının önüne geçeceğiz" diye konuştu.

"Türk vatandaşları adına en fazla 6 hat hakkı tanıyacağız"

Yeni düzenleme ile bir kişi adına açılabilecek hat sayısına da üst sınır getirildiğini belirten Bakan Uraloğlu, "Türk vatandaşları adına en fazla 6, yabancılar adına en fazla 3, turistler adına ise yalnızca 1 hat açılabilecek. Bu sayıların üzerinde hattı bulunan abonelerimize altı ay içerisinde hatlarını ücretsiz bir şekilde devretme veya feshetme imkânı tanıyacağız" bilgisini paylaştı. Uraloğlu ayrıca, kurumsal aboneler için 100, siyasi parti, sendika, vergi muafiyeti tanınan vakıf, kamu yararına çalışan dernek vasfını haiz aboneler için en fazla 2 bin hat sınırlaması getirildiğini kaydetti. Uraloğlu, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliği’nde tanımlanan mikro işletme vasfını haiz aboneler 200, küçük işletme vasfını haiz aboneler 500, orta büyüklükteki işletme vasfını haiz aboneler 2 bin adetten fazla hat açamayacak. Bu sınırlamalar kamu kurumları, büyükelçilikler, orta büyüklükteki işletme vasfını aşan büyük işletmeler ile afet ve acil durumlarda arama kurtarma faaliyetinde bulunan STK’ler için uygulanmayacak."

"Yabancı gerçek kişi abonelerin kimlikleri yeniden doğrulanacak"

Yabancı gerçek kişi abonelerin mevcut hatlarının da yeniden doğrulanacağını ifade eden Uraloğlu, "Yabancı gerçek kişi abonelerin kimlikleri yeniden doğrulanacak, doğrulanamayan sahte hatların altı ay içerisinde kapatılması sağlanacak. Hedefimiz hem vatandaşlarımızı korumak hem de elektronik haberleşme altyapımızı daha güvenli hale getirmektir" dedi.

Bir kamu kurumu tarafından dünyada ilk kez hayata geçirilen bu yayına vatandaşlar ve uluslararası kullanıcılar "cbiletisim.eth.link" adresi üzerinden ulaşabilecek.

Söz konusu yayın, başkanlığın geçen bir yıl boyunca adım adım yürüttüğü dijital dönüşüm sürecinin son halkası oldu. Yapay zeka ve blok zincir teknolojilerini kamu yönetimine entegre etme hedefiyle başlayan süreç, her aşamada somut çıktılar üreterek ilerledi

"Yapay Zeka Dönüşümü" girişimi kapsamında hazırlanan Yapay Zeka Strateji Belgesi ile başlayan çalışmalarda, başlangıçta bulut ortamında geliştirilen yetenekler kısa sürede yüksek güvenlikli, yerli ve kurum içi (on-premise) bir altyapıya taşındı. Kurum bünyesinde kurulan yüksek performanslı GPU sunucuları ve özel ağlar sayesinde hassas veriler tamamen yerel ortamda, dış bağımlılık olmaksızın işlenmeye başlandı.

Bu altyapı üzerinde çeşitli yapay zeka uygulamaları geliştirildi. Güvenlik duvarlarının arkasında çalışan, kuruma özel ince ayarlı yerli dil ve görsel-dil modelleri (LLM ve VLM) devreye alındı.

Çok dilli uluslararası medya izleme sistemiyle duygu analizi, risk ve anomali tespiti ile gerçek zamanlı özetleme yetenekleri sayesinde dezenformasyona karşı çevik bir yapı kuruldu, kriz anlarında karar alma süreçleri hızlandırıldı ve vatandaşların doğru bilgiye erişimi güçlendirildi.

Kurumun iç belgeleriyle entegre, kapalı devre kurumsal yapay zeka asistanı CibGPT ile personelin kurumsal bilgiye güvenli ve yetkili erişimi sağlandı. Otomatik metin hazırlama, görsel üretim, seslendirme ve çok dilli video oluşturmayı mümkün kılan VLM tabanlı çok modlu çerçeveyle içerik üretimi hızlandırıldı ve operasyonel maliyetler düşürüldü. İlGen kodlama asistanı, kod önerileri, hata analizi ve test senaryosu üretimiyle yazılım geliştirme süreçlerine katkı sundu.

Doğal dili SQL'e çeviren ULAK entegrasyon aracıyla da teknik olmayan personelin karmaşık kurumsal veri tabanlarını kolayca sorgulaması mümkün hale geldi.

Açık kaynak ekosisteminde paylaşım

Sürecin bir sonraki adımında İletişim Başkanlığı, teknolojik birikimini kamu yönetimi ve akademi dünyasıyla paylaşmaya yöneldi. Bu kapsamda hazırlanan Kamu Kurumları için Yapay Zeka Entegrasyon Rehberi, teknolojinin kamuda güvenli ve etkin biçimde benimsenmesini desteklemek üzere paylaşıldı.

İletişim Başkanlığı ayrıca dünyanın en büyük yapay zeka ve makine öğrenmesi topluluk platformlarından Hugging Face'te resmi kurumsal profil oluşturan Türkiye'deki ilk kamu kurumu oldu.

İlk katkı olarak, Dezenformasyonla Mücadele Merkezince derlenen, doğal afetler, seçimler, göç ve ekonomi gibi alanlardaki 2 bin 810 doğrulama (fact-check) kaydından oluşan Türkçe-İngilizce iki dilli açık veri seti paylaşıldı.

CC-BY-4.0 lisansıyla erişime açılan bu veri seti, araştırmacıların ve geliştiricilerin dezenformasyon tespitine yönelik modeller geliştirmesini desteklemeyi amaçlıyor.

Blok zincirde kalıcı arşiv ve dağıtık kimlik

Sürecin sonraki aşamalarından birinde İletişim Başkanlığı, dijital arşivlerinin kalıcılığını ve değiştirilemezliğini güvence altına almak için blok zincir teknolojisini kamu süreçlerine dahil etti

Strateji, diplomasi, tarih ve kültür alanlarındaki 130 resmi yayın, IPFS protokolüyle dağıtık ağlarda kalıcı olarak arşivlendi, bu yayınların kriptografik kanıtları akıllı sözleşmeler aracılığıyla doğrudan Ethereum blok zincirine işlendi.

İletişim Başkanlığı bu çalışmayı bir adım ileri taşıyarak Ethereum ağı üzerinde kendi kurumsal akıllı sözleşmesini devreye aldı ve kurumsal dijital kimliği olarak "cbiletisim.eth ENS (EthereumName Service)" alan adını tescil etti.

İletişim Başkanlığının İngilizce web sitesinin doğrudan blok zincir üzerinden yayımlanması da bu altyapının üzerine inşa edildi.

Bu model kamu iletişiminde somut avantajlar sunarken, İletişim Başkanlığınca yayımlanan herhangi bir dijital duyuru ya da belgenin gerçekliği, merkezi bir sunucuya gerek kalmadan blok zincir üzerinden şeffaf ve kriptografik olarak doğrulanabiliyor.

Kurumsal kimlik, merkezi bir noktaya bağlı olmadan korunarak sahteciliğe ve alan adı ele geçirme (domain hijacking) girişimlerine karşı güvence altına alınıyor.

Teknoloji ekosisteminden ilgi gördü

İletişim Başkanlığının blok zincir alanındaki çalışmaları uluslararası ölçekte de ilgiyle karşılandı.

Web3 ve dağıtık teknolojiler alanında faaliyet gösteren geliştirici toplulukları ile teknoloji ekosistemi, bir kamu kurumunun şeffaf ve dağıtık bir yayın modelini hayata geçirmesini yakından takip etti; çalışma, dünyanın farklı yerlerindeki teknoloji topluluklarından ilgi ve destek gördü.

İletişim Başkanlığının yapay zeka ve blok zincir teknolojilerinin entegrasyonunu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye'nin dijital dönüşüm hedefleri açısından önemli bir adım olarak değerlendiriyor.

İletişim Başkanlığı, veri güvenliği ve kamu güvenini önceleyen yaklaşımıyla, atılan her adımın bir öncekinin üzerine inşa edildiği bu süreci sürdürmeyi planlıyor.

Açıklamada, "Bu, SEC inceleme sürecinin tamamlanmasının ardından halka açılma seçeneğini bize sunuyor. Önerilen halka arz, piyasa koşullarına ve diğer faktörlere bağlı olacak." ifadeleri kullanıldı.

Ayrıca açıklamada, halka arz kapsamında satışa sunulacak hisse sayısı ve fiyat aralığının henüz belirlenmediği aktarıldı.

ABD'deki düzenleyici çerçeveye göre bu tür gizli başvurular, şirketlerin halka arz öncesinde kayıt sürecine ilişkin belgeleri kamuya açıklamadan SEC ile ön inceleme ve değerlendirme sürecinden geçmesine imkan tanıyor.

Bu kapsamda, kamu, özel ve gönüllü kuruluşlar arasında işbirliğine katkı amacıyla oluşturulan Bilişim Teknolojileri, İletişim ve Yapay Zeka Çalışma Grubu araştırmalarını yoğunlaştırdı.

Bilim insanlarından oluşan çalışma grubu, ilerleyen günlerde başta çalıştaylar olmak üzere çeşitli etkinliklerle yapay zekanın farklı alanlarda kullanımını, etkilerini ve atılabilecek adımları değerlendirecek. Ortaya konulacak çıktılar, karar alıcılara raporlanacak. Akademi, bu çalışmalarla yapay zeka alanında kurum ve kuruluşlara danışmanlık yapmayı planlıyor.

Ayrıca, Türkiye'de bilişim teknolojisi alanındaki araştırmalar için teknik altyapının güçlendirilmesi ve insan gücünün artırılması amaçlanıyor.

Dünyadaki uygulamalar da analiz ediliyor

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Akademinin çeşitli alanlarda çalışma grupları olduğunu, bunlardan birinin de yapay zeka üzerine çalıştığını söyledi.

Şeker, kurulan çalışma gruplarında, belirlenen alanlarda dünyada neler yapıldığını, kimlerin hangi çalışmaları yürüttüğünü, Türkiye'nin bu alanlarda ne tür eksiklikleri olduğunu ve ilgili teknolojilerden daha verimli ve başarılı nasıl istifade edilebileceğini analiz ettiklerini bildirdi.

TÜBA'nın kendi üyeleri başta olmak üzere Türkiye'den ve yurt dışından öne çıkan bilim insanlarını davet ettiğini vurgulayan Şeker, çevrim içi toplantılarla da konuyu değerlendirmeye, rapor hazırlamaya ve kitaplaştırmaya gayret ettiklerini anlattı.

Yapay zekanın hukuk ve eğitimdeki etkileri inceleniyor

Şeker, son dönemde yapay zekaya ilişkin 3 başlık üzerinde çalıştıkları bilgisini vererek, şöyle konuştu:

"Bunlardan biri, yapay zekanın iklim değişikliğiyle beraber ortaya çıkacak salgınlar ve afetlerde nasıl kullanılacağına yönelik yapmış olduğumuz çalışmalar. Bunun yanı sıra hukukta ve eğitimde yapay zekanın nasıl kullanılabileceği gündemimizde. Bunların her birinin stratejik anlamda önemi söz konusu."

Türkiye'nin yapay zeka alanında strateji belgeleri bulunduğunu ve yenisinin hazırlandığını hatırlatan Şeker, "Biz de hazırladığımız raporları ilgili komisyonlara ve bakanlıklara gönderiyoruz. Oralardan dönüş oluyor, istifade etmek üzere danışman talepleri geliyor. TÜBA olarak onları da karşılıyoruz." dedi.

Ankara ATO Congresium’da 18-19 Mayıs günleri arasında gerçekleştirilen festivalde yer alan Muş ekibi, teknoloji ve inovasyon alanındaki iddiasını ulusal ölçekte bir kez daha kanıtladı.

FESTİVALİN EN ÇOK İLGİ GÖREN STANDI

Türkiye’nin dört bir yanından gelen genç mucitleri ve teknoloji tutkunlarını buluşturan festivalde Muş Ülkü Ocakları; tamamen yerli ve özgün fikirlerle hazırladığı dört proje ile sahne aldı.

Sergilenen projeler şunlar oldu:

* Gökbey

* Tulpar

* Alparslan

* MBG-Force

Teknik donanımı ve tasarım detaylarıyla dikkat çeken projeler, hem jüri hem de ziyaretçiler tarafından tam not aldı.

1071 İHA-TEK’TEN ÖRNEK PERFORMANS

ATO Congresium’da kurulan 1071 İHA-TEK standı, iki gün boyunca festivalin en çok ziyaret edilen alanlarından biri oldu. Ziyaretçiler, Muşlu gençlerin ürettiği prototipleri yakından inceleyerek ortaya konan emeği ve teknik birikimi takdirle karşıladı.

Yoğun ilgi gören ekip, festivalin en beğenilen takımlarından biri olarak Muş’u gururla temsil etti.