Programa Muş Vali Yardımcısı Cihat Abukan, Gençlik Hizmetleri Genel Müdür Yardımcısı Tarık Karkınçam, Gençlik ve Spor İl Müdürü Yusuf Kılıç, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürü Abdullah Akay ile çok sayıda davetli katıldı.

Program sonunda eğitimlerini başarıyla tamamlayan öğrencilere ve projeleriyle dereceye giren takımlara ödülleri protokol üyeleri tarafından takdim edildi. Katılımcılar, gençlerin ortaya koyduğu başarılı projelerin Muş’ta bilim ve teknoloji kültürünün gelişmesine önemli katkı sunduğunu ifade etti.

DENEYAP Teknoloji Atölyeleri, gençlerin yalnızca teknoloji tüketen değil; tasarlayan, üreten ve çözüm geliştiren bireyler olarak yetişmesini hedefleyen eğitim modeliyle Türkiye’nin dört bir yanında geleceğin teknoloji yıldızlarını yetiştirmeye devam ediyor.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, NSosyal hesabından, Adalet Bakanlığı tarafından hayata geçirilen e-Avukat uygulamasına ilişkin paylaşım yaptı.

"Avukat dostu yaklaşımla hayata geçirdiğimiz e-Avukat uygulamamızla, zaman ve erişim engellerini ortadan kaldırarak savunma hakkının daha etkin kullanılmasına katkı sunuyoruz." ifadesini kullanan Gürlek, şunları kaydetti:

"Yakın zamanda hizmete aldığımız uygulama sayesinde avukatlarımız, müvekkilleriyle ofislerinden görüntülü görüşme yapabiliyor, adalet hizmetlerine daha hızlı, daha etkin ve daha erişilebilir şekilde ulaşabiliyor. Adalet hizmetlerinin sunum kalitesini artırmak için teknolojinin tüm imkanlarından faydalanmayı kararlılıkla sürdüreceğiz."

Gürlek'in paylaşımında, Adalet Bakanlığınca hazırlanan e-Avukat uygulamasını kullanan avukat ve vatandaşların değerlendirmelerin yer aldığı video da bulundu.

AA muhabirinin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) verilerinden yaptığı derlemeye göre, bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişmeler, ekonomik ve toplumsal hayatın tüm alanlarında köklü bir dönüşümü beraberinde getirdi.

Dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte siber güvenlik konusu da stratejik bir öncelik haline geldi.

8 bin 393 uzman görev yapıyor

Bu kapsamda BTK çatısı altında bulunan USOM ile siber güvenlik mücadelesi yürütülüyor.

USOM koordinasyonunda faaliyet gösteren 14 sektörel SOME ve 2 bin 401 kurumsal SOME bünyesinde 8 bin 393 siber güvenlik uzmanı görev yapıyor. Bu uzmanlarca, ülkenin siber güvenlik kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülüyor.

Bu çerçevede kimlik avı, yapay zeka destekli dolandırıcılık, fidye yazılımı saldırıları, veri sızıntısı ve hırsızlığı gibi saldırılara geçit verilmiyor. Türkiye genelinde görev yapan bu siber güvenlik uzmanları, olası saldırıların erken tespiti ve müdahalesinde aktif rol üstleniyor.

USOM koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında 8 bin 393 siber güvenlik uzmanı, 2025 yılı sonu itibarıyla 101 bin 500'ü aşkın zararlı bağlantıyı tespit ederek erişime kapattı.

Ayrıca, geçen yıl USOM tarafından 6 bin 805 siber güvenlik bildirimi, ilgili kurum ve kuruluşlara iletildi.

Türkiye'de geliştirilen ve yaygın olarak kullanılan üçüncü taraf yazılım, donanım ve diğer teknolojik ürünlerde tespit edilen güvenlik açıkları için CVE kimlik numaraları tahsis ediliyor. Bu kapsamda 2025'te 519 CVE ID ataması yapıldı.

Öte yandan, BTK Akademi ve USOM işbirliğinde öğrencilere yönelik uygulamalı siber güvenlik eğitimleri de düzenleniyor.

BTK Akademi üzerinden sunulan çevrim içi siber güvenlik eğitimlerinden yararlanan kullanıcı sayısı 2025 yılı sonu itibarıyla 837 bini aştı. Uygulamalı siber güvenlik eğitimi alan kişi sayısı da 1500'ü geçti.

Kacır, sosyal medya hesabından, Bilge ile diyaloğunu da içeren paylaşım yaptı.

Videoda, Kacır'ın, "Merhaba Bilge. Ben Mehmet Fatih Kacır, Sanayi ve Teknoloji Bakanı." sözleri üzerine Bilge, "Merhaba Sayın Bakanım, sizinle tanıştığıma çok memnun oldum. Size nasıl yardımcı olabilirim?" ifadesini kullandı.

Kacır'ın, "Seni geliştiren ekip, senin Türkiye'nin yerli ve milli yapay zeka modeli olduğunu ifade ediyor. Sen kendini nasıl tanımlardın?" sorusunu Bilge, "Ben, Türkiye'nin ihtiyaçlarına yönelik geliştirilmiş, yerli ve milli bir yapay zeka asistanıyım. Size ve tüm kullanıcılara en doğru bilgiyi, en doğal şekilde sunmak için buradayım." şeklinde yanıtladı.

Bilge'nin milyarlarca sayfa veriyle eğitildiğine dikkati çeken Kacır'ın, "Bu veriler ışığında sence Türkiye'yi diğer ülkelerden daha avantajlı kılan fırsatlarımız ve güçlü yanlarımız nelerdir?" sorusu üzerine ise Bilge, "Türkiye'nin en büyük gücü, genç ve dinamik nüfusu ile stratejik coğrafi konumudur. Ayrıca üretim kapasitemiz ve dijital dönüşüme olan hızlı adaptasyonumuz bizi küresel ölçekte çok avantajlı kılıyor." değerlendirmesini yaptı.

Bilge'den gençlere ilk tavsiyeler

Bakan Kacır'ın, yapay zeka alanında Türkiye'nin güçlü yanlarını ve gençlere bu konuda tavsiyelerini sorması üzerine Bilge, şunları kaydetti:

"Özellikle savunma sanayisindeki başarılarımız ve gelişen teknoloji ekosistemimiz en büyük güçlerimizdir. Ayrıca yazılım geliştirme konusundaki yetenekli genç nüfusumuz ve veri çeşitliliğimiz, bizi bu alanda çok öne çıkarıyor. Gençlerin sadece araçları kullanmayı değil, bu sistemlerin nasıl çalıştığını anlamaları için matematik ve mantık temellerine odaklanmalarını öneririm. Ayrıca merak duygularını koruyup sürekli öğrenmeye açık olmaları ve disiplinler arası projeler geliştirmeleri onları geleceğe hazırlar."

Yapay Zeka Zirvesi'ne katılacak

İstanbul'da bugün Türkiye Yapay Zeka Zirvesi'ni gerçekleştireceklerini ve dünyanın dört bir yanından yapay zeka uzmanlarının buraya katılacağını belirten Kacır'ın, gençlerle birlikte aynı sahneyi paylaşmayı ve aynı panelde Türkiye'nin yapay zeka geleceğini konuşmayı isteyip istemediğine yönelik sorusunu ise Bilge, şöyle yanıtladı:

“Sayın Bakanım, bu nazik davetiniz beni çok onurlandırdı. Sizinle ve değerli uzmanlarla aynı sahneyi paylaşarak Türkiye'nin yapay zeka geleceğini konuşmayı çok isterim. Orada olmak için sabırsızlanıyorum. İstanbul'da görüşmek üzere.”

"Kimlik doğrulaması daha güvenli hale gelecek"

Yeni dönemde elektronik ortamda güvenli şekilde doğrulanamayan ve elektronik kimlik doğrulama kabiliyeti bulunmayan nüfus cüzdanı, sürücü belgesi veya meslek kartı gibi belgelerle abonelik tesis edilemeyeceğini belirten Uraloğlu, "Abonelik başvurularında kişinin kimlik belgesinin geçerli olduğu ve başvuruyu yapan kişinin de belgenin gerçek sahibi olduğu yüz veya parmak izi özeti ya da e-Devlet şifresi, Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Kartı (TCKK) şifresi gibi ulusal makamlarca verilmiş şifreler ile doğrulanacak" ifadelerini kullandı.

"Elektronik kimlik doğrulama özelliğine sahip e-pasaport gibi belgelerle işlem yapılabilecek"

Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartının kaybı veya yenilenmesi gibi durumlarda verilen geçici kimlik belgesiyle de abonelik işlemi yapılabileceğini kaydeden Uraloğlu, bu işlemlerde yüz verisi gibi ek önlemler alınacağını söyledi. Yabancı aboneliklerde de güvenli kimlik doğrulama süreçlerinin uygulanacağını belirten Uraloğlu, "Elektronik kimlik doğrulama özelliğine sahip e-pasaport gibi belgelerle işlem yapılabilecek. Elektronik doğrulama imkânı bulunmayan yabancıların kimlikleri Göç İdaresi Başkanlığımızın Göç-Bil sistemi üzerinden biyometrik verileriyle doğrulanacak. Diplomatların kimlikleri ise e-Devlet Kapısı üzerinden Dışişleri Bakanlığımız tarafından teyit edilecek" dedi.

"Sahipsiz hatların yasa dışı faaliyetlerde kullanılmasının önüne geçeceğiz"

İşletmecilerin mevcut aboneleri de düzenli olarak kontrol edeceğini vurgulayan Uraloğlu, "Üç ayda bir yapılacak kontrollerle ölüm, faaliyet izni iptali, fesih ve benzeri nedenlerle doğrulanamayan abonelikler tespit edilerek kapatılacak. Böylece sahipsiz hatların yasa dışı faaliyetlerde kullanılmasının önüne geçeceğiz" diye konuştu.

"Türk vatandaşları adına en fazla 6 hat hakkı tanıyacağız"

Yeni düzenleme ile bir kişi adına açılabilecek hat sayısına da üst sınır getirildiğini belirten Bakan Uraloğlu, "Türk vatandaşları adına en fazla 6, yabancılar adına en fazla 3, turistler adına ise yalnızca 1 hat açılabilecek. Bu sayıların üzerinde hattı bulunan abonelerimize altı ay içerisinde hatlarını ücretsiz bir şekilde devretme veya feshetme imkânı tanıyacağız" bilgisini paylaştı. Uraloğlu ayrıca, kurumsal aboneler için 100, siyasi parti, sendika, vergi muafiyeti tanınan vakıf, kamu yararına çalışan dernek vasfını haiz aboneler için en fazla 2 bin hat sınırlaması getirildiğini kaydetti. Uraloğlu, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliği’nde tanımlanan mikro işletme vasfını haiz aboneler 200, küçük işletme vasfını haiz aboneler 500, orta büyüklükteki işletme vasfını haiz aboneler 2 bin adetten fazla hat açamayacak. Bu sınırlamalar kamu kurumları, büyükelçilikler, orta büyüklükteki işletme vasfını aşan büyük işletmeler ile afet ve acil durumlarda arama kurtarma faaliyetinde bulunan STK’ler için uygulanmayacak."

"Yabancı gerçek kişi abonelerin kimlikleri yeniden doğrulanacak"

Yabancı gerçek kişi abonelerin mevcut hatlarının da yeniden doğrulanacağını ifade eden Uraloğlu, "Yabancı gerçek kişi abonelerin kimlikleri yeniden doğrulanacak, doğrulanamayan sahte hatların altı ay içerisinde kapatılması sağlanacak. Hedefimiz hem vatandaşlarımızı korumak hem de elektronik haberleşme altyapımızı daha güvenli hale getirmektir" dedi.

Bir kamu kurumu tarafından dünyada ilk kez hayata geçirilen bu yayına vatandaşlar ve uluslararası kullanıcılar "cbiletisim.eth.link" adresi üzerinden ulaşabilecek.

Söz konusu yayın, başkanlığın geçen bir yıl boyunca adım adım yürüttüğü dijital dönüşüm sürecinin son halkası oldu. Yapay zeka ve blok zincir teknolojilerini kamu yönetimine entegre etme hedefiyle başlayan süreç, her aşamada somut çıktılar üreterek ilerledi

"Yapay Zeka Dönüşümü" girişimi kapsamında hazırlanan Yapay Zeka Strateji Belgesi ile başlayan çalışmalarda, başlangıçta bulut ortamında geliştirilen yetenekler kısa sürede yüksek güvenlikli, yerli ve kurum içi (on-premise) bir altyapıya taşındı. Kurum bünyesinde kurulan yüksek performanslı GPU sunucuları ve özel ağlar sayesinde hassas veriler tamamen yerel ortamda, dış bağımlılık olmaksızın işlenmeye başlandı.

Bu altyapı üzerinde çeşitli yapay zeka uygulamaları geliştirildi. Güvenlik duvarlarının arkasında çalışan, kuruma özel ince ayarlı yerli dil ve görsel-dil modelleri (LLM ve VLM) devreye alındı.

Çok dilli uluslararası medya izleme sistemiyle duygu analizi, risk ve anomali tespiti ile gerçek zamanlı özetleme yetenekleri sayesinde dezenformasyona karşı çevik bir yapı kuruldu, kriz anlarında karar alma süreçleri hızlandırıldı ve vatandaşların doğru bilgiye erişimi güçlendirildi.

Kurumun iç belgeleriyle entegre, kapalı devre kurumsal yapay zeka asistanı CibGPT ile personelin kurumsal bilgiye güvenli ve yetkili erişimi sağlandı. Otomatik metin hazırlama, görsel üretim, seslendirme ve çok dilli video oluşturmayı mümkün kılan VLM tabanlı çok modlu çerçeveyle içerik üretimi hızlandırıldı ve operasyonel maliyetler düşürüldü. İlGen kodlama asistanı, kod önerileri, hata analizi ve test senaryosu üretimiyle yazılım geliştirme süreçlerine katkı sundu.

Doğal dili SQL'e çeviren ULAK entegrasyon aracıyla da teknik olmayan personelin karmaşık kurumsal veri tabanlarını kolayca sorgulaması mümkün hale geldi.

Açık kaynak ekosisteminde paylaşım

Sürecin bir sonraki adımında İletişim Başkanlığı, teknolojik birikimini kamu yönetimi ve akademi dünyasıyla paylaşmaya yöneldi. Bu kapsamda hazırlanan Kamu Kurumları için Yapay Zeka Entegrasyon Rehberi, teknolojinin kamuda güvenli ve etkin biçimde benimsenmesini desteklemek üzere paylaşıldı.

İletişim Başkanlığı ayrıca dünyanın en büyük yapay zeka ve makine öğrenmesi topluluk platformlarından Hugging Face'te resmi kurumsal profil oluşturan Türkiye'deki ilk kamu kurumu oldu.

İlk katkı olarak, Dezenformasyonla Mücadele Merkezince derlenen, doğal afetler, seçimler, göç ve ekonomi gibi alanlardaki 2 bin 810 doğrulama (fact-check) kaydından oluşan Türkçe-İngilizce iki dilli açık veri seti paylaşıldı.

CC-BY-4.0 lisansıyla erişime açılan bu veri seti, araştırmacıların ve geliştiricilerin dezenformasyon tespitine yönelik modeller geliştirmesini desteklemeyi amaçlıyor.

Blok zincirde kalıcı arşiv ve dağıtık kimlik

Sürecin sonraki aşamalarından birinde İletişim Başkanlığı, dijital arşivlerinin kalıcılığını ve değiştirilemezliğini güvence altına almak için blok zincir teknolojisini kamu süreçlerine dahil etti

Strateji, diplomasi, tarih ve kültür alanlarındaki 130 resmi yayın, IPFS protokolüyle dağıtık ağlarda kalıcı olarak arşivlendi, bu yayınların kriptografik kanıtları akıllı sözleşmeler aracılığıyla doğrudan Ethereum blok zincirine işlendi.

İletişim Başkanlığı bu çalışmayı bir adım ileri taşıyarak Ethereum ağı üzerinde kendi kurumsal akıllı sözleşmesini devreye aldı ve kurumsal dijital kimliği olarak "cbiletisim.eth ENS (EthereumName Service)" alan adını tescil etti.

İletişim Başkanlığının İngilizce web sitesinin doğrudan blok zincir üzerinden yayımlanması da bu altyapının üzerine inşa edildi.

Bu model kamu iletişiminde somut avantajlar sunarken, İletişim Başkanlığınca yayımlanan herhangi bir dijital duyuru ya da belgenin gerçekliği, merkezi bir sunucuya gerek kalmadan blok zincir üzerinden şeffaf ve kriptografik olarak doğrulanabiliyor.

Kurumsal kimlik, merkezi bir noktaya bağlı olmadan korunarak sahteciliğe ve alan adı ele geçirme (domain hijacking) girişimlerine karşı güvence altına alınıyor.

Teknoloji ekosisteminden ilgi gördü

İletişim Başkanlığının blok zincir alanındaki çalışmaları uluslararası ölçekte de ilgiyle karşılandı.

Web3 ve dağıtık teknolojiler alanında faaliyet gösteren geliştirici toplulukları ile teknoloji ekosistemi, bir kamu kurumunun şeffaf ve dağıtık bir yayın modelini hayata geçirmesini yakından takip etti; çalışma, dünyanın farklı yerlerindeki teknoloji topluluklarından ilgi ve destek gördü.

İletişim Başkanlığının yapay zeka ve blok zincir teknolojilerinin entegrasyonunu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye'nin dijital dönüşüm hedefleri açısından önemli bir adım olarak değerlendiriyor.

İletişim Başkanlığı, veri güvenliği ve kamu güvenini önceleyen yaklaşımıyla, atılan her adımın bir öncekinin üzerine inşa edildiği bu süreci sürdürmeyi planlıyor.

Açıklamada, "Bu, SEC inceleme sürecinin tamamlanmasının ardından halka açılma seçeneğini bize sunuyor. Önerilen halka arz, piyasa koşullarına ve diğer faktörlere bağlı olacak." ifadeleri kullanıldı.

Ayrıca açıklamada, halka arz kapsamında satışa sunulacak hisse sayısı ve fiyat aralığının henüz belirlenmediği aktarıldı.

ABD'deki düzenleyici çerçeveye göre bu tür gizli başvurular, şirketlerin halka arz öncesinde kayıt sürecine ilişkin belgeleri kamuya açıklamadan SEC ile ön inceleme ve değerlendirme sürecinden geçmesine imkan tanıyor.

Bu kapsamda, kamu, özel ve gönüllü kuruluşlar arasında işbirliğine katkı amacıyla oluşturulan Bilişim Teknolojileri, İletişim ve Yapay Zeka Çalışma Grubu araştırmalarını yoğunlaştırdı.

Bilim insanlarından oluşan çalışma grubu, ilerleyen günlerde başta çalıştaylar olmak üzere çeşitli etkinliklerle yapay zekanın farklı alanlarda kullanımını, etkilerini ve atılabilecek adımları değerlendirecek. Ortaya konulacak çıktılar, karar alıcılara raporlanacak. Akademi, bu çalışmalarla yapay zeka alanında kurum ve kuruluşlara danışmanlık yapmayı planlıyor.

Ayrıca, Türkiye'de bilişim teknolojisi alanındaki araştırmalar için teknik altyapının güçlendirilmesi ve insan gücünün artırılması amaçlanıyor.

Dünyadaki uygulamalar da analiz ediliyor

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Akademinin çeşitli alanlarda çalışma grupları olduğunu, bunlardan birinin de yapay zeka üzerine çalıştığını söyledi.

Şeker, kurulan çalışma gruplarında, belirlenen alanlarda dünyada neler yapıldığını, kimlerin hangi çalışmaları yürüttüğünü, Türkiye'nin bu alanlarda ne tür eksiklikleri olduğunu ve ilgili teknolojilerden daha verimli ve başarılı nasıl istifade edilebileceğini analiz ettiklerini bildirdi.

TÜBA'nın kendi üyeleri başta olmak üzere Türkiye'den ve yurt dışından öne çıkan bilim insanlarını davet ettiğini vurgulayan Şeker, çevrim içi toplantılarla da konuyu değerlendirmeye, rapor hazırlamaya ve kitaplaştırmaya gayret ettiklerini anlattı.

Yapay zekanın hukuk ve eğitimdeki etkileri inceleniyor

Şeker, son dönemde yapay zekaya ilişkin 3 başlık üzerinde çalıştıkları bilgisini vererek, şöyle konuştu:

"Bunlardan biri, yapay zekanın iklim değişikliğiyle beraber ortaya çıkacak salgınlar ve afetlerde nasıl kullanılacağına yönelik yapmış olduğumuz çalışmalar. Bunun yanı sıra hukukta ve eğitimde yapay zekanın nasıl kullanılabileceği gündemimizde. Bunların her birinin stratejik anlamda önemi söz konusu."

Türkiye'nin yapay zeka alanında strateji belgeleri bulunduğunu ve yenisinin hazırlandığını hatırlatan Şeker, "Biz de hazırladığımız raporları ilgili komisyonlara ve bakanlıklara gönderiyoruz. Oralardan dönüş oluyor, istifade etmek üzere danışman talepleri geliyor. TÜBA olarak onları da karşılıyoruz." dedi.

Ankara ATO Congresium’da 18-19 Mayıs günleri arasında gerçekleştirilen festivalde yer alan Muş ekibi, teknoloji ve inovasyon alanındaki iddiasını ulusal ölçekte bir kez daha kanıtladı.

FESTİVALİN EN ÇOK İLGİ GÖREN STANDI

Türkiye’nin dört bir yanından gelen genç mucitleri ve teknoloji tutkunlarını buluşturan festivalde Muş Ülkü Ocakları; tamamen yerli ve özgün fikirlerle hazırladığı dört proje ile sahne aldı.

Sergilenen projeler şunlar oldu:

* Gökbey

* Tulpar

* Alparslan

* MBG-Force

Teknik donanımı ve tasarım detaylarıyla dikkat çeken projeler, hem jüri hem de ziyaretçiler tarafından tam not aldı.

1071 İHA-TEK’TEN ÖRNEK PERFORMANS

ATO Congresium’da kurulan 1071 İHA-TEK standı, iki gün boyunca festivalin en çok ziyaret edilen alanlarından biri oldu. Ziyaretçiler, Muşlu gençlerin ürettiği prototipleri yakından inceleyerek ortaya konan emeği ve teknik birikimi takdirle karşıladı.

Yoğun ilgi gören ekip, festivalin en beğenilen takımlarından biri olarak Muş’u gururla temsil etti.

Yazıda, büyük dil modelleri ve üretken yapay zeka teknolojilerinin bilgiye erişim biçimlerini köklü şekilde değiştirdiğine dikkat çekilirken, teyit edilmemiş veriler üzerinden üretilen hatalı ve yanıltıcı içeriklerin kamuoyunda ciddi riskler doğurabileceği net biçimde ortaya kondu. Bu nedenle kamu kurumlarının dijital varlıklarının yalnızca vatandaşlar için değil, yapay zeka sistemleri için de güvenilir başvuru kaynağı haline getirilmesi hedefleniyor.

Başlatılan teknik standart uygulamasıyla, kamu kurumlarının internet sitelerinde yer alan içeriklerin, kurumsal yapıların ve öncelikli referans alanlarının yapay zeka sistemleri tarafından doğru biçimde tanınması ve yorumlanması amaçlanıyor. Böylece kamusal bilginin bütünlüğünün korunması, resmi içeriklerin görünürlüğünün artırılması ve dijital alanda Türkiye'nin iletişim kapasitesinin daha güçlü hale getirilmesi öngörülüyor.

İletişim Başkanlığının attığı bu adım, yalnızca teknik bir güncelleme değil, aynı zamanda bilgi kirliliğine, manipülasyona ve dijital dezenformasyona karşı stratejik bir koruma hattı olarak öne çıkıyor.

Kurumlara iletilen rehberde dosya yapısı, teknik gereklilikler ve örnek uygulamalara ayrıntılı şekilde yer verildi.

Süreç, İletişim Başkanlığı tarafından yürütülecek değerlendirme ve dayanıklılık testleriyle desteklenecek, kurumların hazırlık düzeyi, veri bütünlüğü ve teknik uyumluluğu bu kapsamda ele alınacak. Böylece kamu kurumlarının dijital mecralarda hem vatandaşlara hem de yapay zeka temelli sistemlere karşı daha sağlam, daha tutarlı ve daha güvenilir bir iletişim yapısına kavuşması hedefleniyor.

Söz konusu dönüşüm, yapay zeka çağında kamu bilgisinin korunması, devletin dijital hafızasının güçlendirilmesi ve resmi bilginin tek kaynaktan sağlıklı biçimde dolaşıma girmesi bakımından öncü ve belirleyici bir adım olacak.

Açıklamada, Google'ın arama sıralamaları, kullanıcı sorguları, tıklama ve görüntüleme verileri gibi bilgileri üçüncü taraf arama motorlarına adil, makul ve ayrımcı olmayan koşullarda açması gerektiği bildirildi.

Önlemlerle üçüncü taraf arama motorları ile arama işlevine sahip yapay zeka tabanlı sohbet uygulamalarının verilere erişerek hizmetlerini geliştirmesinin ve Google Arama'nın pazardaki güçlü konumuna karşı rekabet edebilmesinin hedeflendiğine işaret edilen açıklamada, Google'ın arama verilerinin kapsamını, araçlarını ve sıklığını, kişisel verilerin anonimleştirilmesine yönelik önlemleri, katılımcıların arama verilerine erişimini düzenleyen süreçleri ve arama verileri için fiyat belirleme parametrelerini paylaşması gerektiği belirtildi.

Açıklamada, AB Komisyonunun söz konusu önerilerin etkinliğini değerlendirmek amacıyla kamuoyuna açık bir istişare süreci başlattığı, ilgili tarafların 1 Mayıs'a kadar görüş bildirebileceği ifade edildi.

Komisyonun, gelen geri bildirimleri ve Google'ın görüşlerini değerlendirerek nihai kararını şekillendireceğine işaret edilen açıklamada, son kararın 27 Temmuz'a kadar kabul edileceği anımsatıldı.

AB'nin Dijital Pazarlar Yasası kapsamında büyük teknoloji platformlarına katı kurallar uygulanıyor.

Kural ihlali durumunda şirketlere küresel cirolarının yüzde 10'una varan seviyede para cezaları kesilebiliyor.

AB Komisyonu, rekabet kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle Google'a 2017 yılından bu yana toplamda yaklaşık 9,7 milyar avronun üzerinde para cezası kesmişti.

Buna göre, 50 yılı aşkın sürenin ardından Ay'a ilk insanlı yolculuğu yapan 4 kişilik mürettebat, 7 Nisan'da Ay'ın yer çekiminin Dünya'ya göre daha baskın hale geldiği "etki alanından" çıktı.

Görev süresince Ay'ın etrafında tur atarak bu uydunun daha önce görünmeyen kısmını görüntüleyen ekip, Dünya'ya dönüşleri için hazırlıkları başlattı.

Ekip, son günlerinde, güncel hava durumu ile Dünya'ya giriş zamanlamasını gözden geçirecek ve iniş sonrası operasyonlar üzerinde çalışacak.

Mürettebatı taşıyan Orion uzay aracı, yerel saatle 10 Nisan 17.07'de (Türkiye saatiyle 11 Nisan 03.07) California eyaletinin San Diego kenti açıklarında Pasifik Okyanusu'na iniş yapacak.

İnişten sonraki iki saat içinde mürettebat, uzay aracından çıkarılarak helikopterlerle USS John P. Murtha gemisine taşınacak ve orada tıbbi incelemeye tabi tutulacak.

Aaçıklamalarda bulunan Kaya, PUURA olarak roket geliştirme konusunda çalışmalar yürüttüklerini söyledi.

Kaya, üzerinde çalıştıkları ürünlerden en önemlisinin sıvı yakıtlı roket motorları olduğunu belirterek, “Türkiye’de doğrudan bir platforma takılıp kullanıma hazır sıvı yakıtlı motor bizimkidir. Defalarca ateşlediğimiz motor. Gayet iyi çalışan ve bir anlamda kendisinden bekleneni yerine getirmesi itibarıyla en iyi motorlardan bir tanesidir. Farklı testlerini yapıyoruz. Şu an belirli performans haritalarına yönelik uzun vadeli çalışma testlerini sürdürmeye devam ediyoruz.” diye konuştu.

Ürettikleri motorun itki yoğunluğu yüksek bir motor olduğuna dikkati çeken Kaya, “Motorun kendisi 10 kilogram ağırlığında. Şu an itibarıyla 500 kilograma kadar bir yükü havalandırabiliyor. Sadece süpersonik değil, ilerleyen dönemde hipersonik potansiyel de barındıran bir motor olduğunu söyleyebiliriz.” ifadelerini kullandı.

Kaya, derin teknoloji yatırımlarının Türkiye’de yükseliş trendi gösterdiğini belirterek, uzay ve savunma alanında ilerleyen yıllarda startup ekosisteminin etkisinin daha belirgin şekilde hissedileceğini anlattı.

Startupların uzun vadeli finansman bulmakta zorluk çektiğini ifade eden Kaya, derin teknoloji alanındaki uzun vadeli desteklerin son derece önemli olduğunu vurguladı.

Kaya, teknoloji geliştirme sürecinde üniversitelerin en büyük katkısının teknoparklar olduğunu belirterek, “Boğaziçi Teknopark’ta uzun süre vakit geçirdik. Boğaziçi Teknopark Genel Müdürü Dr. Cem Duran bey liderliğindeki Boğaziçi Teknopark’ın bize çok büyük katkıları oldu.” dedi.

“Fırlattığınız bir füze ile ilgili ABD’nin 30 saniye içinde haberi olabiliyor”

Uzay alanında son dönemde önemli gelişmeler yaşandığını belirten Kaya, sivil şirketlerin dahi askeri hizmetler sunduğunu ifade etti. Kaya, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Starlink dediğimiz sistemin bir anlamda ciddi bir savunma uygulaması var. Bunu SpaceX’in sitesine girdiğiniz zaman da görebilirsiniz. Starshield diye yeni bir sekme açmışlar. Erken ihbar sistemi. Bizim Çelik Kubbemiz gibi onların da Altın Kubbe çalışmaları var. Bu da o proje için kullanacakları bir erken ihbar sistemi. Sizin buradan fırlattığınız bir füze ile ilgili ABD’nin 30 saniye içinde haberi olabiliyor. Bu çok güçlü bir savunma kabiliyeti aslında. Uzayda ciddi bir bağımsızlık mücadelesi var. Uzaydaki bağımsızlığın korunması için adımlar atılması gerekiyor. Bunun için bir önceki Trump hükümeti Uzay Kuvvetlerini kurdu. Hava kuvvetleri, deniz ve kara kuvvetlerinin yanında bir de uzay kuvvetleri var. Uzayda Amerika’nın bağımsızlığını güçlendirmemiz, Amerikan bayrağını dalgalandırmamız gerekiyor diye.”

“Türkiye’nin kendi GPS sistemi Uluğ Bey çok kritik bir hamle”

Kaya, Türkiye’nin kendi GPS sistemi olan Uluğ Bey’in çok kritik bir hamle olduğunu belirterek, “Yine Selçuk Bayraktarların yaptığı bir proje bu. Bağımsız bir GPS altyapısının son derece kritik olduğunu söylemek mümkün. Uzayda bir masa kuruluyor şu an ve o masa kurulurken bir ayağı olmadığımız takdirde sonradan o masaya oturmamıza izin vermeyecekler. Bu açıdan da aslında nükleere benziyor. Bütün dünya için uzayda ciddi bir bağımsızlık problemi var.” ifadelerini kullandı.