Gerçekleştirilen ziyaret boyunca öğrencilere laboratuvar cihazlarının etkin kullanımı, numune kabul süreçleri, analiz aşamaları ve kalite kontrol uygulamaları hakkında detaylı bilgiler aktarıldı. Alanında uzman veteriner hekimler Mehmet Vasıf ÇılgınözüI, Muhammed Oktan ve Sipan Baver Gündoğmuş’un rehberliğinde yürütülen uygulamalı eğitimlerde; mikrobiyolojik analizler, temel biyokimyasal testler ve çeşitli tanı yöntemleri yerinde incelendi.

Öğrencilerin aktif katılım sağladığı teknik gezide, mesleki donanımın artırılması ve sektörel farkındalığın geliştirilmesi adına önemli kazanımlar elde edildi.

Muş Milli Eğitim Vakfı (MEV) Fatih Ortaokulu’nda düzenlenen etkinlikte, bilim ve teknoloji dünyasındaki yenilikler gençlerle buluşturuldu. Okul Müdürü Yakup Atış ile Fen ve Teknoloji Öğretmeni Leyla Çelik’in koordinasyonunda gerçekleştirilen söyleşiye, Op. Dr. Rifat Burak Ergül konuşmacı olarak katıldı.

TIBBIN GELECEĞİ ÖĞRENCİLERE ANLATILDI

“Sağlıkta Yapay Zekâ ve Robotik Cerrahi” başlıklı sunumuyla öğrencilerin karşısına çıkan Op. Dr. Rifat Burak Ergül, teknolojinin tıp dünyasını nasıl dönüştürdüğünü detaylarıyla aktardı. Yapay zekânın hastalıkların teşhisindeki hızı ve doğruluğuna değinen Ergül, robotik cerrahinin operasyon süreçlerindeki kritik rolünü ve tıbbın gelecekte evrileceği noktaları paylaştı.

GENÇLERDEN YOĞUN İLGİ VE PROJE HEYECANI

Öğrencilerin yoğun ilgi gösterdiği programda, sadece teorik bilgilerle yetinilmedi. Sunumun ardından gerçekleştirilen küçük ölçekli proje çalışması, gençlerin üretkenliğini ve bilimsel merakını ortaya koydu. Öğrencilerin motivasyonunun yüksek olduğu gözlenen etkinlikte, merak edilen sorular uzman isim tarafından yanıtlandı.

"GELECEĞİN BİLİM İNSANLARINA İLHAM OLUYOR"

Bilim ve teknoloji farkındalığını artırmayı amaçlayan bu tür etkinliklerin, gençlerin kariyer planlamalarına ışık tuttuğu vurgulandı. Programın temel hedefinin, çocukları erken yaşta bilimsel düşünceyle tanıştırarak geleceğin bilim insanlarının yetişmesine katkı sunmak olduğu belirtildi.

Söyleşi, çekilen hatıra fotoğrafları ve karşılıklı soru-cevap bölümünün ardından sona erdi.

MİLLETVEKİLİ ŞİMŞEK: "HEMŞEHRİLERİMİZE HAYIRLI OLSUN"

AK Parti Muş Milletvekili Mehmet Emin Şimşek, Muş’un sağlık alanındaki ihtiyaçlarını yakından takip ettiklerini vurgulayarak, "Sağlık Bakanlığımız ile yaptığımız istişareler neticesinde, ilimizin uzman ve pratisyen hekim ihtiyacını büyük oranda karşılayacak 39 kadronun tahsisini sağladık. Özellikle yan dal branşlardaki atamalarla vatandaşlarımızın yerinde hizmet almasını hedefliyoruz. Bu güçlü kadro takviyesinin Muş’umuza ve ilçelerimize hayırlı olmasını diliyor; desteklerinden dolayı Sağlık Bakanımız Sayın Kemal Memişoğlu'na teşekkür ediyorum." dedi.

Atama planlamasında en yüksek kontenjan, 17 hekim ile Muş Devlet Hastanesi’ne ayrıldı. Muş Devlet Hastanesinde, Endokrinoloji, Kalp ve Damar Cerrahisi, Üroloji ve Çocuk Sağlığı gibi branşlarda yeni uzman hekimler göreve başlayacak.

İLÇE VE BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK BİRİMLERİNE DESTEK

İlçelerdeki sağlık hizmet kalitesini artırmak amacıyla, Bulanık ve Malazgirt’e 5’er, Varto’ya 4, Hasköy’e ise 1 hekim görevlendirildi. Ayrıca koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında Aile Hekimliği birimlerine 6, Halk Sağlığı birimlerine ise 1 yeni hekim kadrosu tahsis edilerek kırsal bölgelerdeki sağlık erişilebilirliği güçlendirildi.

Yeni atanan hekimlerin önümüzdeki günlerde görev yerlerine gelerek hasta kabulüne başlaması bekleniyor.

Etkinlik, Okul Müdürü Başöğretmen Menduh Astan, Müdür Yardımcısı Uzman Öğretmen Hakan Aydın ve Uzman Öğretmen Şükran Özmen Gündüz’ün koordinasyonunda gerçekleştirildi. Söyleşide konuşmacı olarak yer alan Op. Dr. Rifat Burak Ergül, “Sağlıkta Yapay Zekâ” başlıklı sunumuyla öğrencilerle bir araya geldi.

Dr. Ergül, yapay zekânın sağlık alanındaki kullanımına ilişkin bilgiler paylaşarak özellikle tanı, tedavi ve cerrahi süreçlerdeki rolüne dikkat çekti. Ergül, robotik cerrahi başta olmak üzere, gelecekte tıbbın teknoloji ile nasıl şekilleneceğine dair önemli değerlendirmelerde bulundu.

Öğrencilerin yoğun ilgi gösterdiği programda, bilim ve teknolojiye yönelik farkındalık artırılırken, gençlere kariyer planlaması konusunda da yol gösterici bilgiler aktarıldı.

Kızılağaç Aile Sağlığı Merkezi Sorumlu Hekimi Dr. Rozerin Yavaş ve beraberindeki mobil sağlık ekipleri, aşılama çalışmaları çerçevesinde bugün Özdilek köyünde vatandaşlarla bir araya geldi. Köy sakinlerine ve özellikle çocuklara yönelik düzenlenen programda, rutin aşı takviminde yer alan dozlar yerinde ve güvenli bir şekilde uygulandı.

TOPLUMSAL BAĞIŞIKLIK VURGUSU

Sağlık ekipleri, bulaşıcı hastalıklara karşı en etkili korunma yönteminin aşılama olduğunu belirterek, bu hizmetin toplumsal bağışıklığı güçlendirmedeki rolüne dikkat çekti. Özellikle risk grubundaki vatandaşların ve çocukların aşı süreçlerinin aksatılmaması gerektiği vurgulandı.

Muş İl Sağlık Müdürlüğü, sağlıklı bir gelecek için ebeveynlerin aşı takvimini titizlikle takip etmeleri çağrısında bulunurken, mobil ekiplerin belirlenen plan dahilinde diğer köylerde de hizmet vermeye devam edeceği bildirildi.

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta çocuk yaştaki saldırganlar tarafından gerçekleştirilen okul baskınları, dijital bağımlılık ve artan şiddet eğilimlerini yeniden Türkiye gündemine taşıdı. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Muşlu Uzman Klinik Psikolog Merve Nur Güngör, çocuk ve ergenlerdeki davranış değişikliklerinin tesadüf olmadığını, aile yapısındaki zayıflama ve kontrolsüz dijital tüketimin bu süreçte belirleyici rol oynadığını vurguladı.

“15 YAŞINDAKİ ÇOCUKLARIN KASLARI ERİYOR”

Sürekli oyun oynayan çocuklarda fiziksel ve psikolojik çöküşün başladığını belirten Güngör, “Şu an 14-15 yaşında çocuklarımızın bacak kaslarının eridiğine şahit oluyoruz. 72 saatlere varan sıfır uykuyla bilgisayar başında vakit geçiren gençler var. 2-3 yıl bu tempoda giden bir vücut iflas ediyor ve psikolojik sorunlar gün yüzüne çıkıyor. Öfke ve şiddet eğilimindeki artışın sinyallerini biz psikologlar zaten alıyorduk” dedi.

DİJİTAL TUZAK: 25. KARE TEHLİKESİ

Dijital içeriklerin bilinçaltını hedef alan tekniklerle dolu olduğunu ifade eden Güngör, “25. Kare” sistemine dikkat çekti. Güngör, “Çizgi filmlerde veya videolarda milisaniyelik geçişlerle beynin algılayamadığı ancak bilinçaltına düşen kareler ekleniyor. Bu karelere öfke, şiddet, cinsellik ve saldırganlık gibi ifadeler yerleştirilerek çocukların algısı yönetiliyor. Bu durum çocukları aşırı tüketici, alaycı ve öfkeli bir hale getiriyor” açıklamasında bulundu.

“OYUNLARDAKİ SİSTEM GERÇEK SİLAHLA AYNI”

Dijital oyunların silah kullanımını normalize ettiğini ve öğrettiğini vurgulayan Güngör, şu tehlikeye işaret etti:

“Özellikle PUBG gibi gelişmiş oyunlarda namlu, şarjör ve ateş etme mekanizmaları gerçek silahlarla birebir aynıdır. Hayatında silah tutmamış bir çocuk, bu oyunlar sayesinde silahı kullanabilir hale geliyor. Vurulma sahnelerinin aşırı gerçekçiliği ise beynin zihinsel filtreleme sistemini bozarak iyiyi ve kötüyü ayırt edemez hale getiriyor.”

AİLELERE ÇAĞRI: “KONUŞARAK SALDIRGANLARI YÜCELTMEYİN”

Saldırganların medyada ve toplumda sürekli konuşulmasının “reklam” etkisi yarattığını belirten Güngör, ailelere ve kamuoyuna seslendi. Güngör, “Bu saldırganlar hakkında detay verdikçe çocuklarda gizli bir hayranlık oluşuyor. Fark edilmek için kötü yoldan da olsa iz bırakmaya çalışıyorlar. Aileler çocuklarına sadece teknolojik imkan değil, sevgi ve vakit vermeli. Çocuklardaki davranış bozukluklarını ‘büyüyünce geçer’ diyerek geçiştirmeyin. Artık uyanma vakti; herkes üzerine düşeni yapmalıdır.” ifadelerini kullandı.

www.haber49.net’e konuşan Büyüközer, gıda takviyelerinin yüksek konsantrasyon içerdiğini belirterek, bu durumun sindirim sistemi, dolaşım sistemi ve bağışıklık sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini vurguladı.

“TAKVİYE GIDALAR TÜKETİLİRKEN UZMANLARDAN DETSEK ALINMALI”

Büyüközer, sağlık profesyonellerinin yönlendirmesi olmadan yapılan her kullanımın risk barındırabileceğini anlatarak, “Toplumun çok kullandığı, bildiği, hakkında bilgi sahibi olduğu ancak bilinçsiz tüketildiği takdirde sağlık açısından ciddi risk oluşturabilecek bazı durumları bilmenizde fayda var. Takviyeler aslında ilaç olmasalar da konsantre oldukları için sindirim sistemine, dolaşıma ve bağışıklık sistemine ciddi zarar verebilir. Bir diğer konu ise gıda takviyelerinin bir bilim dalı olmasıdır. Bununla ilgili mutlaka sağlık profesyonellerinden destek almanız gerekir” dedi.

TAKVİYE GIDA NEDİR VE İÇERİK YAPISI NELERDİR?

Beslenmenin yerine geçmeyen, ancak destekleyici nitelik taşıyan takviyelerin kapsül, tablet, sıvı, şase ya da toz formunda bulunabildiğini belirten Büyüközer, bu ürünlerin doğrudan gıda yerine kullanılmadığını ifade ederek şunları söyledi:

“Gıda takviyesi nedir? Öncelikle gıda takviyesi; beslenme yerine geçmeyen, beslenme amaçlı tüketilmeyen, destekleyici olabilen kapsül, tablet, sıvı, şase ya da toz formunda olabilen bileşenlerin tamamına verilen isimdir. Nelerdir bu takviye gıdalar? Mineraller, vitaminler, amino asitler, yağ asitleri, prebiyotikler, probiyotikler ve bitkisel ekstraktlardır. Bunlar genelde takviye gıdalar olarak bilinir.”

KİMLER KULLANMALI?

Gıda takviyelerinin kimler tarafından kullanılması gerektiğini açıklayan Büyüközer, şöyle devam etti:

“Takviye gıdayı kimler kullanır? Genelde mineral ve vitamin eksikliği tespit edilen kişiler kullanır. Bu durum genellikle kan tahlilleriyle ortaya çıkar ve hekim kontrolünde değerlendirilir. Gebeler destek amaçlı kullanabilir. Yaşlı bireylerde, yani geriatri hastalarında eklem sağlığı için kullanılabilir. Gelişim bozukluğu olanlar da kullanabilir. Ancak son zamanlarda artık herkes çok kullanıyor. Bunun sebepleri arasında sosyal medyanın güçlü etkisi, bilgi kirliliği ve yönlendirmeler ile birlikte endüstriyel tarımın artması sonucu gıdalardan alınamayan besinler nedeniyle takviye gıdalara ihtiyaç duyulduğu yönündeki algı yer almaktadır.”

GIDA TAKVİYELERİNDE RİSKLER VE YANLIŞ KULLANIM TEHLİKESİ

“Doğal” algısıyla sınırsız tüketim yapılmasının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirten Büyüközer, “Gıda takviyelerinde risk durumları söz konusudur. Doğal diye sınırsız kullanım, sürekli tüketim, birden fazla takviyenin aynı anda kullanılması, bilinmeyen ürünlerin tercih edilmesi, FDA onayı veya Sağlık Bakanlığı ya da Tarım Bakanlığı onayı olmayan ürünlerin bilinçsiz tüketilmesi, dozaj miktarının bilinmeden kullanılması risk oluşturur. Ayrıca eczane, sağlık kuruluşu veya güvenilir satış noktaları dışında kontrolsüz şekilde alınan ürünlerin fazla tüketilmesi de risklidir. Bunun yanında ilaçlarla birlikte kullanımı da ciddi risk grupları oluşturur. Bu konuda bilinçli olmak çok önemlidir. Mineral ve vitaminlerin diyetisyen veya hekim önerisiyle, hastalık durumlarında mutlaka hekim tavsiyesiyle, spor yapan bireylerde diyetisyen desteğiyle kullanılması gerekir. İlaç kullanan bireylerde ise mutlaka ilacı yazan doktorun önerisi alınmalıdır. Aksi halde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir” diye konuştu.

VİTAMİN VE MİNERAL KULLANIMI NASIL OLMALI?

Büyüközer, son dönemlerde en sık kullanılan mineral ve vitamin takviyeleri hakkında şu bilgileri verdi:

“Özellikle D vitamini ve demir gibi ürünler öne çıkmaktadır. D vitamini genellikle sabah tok karnına kullanılır. Bir vitamin olduğu için K vitamini ile birlikte kullanılması daha sağlıklıdır. Aksi halde kemik sağlığı açısından istenilen etki sağlanmayabilir. Genellikle damla formunda K vitamini ile birlikte satılmaktadır.

B vitamini, özellikle kadınlarda demir ve B vitamini eksikliğinin sık görülmesi nedeniyle yaygın olarak kullanılır. Kan tahlili sonucuna göre hekim tarafından genellikle tablet formunda verilir ve sabah saatlerinde kullanılması önerilir.

Magnezyum, sporcuların, eklem ve kas ağrısı yaşayanların sık tercih ettiği bir takviyedir. Ancak magnezyumun farklı formları vardır. Magnezyum malat ve magnezyum glisinat bunlardan bazılarıdır. Glisinat formu gece alındığında uyku kalitesi açısından daha faydalıdır. Malat formu ise gündüz alındığında kas sağlığı ve bağışıklık açısından destekleyici olabilir.

Omega-3, kalp ve damar sağlığı için yaygın olarak kullanılan bir takviyedir. Burada önemli olan EPA ve DHA miktarıdır. EPA ve DHA oranının 800 mg seviyelerinin üzerinde olması gerekir. Piyasada fiyat farkının nedeni de genellikle bu oranlardır.

Prebiyotik ve probiyotikler sık kullanılan takviyelerdendir. Doğru kullanım aç karnına veya gece yatmadan önce olmalıdır. Yemekten sonra alındığında en az dört saatlik açlık süresi olması daha uygundur. En az 2-3 ay düzenli kullanım önerilir.

C vitamini kullanımı da önemlidir. Suda çözünen vitaminler vücuttan fazla su atımına neden olabilir. Eksiklik yoksa gereksiz kullanım önerilmez. Ayrıca takviyelerin birlikte ve kontrolsüz kullanımı karaciğer ve böbrek üzerinde yük oluşturabilir.”

“BİTKİSEL EKSTRAKTLAR CİDDİ SAĞLIK SORUNLARINA YOL AÇABİLİR”

Büyüközer bitkisel ekstraktların kontrolsüz kullanımının ciddi sorunlara yol açabileceğini belirterek, “Zayıflama veya ödem atma amacıyla bilinçsiz şekilde kullanılan bu ürünler vücutta ciddi hasar oluşturabilir. Bu nedenle dikkatli olunmalıdır. Genel olarak takviye gıdaların bilinçsiz kullanılmaması, mutlaka sağlık profesyonelleri kontrolünde tüketilmesi gerekir” dedi.

Malazgirt’te yaklaşık üç ay önce yaşanan düşme vakasında yüz bölgesinden ağır yaralanan 10 yaşındaki çocuk, Muş Devlet Hastanesi’ne sevk edilerek tedavi altına alındı. Hastanede yapılan ilk muayenelerde çocuğun yüz bölgesinde derin kesi tespit edildi. Yapılan detaylı incelemelerde sinir dokularında hasar, çiğneme kasında yaralanma ve tükürük bezi kanalında kopma olduğu belirlendi.

Operatör Doktor Halil Işık öncülüğünde uzman ekip tarafından ameliyata alınan çocuk, yaklaşık 5 saat süren mikrocerrahi operasyonuyla tedavi edildi.

Operasyonun ardından hasta hastanede gözetim altına alınarak tedavi sürecine devam edildi. Yapılan kontrollerde genel sağlık durumunun iyi olduğu, yüz fonksiyonlarının büyük oranda geri döndüğü ve cerrahi onarımların başarılı şekilde çalıştığı gözlemlendi. Hastanın bir hafta boyunca hastanede takip edildiği, antibiyotik tedavisi ve özel beslenme programı uygulandığı belirtildi.

“YARA DÜŞÜNDÜĞÜMÜZDEN DAHA DERİNDİ”

Ameliyatı gerçekleştiren Operatör Doktor Halil Işık, vakaya ilişkin detayları aktarırken yaralanmanın beklenenden daha derin olduğunu ifade ederek şunları söyledi:

“Gece saat 9-10 civarında 112’den arandım. Malazgirt’te düşen 10 yaşındaki bir çocuğun yüzünün sağ tarafında çok derin bir kesi olduğu bildirildi. Hemen kabul ettik ve gece 11 gibi ameliyata başladık. Yara düşündüğümüzden daha derindi. Yüzün mimik hareketlerini sağlayan sinirlerin kesildiğini, çiğneme kasında ciddi hasar olduğunu ve tükürük bezinin kanalının tamamen koptuğunu tespit ettik. Bu tür yaralanmalarda en kritik nokta şudur: Eğer sinirler doğru şekilde onarılmazsa ileride yüzde kalıcı hareket kaybı, yani yüz felci gelişebilir. Aynı şekilde tükürük kanalının onarılmaması durumunda sürekli akıntı ve yemek yenildiğinde yüzde şişme gibi problemler ortaya çıkar. Bu nedenle ameliyatı mikroskop altında gerçekleştirdik. Sinir uçlarını büyütme altında tek tek bulup, çok ince mikrocerrahi dikişlerle birleştirdik. Aynı şekilde çiğneme kasını da anatomik bütünlüğüne uygun şekilde onardık.”

“GECE BAŞLAYAN OPERASYON SABAHA DOĞRU TAMAMLANDI”

Operatör Doktor Halil Işık, kanalın tamamen kopmuş olmasının nadir görülen bir durum olduğunu belirterek şöyle devam etti:

“En nadir ve hassas kısım ise tükürük bezi kanalının kesilmiş olmasıydı. Bu kanalı onarmazsanız ileride sürekli tükürük sızıntısı ve yüzde şişkinlik gibi ciddi komplikasyonlar oluşabilir. Ağız içindeki doğal çıkış noktasından ince bir kılavuz ilerleterek kesilen kanalın iki ucunu bu kılavuz üzerinde mikroskop altında birleştirdik. Bu kılavuzu yaklaşık üç hafta yerinde tutarak kanalın düzgün şekilde iyileşmesini sağladık. Ameliyat yaklaşık 5 saat sürdü. Gece başlayan operasyon sabaha doğru tamamlandı. Sonrasında hastamızı bir hafta yatırarak antibiyotik tedavisi ve tükürük kanalı onarımına uygun beslenme programıyla takip ettik.”

“YÜZÜNDEKİ HAREKETLER BÜYÜK ORANDA GERİ DÖNDÜ”

Tedavi sürecinin ilerleyen dönemine ilişkin bilgi veren Işık, hastanın üç ay sonraki durumuna da değindi.

Işık, “Şu anda ameliyattan yaklaşık üç ay geçti. Yüzündeki hareketler büyük oranda geri dönmüş durumda. Sinir onarımlarında iyileşme zamana yayılır; hafif bir güçsüzlük var ama bunun da ilerleyen aylarda daha iyiye gitmesini bekliyoruz. En önemlisi, tükürük kanalı açık ve doğal şekilde çalışıyor. Bu tür kompleks ve nadir bir yüz yaralanmasının, gece acil şartlarda Muş Devlet Hastanesi’nde mikrocerrahi teknikle başarıyla onarılmış olması bizim için ayrıca önemli. Büyük bir merkeze sevk edilmeden burada tedavi edilebilmesi hem hasta hem ailesi için kıymetliydi.”

Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezinin (ÖSYM), internet sitesindeki duyuruya göre, 15 Mart'ta uygulanan 2026-TUS 1. dönem ile 2026-STS Tıp Doktorluğu 1. döneme ait değerlendirme işlemleri tamamlandı.

Adaylar, sınav sonuçlarına ÖSYM'nin "sonuc.osym.gov.tr" adresinden T.C. kimlik numarası ve aday şifresiyle erişebilecek.

Eğitim süreci, ambulans kazalarını azaltmak ve olaylara daha güvenli müdahale edilmesini sağlamak amacıyla planlandı. Muş’un yanı sıra Hakkari ve Erzurum’dan gelen eğitmenlerin katılımıyla gerçekleştirilen uygulama eğitimlerinde, sürücüler hazırlanan parkurlarda deneyim kazanma imkânı buldu.

Eğitim süresince özellikle bölgenin zorlu coğrafi ve iklim koşulları dikkate alınarak hazırlanan içerikler üzerinde duruldu. Katılımcılara, olay yerine hızlı ulaşım kadar güvenli ulaşımın da hayati önem taşıdığı hatırlatıldı. Program kapsamında oluşturulan parkurlarda yapılan uygulamalarla sürücüler, olası risk senaryolarına karşı refleks geliştirme imkânı buldu.

“PERSONELLERİMİZİN VE HASTALARIMIZIN CAN GÜVENLİĞİ ÇOK ÖNEMLİ”

Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan İl Sağlık Müdürü Dr. Erol Emre Ömür, Muş’taki sağlık hizmetlerinin kapsamına dikkat çekerek şunları söyledi:

“Muş ilimiz yaklaşık 400 bin nüfusa ve 8 bin km²’lik alana sahip. Bizler acil sağlık hizmetleri görevimizi yaklaşık 20 ambulans ve 21 aktif istasyonumuzda yerine getirmeye çalışmaktayız. Yaklaşık 300 personelimiz acil sağlık hizmetleri istasyonlarında görev yapmakta. Tabii arkadaşların yaptığı görev nedeniyle ciddi tehlikelerle karşılaşabiliyorlar, özellikle hastaların nakilleri sırasında. Kaza oranları maalesef yüksek. Bakanlığımızın uyum programları var. Her 5 yılda bir ambulans sürücü geliştirme eğitimleri düzenliyoruz. Bir sertifikasyon programında burada arkadaşlarımızın eksikliklerini görüyoruz, tespit ediyoruz ve onların çeşitli kabiliyetlerine yeniden farkındalık kazandırmaya çalışıyoruz. Bugünkü etkinliğimize Erzurum ve Hakkari’den eğitmen arkadaşlar da geldi. Yaklaşık 17 arkadaşımıza, ambulans sürücülerimize güvenlik eğitimini vermek için hepimiz buradayız. Bu konuda desteklerini esirgemeyen bakanlık yöneticilerimize, Hakkari ve Erzurum il yöneticilerimize, il merkezinde ambulans başhekimlerimize ve başhekimlik personelimize çok teşekkür ediyorum. Her şeyden önemlisi, kendi personelimizin can güvenliği ve hastalarımızın can güvenliği çok önemli. Ambulans kazaları oranında nispeten daha iyiyiz ama sıfır olmasını temenni ederiz.”

“KAZALARIN BÜYÜK BÖLÜMÜ HAVA ŞARTLARINDAN KAYNAKLANIYOR”

Bölgenin iklim koşullarına dikkat çeken Dr. Ömür, “Malum, Doğu Anadolu Bölgesi’ndeyiz ve fazlaca kar yağışının olduğu bir yer. İster istemez bu da trafik sorunlarını beraberinde getiriyor, trafik kazalarını artırıyor. Biz bu eğitimlerde zincir takma dâhil her konuyu arkadaşlara öğretmeye çalışıyoruz. Kazaların çoğunluğunun sebebi hava, kar ve yağmur kaynaklı; yollarımızda da sıkıntılar var. Bu eğitimlerle onları telafi etmeye çalışıyoruz. Arkadaşların zaten kabiliyetleri çok iyi, uyum da sağlıyorlar. Umarım bundan sonraki dönemde ambulans kazalarını en aza indiririz ve personelimizin akşam evine giderken çocuklarının kaygıyla onları karşılamalarını istemiyoruz. ‘Babamız bugün kaza mı yapacak, nasıl gelecek eve?’ Çocuklarımızın bu kaygıyı yaşamalarını istemiyoruz. Babaların evlerine sağ salim, annelerin evlerine sağ salim dönmelerini arzu ediyoruz” ifadelerini kullandı.

TÜM PERSONELİN EĞİTİME DAHİL EDİLMESİ PLANLANIYOR

Eğitim planlamasına ilişkin bilgi veren Ömür, “300’e yakın personelimiz var. Bizler personelin tamamına, şoförlerimiz dâhil, ATT ve paramedik arkadaşlarımızla birlikte bu eğitimi aldırmayı planlıyoruz. Sıkıntılı durumlarda, daha doğrusu şoför sayımızın az olduğu durumlarda paramedik arkadaşlardan da destek alıyoruz. Zaten ATT arkadaşlarımızın desteği her zaman var. Eğitimi herkesi kapsayacak şekilde planladık” diye konuştu.

ASGE EĞİTİMİ NEDİR?

Programın içeriğine ilişkin bilgi veren Erzurum ASGE Bölge Koordinatörü ve paramedik Zeki Diler, eğitimin kapsamını şu sözlerle anlattı:

“ASGE eğitimi, ‘Ambulans Sürüş Güvenliği Eğitimi’ olarak açılım yapmaktadır. Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğümüz ve Proje Daire Başkanlığımız tarafından hazırlanmış modüler bir eğitimdir. Sağlık çalışanları ve sürücü arkadaşlarımız, ATT, paramedik ve Sağlık Bakanlığı bünyesinde görev yapan tüm personele verilen zorunlu bir eğitimdir. Bu eğitimde amaçladığımız; öncelikli olarak çalışan ekiplerimizin ve taşınan hastaların güvenliğini sağlamak, kaza oranlarını düşürmektir. Bu amaçla yapılan bir eğitimdir. Teorik ve uygulama olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Öncelikle teorik anlatımların ardından uygulama alanlarında ve pistlerde arkadaşlarımızın defansif ve ileri sürüş teknikleri üzerinde deneyim kazanmaları sağlanmaktadır. Bu kapsamda 4 günlük bir eğitim sürecimiz var. Başarılı olan arkadaşlarımıza başarı belgesi veriyoruz. Öncelikli olarak sürücü arkadaşlarımızın ve ihtiyaç halinde ekipte bulunan diğer personelin de ASGE eğitimini başarıyla tamamlaması durumunda görev almasına imkân sağlıyoruz.”

KADIN SAĞLIK ÇALIŞANINDAN SAHA MESAJI

Eğitime katılan sağlık personelinin görüşünü aktaran ATT Muş 112 çalışanı Merve Kılınç ise şunları söyledi:

“Muş 112’de acil tıp teknisyeni olarak çalışıyorum. Muş İl Sağlık Müdürlüğü’nün bize sağladığı bu imkân sayesinde sürüş eğitimine katıldık. Bir kadın da erkeğin yaptığı her şeyi yapabilir, bunu göstermek istiyoruz. Umarım güzel ve verimli geçer. Görev tanımımızdan biri de ambulans sürücülüğü yapmak. İhtiyaç halinde biz de bu işi en iyi şekilde yapmak için buradayız. Başta Muş İl Sağlık Müdürümüze ve başhekimimize bize bu fırsatı verdikleri için teşekkür ediyoruz.”

Muş Devlet Hastanesi’ne şiddetli karın ağrısı şikayetiyle getirilen 17 yaşındaki hastada yapılan tetkikler sonucunda, aşırı asitli içecek tüketimine bağlı mide perforasyonu (mide delinmesi) tespit edildi. Acil Servis’te yapılan ilk değerlendirmelerin ardından hızla cerrahi müdahale kararı alınırken, hastanın durumunun hayati risk taşıdığı bildirildi.

Sağlık ekipleri tarafından yapılan görüntüleme ve laboratuvar incelemeleri sonucunda hastanın mide duvarında ciddi hasar oluştuğu belirlendi. Ameliyata alınan Çocuk Cerrahisi Uzmanı Dr. Mustafa Ökten tarafından gerçekleştirilen cerrahi müdahale ile sağlığına kavuşan 17 yaşındaki genç taburcu edildi.

“BESLENME ALIŞKANLIKLARINDAN KAYNAKLANIYOR”

Mide perforasyonunun, sindirim sistemi içerisinde ciddi ve hayati risk taşıyan bir tablo olduğuna dikkat çeken Dr. Mustafa Ökten, özellikle gençlerde görülen bu tür vakaların genellikle beslenme alışkanlıklarından kaynaklandığını vurguladı.

Ökten, ebeveyinlere, çocukların beslenme alışkanlıkları konusunda dikkatli olmalarını; mide sağlığını korumak adına asitli içecekler yerine sağlıklı alternatifleri teşvik etmeleri önerisinde bulunuldu.

Muş İl Sağlık Müdürü Dr. Erol Emre Ömür başkanlığında gerçekleştirilen toplantıya, Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanı Dr. Kenan Akpolat, Başkan Yardımcısı Selim Dal, Sağlık Hizmetleri Müdürleri (SHM), Toplum Sağlığı Merkezi (TSM) yöneticileri ve Aile Hekimleri katıldı.

Toplantıda öncelikle sahada yürütülen hizmetler masaya yatırıldı. Koruyucu sağlık uygulamaları, vatandaşlara sunulan sağlık hizmetlerinin etkinliği ve erişilebilirliği detaylı olarak değerlendirildi. Katılımcılar, mevcut durumun analizini yaparken, hizmet kalitesini artıracak stratejiler üzerinde fikir alışverişinde bulundu.

"ÖNCELİĞİMİZ VATANDAŞLARIMIZA SÜRDÜRÜLEBİLİR SAĞLIK HİZMETİ SUNMAK"

Dr. Ömür, toplantıda yaptığı konuşmada, halk sağlığı hizmetlerinin toplumun sağlıklı yaşam düzeyi üzerinde kritik bir rol oynadığını vurgulayarak, “Her vatandaşımıza ulaşacak şekilde etkin ve sürdürülebilir sağlık hizmetleri sunmak önceliğimizdir. Bu toplantılar, hizmetlerimizi geliştirmek ve yeni uygulamaları planlamak açısından büyük önem taşıyor” dedi.

Toplantı sonunda, sahadaki hizmetlerin güçlendirilmesi, koruyucu sağlık uygulamalarının yaygınlaştırılması ve vatandaşların sağlık hizmetlerine erişiminin artırılması için yapılacak çalışmalar planlandı.

Muş’ta halk sağlığının korunması ve sağlık hizmetlerinin niteliğinin artırılmasına yönelik yürütülen eğitim faaliyetleri aralıksız devam ediyor. Bu kapsamda İl Sağlık Müdürlüğü koordinesinde düzenlenen programda, toplumda görülme sıklığı yüksek olan kardiyovasküler hastalıklar ve hipertansiyon konusu ele alındı.

GÜNCEL TEDAVİ YÖNTEMLERİ ANLATILDI

İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Öykü Zeynep Gerçek tarafından verilen eğitimde, "Hipertansiyon Tanı ve Tedavisinde Güncellemeler" başlığı altında kapsamlı bir sunum gerçekleştirildi. Güncel bilimsel verilerin paylaşıldığı programda, aile hekimlerine erken teşhisin önemi, doğru tedavi yöntemleri ve kronik hasta takibinde dikkat edilmesi gereken kritik hususlar detaylandırıldı.

SAHA DENEYİMLERİ VE ÇÖZÜM YOLLARI KONUŞULDU

İl Sağlık Müdürü Dr. Erol Emre Ömür, Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanı Dr. Kenan Akpolat ve Başkan Yardımcısı Selim Dal’ın da katıldığı eğitimde, aile hekimleri karşılaştıkları sorunları dile getirerek karşılıklı görüş alışverişinde bulundu.

"EĞİTİMLER KESİNTİSİZ DEVAM EDECEK"

Programda konuşan İl Sağlık Müdürü Dr. Erol Emre Ömür, birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesinin önemine vurgu yaparak, "Halk sağlığının korunması ve güncel tıbbi yaklaşımların sahaya etkin şekilde yansıtılması amacıyla eğitim faaliyetlerimiz planlı ve kesintisiz şekilde sürdürülecektir" ifadelerini kullandı.

Bu kapsamda sağlık sektörünün önemli bir bileşenini de sigortacılık faaliyetlerinin oluşturduğu belirtilen açıklamada, sigorta şirketlerinin hizmet sunduğu pazarın rekabet hukuku bağlamında çift taraflı pazar olarak nitelendirildiğine işaret edildi.

Açıklamada, sigorta ürününe sahip bir tüketicinin bu kapsamdaki bir sağlık hizmetinden yararlanması durumunda sigorta şirketi ile tüketici ve sigorta şirketi ile anlaşmalı kurum arasında aynı sağlık harcamasına ilişkin bir seri işlemin gerçekleşmesi gerekliliği doğduğuna işaret edilerek, "Pazarın her iki tarafında da seri halde gerçekleşen işlemler bakımından ise bilgi teknolojileri ürün ve hizmetlerinden yararlanılmaktadır. Anılan işleyiş, Türkiye'de sağlık sigortası pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin yanı sıra özel sağlık kuruluşları ve özel sağlık kuruluşlarına teknik ve operasyonel destek sağlayan teşebbüslerin de sektörde önemli rol oynadığını ortaya koymaktadır." ifadeleri kullanıldı.

Kurum kayıtlarına intikal eden ihbar ve şikayet başvuruları doğrultusunda Kurul tarafından ön araştırma yapılmasına karar verildiği vurgulanan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"İlgili ön araştırma kapsamında, sağlık sigortası pazarında faaliyet gösteren sigorta şirketlerinin aralarında anlaşmak suretiyle primlerin (fiyatların) birlikte belirlenmesi, artırılması veya sabit tutulması, müşteri, bölge veya ürün paylaşımı yapılması ve hassas bilgilerin (fiyat, maliyet, risk verisi) paylaşılması şeklinde davranışları gerçekleştirmiş olabileceği, sağlık sigortası pazarında faaliyet gösteren sigorta şirketleri ile sağlık hizmeti sağlayıcıları arasında dışlayıcı sözleşmeler akdedilmiş olabileceği iddiaları başta olmak üzere farklı ihlal iddiaları incelenmiştir."

Açıklamada, ön araştırmada elde edilen bilgileri, belgeleri ve yapılan tespitleri müzakere eden Kurul'un bulguları ciddi ve yeterli bulduğuna dikkati çekilerek, 19 teşebbüse soruşturma açıldığı bildirildi.

Hakkında soruşturma açılan 19 teşebbüs şöyle sıralandı:

"Allianz Sigorta AŞ, Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi, Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketi, Aveon Global Sigorta AŞ, Axa Sigorta AŞ, Bupa Acıbadem Sigorta AŞ, Hepiyi Sigorta AŞ, Katılım Emeklilik ve Hayat AŞ, Mapfre Sigorta AŞ, Medisa Sigorta AŞ, Prive Sigorta AŞ, Zurich Sigorta AŞ, Zurich Yaşam ve Emeklilik AŞ, Quick Sigorta AŞ, Acıbadem Sağlık Hizmetleri ve Ticaret AŞ, Memorial Sağlık Yatırımları AŞ, Özel Edremit Körfez Hastanesi, SenCard Partners Bilgi Teknolojileri AŞ, Turassist Sağlık Destek Hizmetleri AŞ."

Kurul tarafından alınan soruşturma kararları, hakkında soruşturma açılan teşebbüslerin ilgili kanunu ihlal ettikleri ve yaptırımla karşı karşıya kaldıkları veya kalacakları anlamına gelmiyor.

Ramazan ayının sona ermesiyle birlikte değişen beslenme düzeni, vücut üzerinde önemli etkiler yaratıyor. Uzun süreli açlık durumunun vücutta çeşitli biyokimyasal değişimlere neden olduğunu belirten Büyüközer, bu sürecin özellikle insülin mekanizması üzerinde etkili olduğunu söyledi.

“İNSÜLİN DUYARLILIĞI VE METABOLİK DEĞİŞİMLERE DİKKAT”

www.haber49.net’e konuşan uzman diyetisyen Büyüközer, “Öncelikle Ramazan sürecinde açlık sürecinin uzun olmasından dolayı insülin duyarlılığında artış olur. Bu aslında vücudun genelde hemoglobin A1c dediğimiz bazı kan değerlerini düşüşe sebebiyet verir. Bu da sağlık için gayet istenilen bir durumdur. Ramazan'dan sonra ise bu insülin uyarısı artar, insülin duyarlılığında artış olur. Bu da beslememize dikkat etmediğimiz takdirde, yani bir anda Ramazan'dan normal sürece geçişinde dikkat etmezsek, tekrardan eski sağlıksız hâlimize geri dönebiliriz” dedi.

“GLİKOJEN DEPOLARI RAMAZAN'DA BOŞALIR”

Ramazan’da verilen kiloların çoğu zaman yanlış yorumlandığını belirten Büyüközer, bunun temel nedeninin glikojen depolarındaki değişim olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

“Bir diğer konu ise glikojen depoları Ramazan'da boşalır. Bu da sizin Ramazan süresince verdiğiniz kiloların baskül ağırlıktaki değişimlerinin doğru olup olmadığını, Ramazan'dan sonra beslenme ile tekrardan glikojen depolarının dolması ile beraber anlayabilirsiniz. Genelde insanların veya danışanlarımızın bana yönlendirdiği soru: ‘Hocam, Ramazan'da 4 kilo verdim ve hemen geri aldım. Bu nedendir veya niye kilo verdim? Niye geri aldım? Bu kadar kısa süre kilo alabilir miyim?’ Hayır, aslında demek ki glikojen depolarını boşaltmış. Glikojen depoları genelde sağlıklı bir insanda %2 kütle kaybına sebebiyet verebilir. Bu geri geldi, paniklemesin. Yoksa yemede bir bozukluk yok.”

YAĞ YAKIMI VE RAMAZAN SONRASI YAĞLANMA RİSKİ

Ramazan sürecinde yağ yakımının arttığını ancak sonrasında tersine dönebileceğini belirten Büyüközer, özellikle ilk haftaların kritik olduğunu vurgulayarak şunları söyledi:

“Bir diğer konu ise Ramazan'da yağ oksidasyonu artar. Uzun süre açlıktan kaynaklı yağ kaybı söz konusu. Özellikle damar içi yağ kayıplarının olması, LDL'nin düşmesi gibi olumlu yönde gelişimler söz konusu. İşte biz buna yağ oksidasyonu diyoruz. Ramazan'dan sonra ise bu çok önemli. Lipogenez dediğimiz bir olay var, yani vücudun yağlanması. Karbonhidratı özellikle yağa dönüştürme süreci Ramazan'dan sonra ilk birkaç hafta, bir 3 hafta boyunca çok hızlı olur. Özellikle glikoz tüketiminin, yani basit şeker tüketiminin yoğun olması durumunda yağlanma artacaktır vücutta. İşte bu gerçek kilo artışı olabilir. O demin bahsettiğim glikojen değildi. Tam tersine buna dikkat etmek lazım.”

İŞTAH HORMONLARI VE TATLI KRİZLERİ NEDEN ARTIYOR?

Ramazan’da dengelenen iştah hormonlarının sonrasında yeniden değiştiğini belirten Büyüközer, bu durumun kontrolsüz yeme isteğine yol açabileceğini ifade ederek şu değerlendirmeyi yaptı:

“Bir diğer konu ise leptin ve grelin hormonu dediğimiz, bu iştahı baskılayan, dengeleyen hormonların Ramazan'da çok stabil olması ve çok doğru bir seviyeye inmesi. Ramazan'dan sonra tekrardan aynı durumlara, biz mesela ‘tatlı krizine giriyoruz’ gibi söylemlere sebebiyet vermesi. O yüzden Ramazan'dan sonra kontrollü beslenme ile bunu çok yavaş bir şekilde yükseltmemiz faydalı olacak.”

SİNDİRİM SİSTEMİNDE ANİ YÜKLENME SORUN YARATIYOR

Uzman diyetisyen Büyüközer, sindirim sisteminin Ramazan’da farklı bir düzene geçtiğini ve ani değişimlerin sorunlara yol açabileceğini belirterek, “Bir de sindirim adaptasyonu dediğimiz bir olay var. Ramazan'da uzun süre açlıktan kaynaklı sindirim gastrik enzimlerde azalma olur. Mide asidinde azalma olur. Ramazan'dan sonra bir anda yüklenildiği zaman ise bunların bizdeki refleksi ki hepimiz yaşıyoruz bunu, mide ağrısı, hatta genelde ilk bir hafta baş ağrısı olur. Mide ve bağırsak rahatsızlıkları, ishal gibi durumlar söz konusu olabilir. O yüzden kontrollü bir geçiş hepimiz için daha sağlıklı olacak” dedi.

SU TÜKETİMİ VE GÜNLÜK ALIŞKANLIKLARIN YENİDEN DÜZENLENMESİ

Ramazan sonrasında sıvı tüketiminin yeniden düzenlenmesi gerektiğine dikkat çeken Büyüközer, “Ramazan'da su tüketimi ile ilgili bir planlama yapmıyoruz. Sonuçta uzun süre bir açlık ve zaman sorunumuz var. Bunun da tekrardan düzene girmesi için bilinçli davranmakta fayda var” uyarısında bulundu.
İKİ ANA, BİR ARA ÖĞÜN TAVSİYESİ
Beslenme düzenine geçişin planlı olması gerektiğini kaydeden Büyüközer, ideal öğün sistemini şu sözlerle anlattı:
“Mideyi ve vücudu yormamak adına iki ana, bir ara öğün; protein içeriği yüksek bir kahvaltı, gene aynı şekilde ara öğün ve sonrasında akşam yemeğine doğru normal bir öğün tüketilebilir.”

KARBONHİDRAT VE SIVI YÖNETİMİ

Karbonhidrat tüketiminin bilinçli yapılması gerektiğini belirten Büyüközer, özellikle şeker tüketimine dikkat çekerek şunları söyledi:

“Karbonhidrat yönetimini doğru yapmalıyız. Dediğim gibi insülin duyarlılığı arttığı için vücutta glisemik indeks ile glisemik yük dediğimiz konuları biraz böyle araştırarak da öğrenebilirsiniz. Bazı besinlerin vücuda insülini uyarmada etkisi yüksektir. Glisemik yük dediğimiz olay, vücuda zarar verebilecek bir durum. Bunları yönetebilirsiniz. Sıvı tüketimini dengelemeniz gerekir. Sıvı tüketimi Ramazan'da iftar-sahur arası bir kısıtlama vardı. Şu an o yok. Bu alışkanlığı değiştirmek adına güne yaymanızda fayda var. Çalışıyorsanız masanızda, dışarıdaysanız elinizde mutlaka suyunuzu bulundurmanızda fayda var. Alternatif içecekler su yerine geçmeyecektir, bunu da bilmenizi isterim.”

“PORSİYONLAMAYA İLK 2-3 HAFTA DİKKAT ETMEMİZDE FAYDA VAR”

Sindirim sisteminin korunması ve porsiyon kontrolünün önemine değinen Büyüközer, açıklamalarını şu sözlerle sürdürdü:
“Bir de sindirim sorunları oluşacak. Bunu da adaptasyon sürecinde bağırsağı koruyacak, bağırsak florasını arttıracak şekilde lifli gıdalar, probiyotik ürünler tüketilebilir. Öğünlerin yanında yoğurt, turşu, işte kefir gibi, ayran gibi ürünler tüketilebilir. İlk 2-3 hafta dikkat etmemizde fayda var. Porsiyonlama iftarda çok fazla tükettiğimiz bir süreç. Aynı alışkanlığı gece devam ettirmeyelim. Beslenme alışkanlığı gece devam etmemeli. Gün içerisinde daha fazla porsiyon, akşama doğru daha az porsiyonlu öğünler tercih etmemizde fayda var. Bunlara uyarsanız sorun çıkmayacaktır.”

“SAĞLIK, BESLENME İLE BAŞLAR”

Son olarak bireysel farklılıklara dikkat çeken Büyüközer, düzenli sağlık kontrollerinin önemini şu sözlerle ifade etti:

“Dediğim gibi sağlık, beslenme ile başlar. Yani kan tahlili yaptırdığınız zaman bazı değerlerin sınırda olması, sizin sağlıklı olduğunuz anlamına gelmez. Demek ki bir şey uyarısı vardır. Bu yağ değerleriniz olur, insülin değerleriniz olur, mineral-vitamin değerleriniz olur. Bunların kontrolünü düzenli yaptırmanızda fayda var. Beslenme kişiseldir, özeldir. Bunu unutmayın. Bazı kişilerde hiçbir değişim olmazken bazı kişilerde Ramazan öncesi-sonrası çok ciddi değişimler olabilir. Yani kıyaslama yapmayın. Bunun da uzman görüşüyle, kişiyle, yani bir diyetisyenle takip edebilirsiniz. Sağlık günler diliyorum.”

Erken dönemde tespit edilen vakalarda çocukların büyük bölümünün normal sosyal yaşamlarını sürdürebildiğine işaret eden Memişoğlu, "Özellikle 3 yaşına kadar otizm spektrum bozukluğu tespit edilip, etkin tedavi uygulanırsa çocuklarımızın önemli bir kısmı hayatlarına sağlıklı şekilde devam edebiliyor. 3 yaşından sonra bazı ağır spektrumlarda maalesef günümüzde hem aile hem de sosyal yaşantısında sorun yaşıyor." dedi.

Memişoğlu, otizmin erken evrede tespit edilmesine yönelik çalışmalar kapsamında 2017'den itibaren uygulanan Otizm Tarama Eylem Programıyla, aile hekimliklerinde 3 yaşına kadar çocuklara düzenli tarama yapıldığını söyledi.

İlk üç ayda 29 bin 336 çocuğa otizm taraması

Memişoğlu, bu yılın ilk üç ayında 29 bin 336 çocuğa otizm taraması yapıldığını belirterek, "Bu çocuklarımızdan 1800'ününde otizm riski olabilecek bulguya rastlanıldı. Bu riski gördüğümüz an vakit kaybetmedik. Aile hekimlerimiz il ve ilçe otizm koordinatörlerimizce bizzat randevu oluşturarak ileri tetkik sürecini başlattık. Hastaneye yönlendirdiğimiz çocuklarımızdan 181'i otizm spektrum bozukluğu tanısı aldı ve tedavileri yapılıyor." diye konuştu.

Memişoğlu, 3 yaşından önce tanı konulan çocukların önemli bir kısmının normal yaşamlarını sürdürebilecek duruma geldiğine işaret ederek, "Otizmde erken safhada çocukları yakalayarak böylece çocuklarımızın normal yaşantısını sürmesini sağlıyoruz." ifadesini kullandı.

Aileler de takip ediliyor

Bakan Memişoğlu, ailelerin süreci aksatmaması için aktif iletişim kurduklarını ifade ederek, "İlçe veya il sağlık müdürlükleri vasıtasıyla süreci yakından takip ediyoruz. Gerektiği zaman randevularını da biz alıp takip ediyoruz. Bu konuda da bir aksaklık olduğu zaman da aileleri arayarak gitmelerini istiyoruz." dedi.

Aileleri de yakından takip ettiklerini ve her zaman yanlarında olacaklarını dile getiren Memişoğlu, Türkiye genelindeki 433 bin çocuğun, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) bulunduğunu bildirdi.

Bu çocukları MHRS'de öncelikli gruplar arasına dahil ettiklerini belirten Memişoğlu, "Ailede bir çocuk otizm tanısı almış ise hangi yaşta olursa olsun ona MHRS'de öncelik tanıyoruz. Hatta çocuk 18 yaşından küçükse aynı zamanda annesine o çocukla ilgili çocuk psikiyatristinden veya psikoloğundan randevu almasını önceliyoruz. Ona ayrıcalık yapıyoruz." bilgisini paylaştı.

Sağlıklı Hayat Merkezleri önemli bir rol üstleniyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, "Koruyan, Geliştiren ve Üreten Sağlık" modeliyle birinci basamak sağlık hizmetlerini güçlendirmeye devam ettiklerini vurgulayan Memişoğlu, vatandaşlara aile hekimleri, toplum sağlığı merkezleri ve sağlıklı hayat merkezlerinden aktif şekilde yararlanmaları çağrısında bulundu.

Sağlıklı Hayat Merkezlerinde otizmli çocuklara yönelik psikolojik destek, çocuk gelişimi danışmanlığı ve aile rehberliği hizmetlerinin de sunulduğunu aktaran Memişoğlu, bu merkezlerin hem sağlık hem de sosyal destek açısından önemli bir rol üstlendiğini kaydetti.

Muş Devlet Hastanesi’nde 38 haftalık olarak dünyaya gelen bebeğe doğumsal kalp anomalisi teşhisi konuldu. Hastanede yapılan ilk müdahalenin ardından, bebeğin Çocuk Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniği bulunan bir merkezde tedavi altına alınması kararlaştırıldı.

Sağlık Bakanlığı ile yapılan koordinasyon neticesinde, minik hasta için uçak ambulans tahsis edildi. Muş Sultan Alparslan Havalimanı’na getirilen Faime bebek, sağlık ekiplerinin gözetiminde Ankara Etlik Şehir Hastanesi’ne sevk edildi.

Muş İl Sağlık müdürlüğü, sevk sürecinin güvenli bir şekilde tamamlandığını belirterek, bebeğin tedavisine Ankara’da devam edileceğini kaydetti.

Doğumunun hemen ardından hastanenin yenidoğan yoğun bakım ünitesine alınan Evrim bebek, uzman hekimler ve deneyimli sağlık personelinin yakın takibine alındı. Prematüre doğuma bağlı gelişebilecek solunum problemleri, enfeksiyon riski ve beslenme zorlukları gibi birçok kritik durum, ekip tarafından titizlikle yönetildi. Süreç boyunca uygulanan modern tedavi yöntemleri, düzenli kontroller ve birebir bakım sayesinde minik bebek her geçen gün biraz daha güçlendi.

UMUT, SABIR VE FEDAKARLIK BİR ARADA

Yaklaşık iki ay süren yoğun bakım süreci, yalnızca tıbbi müdahalelerle değil; sabır, umut ve fedakârlıkla da şekillendi. Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde görev yapan doktorlar, hemşireler ve tüm sağlık çalışanları, gece gündüz demeden gösterdikleri büyük özveriyle Evrim bebeğin hayata tutunmasına katkı sağladı.

Bebeğin sağlık durumunun stabil hale gelmesi ve kilo alımının istenilen seviyeye ulaşmasıyla birlikte taburcu olma süreci başlatıldı. 1100 gram olarak başladığı yaşam mücadelesinde 2530 grama ulaşan Evrim bebek, ailesine sağlıklı bir şekilde teslim edildi.
Konuya ilişkin açıklama yapan Muş İl Sağlık Müdürü Dr. Erol Emre Ömür, elde edilen başarının ekip çalışmasının en güzel örneklerinden biri olduğunu vurgulayarak, “Bu anlamlı başarıda emeği geçen tüm ekip arkadaşlarımıza teşekkür ediyor, minik bebeğimize sağlıklı, mutlu ve huzurlu bir ömür diliyoruz” dedi.

“Yapay Zekâ Destekli FES Tedavi Optimizasyonu” başlıklı proje, açık erişimli klinik EMG veri tabanlarından elde edilen gerçek insan verilerini kullanarak kişiye özel kas cevabını öğrenebilen bir sistem geliştirmeyi amaçlıyor. Proje kapsamında Fonksiyonel Elektriksel Stimülasyon (FES) parametreleri, yapay zekâ tabanlı çok amaçlı optimizasyon yöntemleri ile kişiye özel olarak ayarlanacak. Böylece, nöro-rehabilitasyon süreçlerinde kas aktivasyonu, yorgunluk ve konfor–enerji dengesinin klinik açıdan izlenmesini sağlayacak.

GELİŞMİŞ YAPAY ZEKÂ MODELLERİ VE ALGORİTMALAR

Proje, LSTM ve Transformer tabanlı modellerin yanı sıra PPO, DDPG ve SAC gibi pekiştirmeli öğrenme algoritmaları ile meta-sezgisel yöntemlerin hibrit kullanımını içeriyor. Bu sayede FES parametrelerinin gerçek zamanlı ve çok amaçlı optimizasyonu mümkün olacak. Araştırmanın, yapay zekâ temelli sağlık teknolojileri ve nöro-rehabilitasyon alanında yeni uygulama modellerinin geliştirilmesine zemin hazırlaması bekleniyor.

AKADEMİK VE KLİNİK KATKILAR

Projede Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu’ndan Doç. Dr. Erdal Eker araştırmacı olarak görev alırken, projenin yürütücülüğünü Atatürk Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı’ndan Doç. Dr. Tolga Aydın üstleniyor. Marmara Üniversitesi Yapay Zekâ ve Makine Öğrenmesi Anabilim Dalı’ndan Dr. Öğretim Üyesi Ebru Erdem de araştırmacı ekibe katkı sağlıyor.

Farklı üniversitelerden uzman araştırmacıların katkısıyla yürütülen proje, hem akademik hem de klinik alanda yapay zekâ destekli tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesine öncülük edecek. Projeyle ayrıca, disiplinler arası iş birliği ile bölgesel sağlık teknolojileri araştırmalarına önemli katkı sunulması hedefleniyor.

Halsizlik ve solunum sıkıntısı gelişmesi üzerine ailesi tarafından Muş Devlet Hastanesine götürülen 3 yaşındaki Çakır, burada yapılan tetkiklerde kırmızı kan değerlerinin düşük olması sebebiyle yoğun bakıma alındı.
Yapılan tetkiklerin ardından hemolitik anemi teşhisi konulan Çakır, hastanede hematoloji bölümü bulunmaması nedeniyle ileri tedavi için Sağlık Bakanlığına ait ambulans uçakla Ankara Bilkent Şehir Hastanesine sevk edildi.
Ankara'da hemolitik anemiye yönelik tedavisi uygulanan minik hasta yeniden ayağa kalktı.

"Buraya geldi, şimdi ayaklandı çok şükür"

Yaşadıkları süreci anlatan baba Muhammed Çakır, oğlunda halsizlik ve yorgunluk bulunduğunu, kısa süreli uyanmaların ardından yeniden uykuya daldığını söyledi.
Vakit kaybetmeden hastaneye başvurduklarını ifade eden baba Çakır, yapılan tetkiklerde çocuğunda kan değerinin düşük olduğunun belirtildiğini ve kan kanseri olabileceği ihtimalinin de değerlendirildiğini söyledi.

Baba Çakır, kara yoluyla ulaşımın zorlu olmasından dolayı çocuğunun ambulans uçakla yaklaşık bir saat içinde Ankara'ya ulaştırıldığını ifade ederek, "Allah devletimizden razı olsun. Cumhurbaşkanı'mıza, Sağlık Bakanlığına bize uçak ambulans olanağı sağladığı için minnettarım." dedi.
Tedavi sürecinin ardından çocuğunun sağlığına kavuştuğunu belirten baba Çakır, "Çocuğum yataktan kalkamıyordu, buraya geldi maşallah şimdi ayaklandı çok şükür. Kilo da aldı, yürüyor, koşuyor." ifadelerini kullandı.

"Hemolitik anemi çocukluk çağında nadir görülür"

Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Hematoloji Uzmanı Doç. Dr. İkbal Ok Bozkaya, Muş Devlet Hastanesinde yapılan değerlendirmelerde, hemoglobin değerinin 4 olarak ölçüldüğünü belirterek, çocuklarda normalde 10-12 civarında olması gereken bu değerin çok düşük olması nedeniyle hastanın yoğun bakıma alındığını söyledi.
Muş'taki hastanede hematoloji birimi bulunmaması nedeniyle sevk kararı alındığını aktaran Bozkaya, bu süreçte kan değeri düşük olduğu için hastaya kan verildiğini ifade etti.

Bozkaya, uygulanan tedaviyle kan hücrelerindeki yıkımın durdurulduğunu ve değerlerin zamanla yükselmeye başladığını, yoğun bakım ihtiyacının ortadan kalkmasının ardından hastanın iki gün sonra servise alındığını kaydetti.

Hemolitik aneminin çocukluk çağında nadir görülen ancak ciddi sonuçlara yol açabilen bir hastalık olduğunu vurgulayan Bozkaya, bazı durumlarda enfeksiyon hastalıklarının ardından veya immün yetmezliği nedeniyle vücudun kendi hücrelerine savaş açabildiğini ve hastalığın ortaya çıkabildiğini söyledi.
Hastalığın belirtilerine de değinen Bozkaya, şöyle devam etti:

"Bütün otoimmün kan hastalıklarında etkilenen hücreler dalak ve karaciğer tarafından yıkılmakta. Hemolitik anemide kırmızı kan hücrelerimiz, eritrositlerimiz yıkılmakta. Bunlar da bizim vücudumuz için gerekli olan oksijeni taşıyan hücrelerdir. Bunların hızlı düşmesine bağlı olarak solukluk ve yıkıma bağlı olarak sarılık artışı olup göz beyazlıklarında sararmalar ortaya çıkabilir. Karaciğer ve dalak büyümesine bağlı olarak karın şişliği aniden ortaya çıkabilir. Bazı türlerinde ise idrarın rengi koyu olabilir. Bu tür belirtilerde mutlaka doktora başvurularak kan tetkiklerinin yapılması gerekir."

Erken tanı ve tedavinin önemine işaret eden Bozkaya, müdahale edilmediği takdirde hastalığın solunum yetmezliği ve kalp yetmezliği gibi ciddi tablolara yol açabileceğini kaydetti.
Bozkaya, hastanın mevcut durumuna ilişkin, "Hastamızın hemoglobin değeri 8,5'e ulaştı. Şu an sağlık durumu gayet iyi, yorgunluk, solukluk ve sarılık gibi bulguların hepsi azaldı. Yerinde durmuyor, yemeğini yiyor ve cıvıl cıvıl konuşuyor." dedi.