Malazgirt’te yaklaşık üç ay önce yaşanan düşme vakasında yüz bölgesinden ağır yaralanan 10 yaşındaki çocuk, Muş Devlet Hastanesi’ne sevk edilerek tedavi altına alındı. Hastanede yapılan ilk muayenelerde çocuğun yüz bölgesinde derin kesi tespit edildi. Yapılan detaylı incelemelerde sinir dokularında hasar, çiğneme kasında yaralanma ve tükürük bezi kanalında kopma olduğu belirlendi.

Operatör Doktor Halil Işık öncülüğünde uzman ekip tarafından ameliyata alınan çocuk, yaklaşık 5 saat süren mikrocerrahi operasyonuyla tedavi edildi.

Operasyonun ardından hasta hastanede gözetim altına alınarak tedavi sürecine devam edildi. Yapılan kontrollerde genel sağlık durumunun iyi olduğu, yüz fonksiyonlarının büyük oranda geri döndüğü ve cerrahi onarımların başarılı şekilde çalıştığı gözlemlendi. Hastanın bir hafta boyunca hastanede takip edildiği, antibiyotik tedavisi ve özel beslenme programı uygulandığı belirtildi.

“YARA DÜŞÜNDÜĞÜMÜZDEN DAHA DERİNDİ”

Ameliyatı gerçekleştiren Operatör Doktor Halil Işık, vakaya ilişkin detayları aktarırken yaralanmanın beklenenden daha derin olduğunu ifade ederek şunları söyledi:

“Gece saat 9-10 civarında 112’den arandım. Malazgirt’te düşen 10 yaşındaki bir çocuğun yüzünün sağ tarafında çok derin bir kesi olduğu bildirildi. Hemen kabul ettik ve gece 11 gibi ameliyata başladık. Yara düşündüğümüzden daha derindi. Yüzün mimik hareketlerini sağlayan sinirlerin kesildiğini, çiğneme kasında ciddi hasar olduğunu ve tükürük bezinin kanalının tamamen koptuğunu tespit ettik. Bu tür yaralanmalarda en kritik nokta şudur: Eğer sinirler doğru şekilde onarılmazsa ileride yüzde kalıcı hareket kaybı, yani yüz felci gelişebilir. Aynı şekilde tükürük kanalının onarılmaması durumunda sürekli akıntı ve yemek yenildiğinde yüzde şişme gibi problemler ortaya çıkar. Bu nedenle ameliyatı mikroskop altında gerçekleştirdik. Sinir uçlarını büyütme altında tek tek bulup, çok ince mikrocerrahi dikişlerle birleştirdik. Aynı şekilde çiğneme kasını da anatomik bütünlüğüne uygun şekilde onardık.”

“GECE BAŞLAYAN OPERASYON SABAHA DOĞRU TAMAMLANDI”

Operatör Doktor Halil Işık, kanalın tamamen kopmuş olmasının nadir görülen bir durum olduğunu belirterek şöyle devam etti:

“En nadir ve hassas kısım ise tükürük bezi kanalının kesilmiş olmasıydı. Bu kanalı onarmazsanız ileride sürekli tükürük sızıntısı ve yüzde şişkinlik gibi ciddi komplikasyonlar oluşabilir. Ağız içindeki doğal çıkış noktasından ince bir kılavuz ilerleterek kesilen kanalın iki ucunu bu kılavuz üzerinde mikroskop altında birleştirdik. Bu kılavuzu yaklaşık üç hafta yerinde tutarak kanalın düzgün şekilde iyileşmesini sağladık. Ameliyat yaklaşık 5 saat sürdü. Gece başlayan operasyon sabaha doğru tamamlandı. Sonrasında hastamızı bir hafta yatırarak antibiyotik tedavisi ve tükürük kanalı onarımına uygun beslenme programıyla takip ettik.”

“YÜZÜNDEKİ HAREKETLER BÜYÜK ORANDA GERİ DÖNDÜ”

Tedavi sürecinin ilerleyen dönemine ilişkin bilgi veren Işık, hastanın üç ay sonraki durumuna da değindi.

Işık, “Şu anda ameliyattan yaklaşık üç ay geçti. Yüzündeki hareketler büyük oranda geri dönmüş durumda. Sinir onarımlarında iyileşme zamana yayılır; hafif bir güçsüzlük var ama bunun da ilerleyen aylarda daha iyiye gitmesini bekliyoruz. En önemlisi, tükürük kanalı açık ve doğal şekilde çalışıyor. Bu tür kompleks ve nadir bir yüz yaralanmasının, gece acil şartlarda Muş Devlet Hastanesi’nde mikrocerrahi teknikle başarıyla onarılmış olması bizim için ayrıca önemli. Büyük bir merkeze sevk edilmeden burada tedavi edilebilmesi hem hasta hem ailesi için kıymetliydi.”

Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezinin (ÖSYM), internet sitesindeki duyuruya göre, 15 Mart'ta uygulanan 2026-TUS 1. dönem ile 2026-STS Tıp Doktorluğu 1. döneme ait değerlendirme işlemleri tamamlandı.

Adaylar, sınav sonuçlarına ÖSYM'nin "sonuc.osym.gov.tr" adresinden T.C. kimlik numarası ve aday şifresiyle erişebilecek.

Eğitim süreci, ambulans kazalarını azaltmak ve olaylara daha güvenli müdahale edilmesini sağlamak amacıyla planlandı. Muş’un yanı sıra Hakkari ve Erzurum’dan gelen eğitmenlerin katılımıyla gerçekleştirilen uygulama eğitimlerinde, sürücüler hazırlanan parkurlarda deneyim kazanma imkânı buldu.

Eğitim süresince özellikle bölgenin zorlu coğrafi ve iklim koşulları dikkate alınarak hazırlanan içerikler üzerinde duruldu. Katılımcılara, olay yerine hızlı ulaşım kadar güvenli ulaşımın da hayati önem taşıdığı hatırlatıldı. Program kapsamında oluşturulan parkurlarda yapılan uygulamalarla sürücüler, olası risk senaryolarına karşı refleks geliştirme imkânı buldu.

“PERSONELLERİMİZİN VE HASTALARIMIZIN CAN GÜVENLİĞİ ÇOK ÖNEMLİ”

Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan İl Sağlık Müdürü Dr. Erol Emre Ömür, Muş’taki sağlık hizmetlerinin kapsamına dikkat çekerek şunları söyledi:

“Muş ilimiz yaklaşık 400 bin nüfusa ve 8 bin km²’lik alana sahip. Bizler acil sağlık hizmetleri görevimizi yaklaşık 20 ambulans ve 21 aktif istasyonumuzda yerine getirmeye çalışmaktayız. Yaklaşık 300 personelimiz acil sağlık hizmetleri istasyonlarında görev yapmakta. Tabii arkadaşların yaptığı görev nedeniyle ciddi tehlikelerle karşılaşabiliyorlar, özellikle hastaların nakilleri sırasında. Kaza oranları maalesef yüksek. Bakanlığımızın uyum programları var. Her 5 yılda bir ambulans sürücü geliştirme eğitimleri düzenliyoruz. Bir sertifikasyon programında burada arkadaşlarımızın eksikliklerini görüyoruz, tespit ediyoruz ve onların çeşitli kabiliyetlerine yeniden farkındalık kazandırmaya çalışıyoruz. Bugünkü etkinliğimize Erzurum ve Hakkari’den eğitmen arkadaşlar da geldi. Yaklaşık 17 arkadaşımıza, ambulans sürücülerimize güvenlik eğitimini vermek için hepimiz buradayız. Bu konuda desteklerini esirgemeyen bakanlık yöneticilerimize, Hakkari ve Erzurum il yöneticilerimize, il merkezinde ambulans başhekimlerimize ve başhekimlik personelimize çok teşekkür ediyorum. Her şeyden önemlisi, kendi personelimizin can güvenliği ve hastalarımızın can güvenliği çok önemli. Ambulans kazaları oranında nispeten daha iyiyiz ama sıfır olmasını temenni ederiz.”

“KAZALARIN BÜYÜK BÖLÜMÜ HAVA ŞARTLARINDAN KAYNAKLANIYOR”

Bölgenin iklim koşullarına dikkat çeken Dr. Ömür, “Malum, Doğu Anadolu Bölgesi’ndeyiz ve fazlaca kar yağışının olduğu bir yer. İster istemez bu da trafik sorunlarını beraberinde getiriyor, trafik kazalarını artırıyor. Biz bu eğitimlerde zincir takma dâhil her konuyu arkadaşlara öğretmeye çalışıyoruz. Kazaların çoğunluğunun sebebi hava, kar ve yağmur kaynaklı; yollarımızda da sıkıntılar var. Bu eğitimlerle onları telafi etmeye çalışıyoruz. Arkadaşların zaten kabiliyetleri çok iyi, uyum da sağlıyorlar. Umarım bundan sonraki dönemde ambulans kazalarını en aza indiririz ve personelimizin akşam evine giderken çocuklarının kaygıyla onları karşılamalarını istemiyoruz. ‘Babamız bugün kaza mı yapacak, nasıl gelecek eve?’ Çocuklarımızın bu kaygıyı yaşamalarını istemiyoruz. Babaların evlerine sağ salim, annelerin evlerine sağ salim dönmelerini arzu ediyoruz” ifadelerini kullandı.

TÜM PERSONELİN EĞİTİME DAHİL EDİLMESİ PLANLANIYOR

Eğitim planlamasına ilişkin bilgi veren Ömür, “300’e yakın personelimiz var. Bizler personelin tamamına, şoförlerimiz dâhil, ATT ve paramedik arkadaşlarımızla birlikte bu eğitimi aldırmayı planlıyoruz. Sıkıntılı durumlarda, daha doğrusu şoför sayımızın az olduğu durumlarda paramedik arkadaşlardan da destek alıyoruz. Zaten ATT arkadaşlarımızın desteği her zaman var. Eğitimi herkesi kapsayacak şekilde planladık” diye konuştu.

ASGE EĞİTİMİ NEDİR?

Programın içeriğine ilişkin bilgi veren Erzurum ASGE Bölge Koordinatörü ve paramedik Zeki Diler, eğitimin kapsamını şu sözlerle anlattı:

“ASGE eğitimi, ‘Ambulans Sürüş Güvenliği Eğitimi’ olarak açılım yapmaktadır. Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğümüz ve Proje Daire Başkanlığımız tarafından hazırlanmış modüler bir eğitimdir. Sağlık çalışanları ve sürücü arkadaşlarımız, ATT, paramedik ve Sağlık Bakanlığı bünyesinde görev yapan tüm personele verilen zorunlu bir eğitimdir. Bu eğitimde amaçladığımız; öncelikli olarak çalışan ekiplerimizin ve taşınan hastaların güvenliğini sağlamak, kaza oranlarını düşürmektir. Bu amaçla yapılan bir eğitimdir. Teorik ve uygulama olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Öncelikle teorik anlatımların ardından uygulama alanlarında ve pistlerde arkadaşlarımızın defansif ve ileri sürüş teknikleri üzerinde deneyim kazanmaları sağlanmaktadır. Bu kapsamda 4 günlük bir eğitim sürecimiz var. Başarılı olan arkadaşlarımıza başarı belgesi veriyoruz. Öncelikli olarak sürücü arkadaşlarımızın ve ihtiyaç halinde ekipte bulunan diğer personelin de ASGE eğitimini başarıyla tamamlaması durumunda görev almasına imkân sağlıyoruz.”

KADIN SAĞLIK ÇALIŞANINDAN SAHA MESAJI

Eğitime katılan sağlık personelinin görüşünü aktaran ATT Muş 112 çalışanı Merve Kılınç ise şunları söyledi:

“Muş 112’de acil tıp teknisyeni olarak çalışıyorum. Muş İl Sağlık Müdürlüğü’nün bize sağladığı bu imkân sayesinde sürüş eğitimine katıldık. Bir kadın da erkeğin yaptığı her şeyi yapabilir, bunu göstermek istiyoruz. Umarım güzel ve verimli geçer. Görev tanımımızdan biri de ambulans sürücülüğü yapmak. İhtiyaç halinde biz de bu işi en iyi şekilde yapmak için buradayız. Başta Muş İl Sağlık Müdürümüze ve başhekimimize bize bu fırsatı verdikleri için teşekkür ediyoruz.”

Muş Devlet Hastanesi’ne şiddetli karın ağrısı şikayetiyle getirilen 17 yaşındaki hastada yapılan tetkikler sonucunda, aşırı asitli içecek tüketimine bağlı mide perforasyonu (mide delinmesi) tespit edildi. Acil Servis’te yapılan ilk değerlendirmelerin ardından hızla cerrahi müdahale kararı alınırken, hastanın durumunun hayati risk taşıdığı bildirildi.

Sağlık ekipleri tarafından yapılan görüntüleme ve laboratuvar incelemeleri sonucunda hastanın mide duvarında ciddi hasar oluştuğu belirlendi. Ameliyata alınan Çocuk Cerrahisi Uzmanı Dr. Mustafa Ökten tarafından gerçekleştirilen cerrahi müdahale ile sağlığına kavuşan 17 yaşındaki genç taburcu edildi.

“BESLENME ALIŞKANLIKLARINDAN KAYNAKLANIYOR”

Mide perforasyonunun, sindirim sistemi içerisinde ciddi ve hayati risk taşıyan bir tablo olduğuna dikkat çeken Dr. Mustafa Ökten, özellikle gençlerde görülen bu tür vakaların genellikle beslenme alışkanlıklarından kaynaklandığını vurguladı.

Ökten, ebeveyinlere, çocukların beslenme alışkanlıkları konusunda dikkatli olmalarını; mide sağlığını korumak adına asitli içecekler yerine sağlıklı alternatifleri teşvik etmeleri önerisinde bulunuldu.

Muş İl Sağlık Müdürü Dr. Erol Emre Ömür başkanlığında gerçekleştirilen toplantıya, Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanı Dr. Kenan Akpolat, Başkan Yardımcısı Selim Dal, Sağlık Hizmetleri Müdürleri (SHM), Toplum Sağlığı Merkezi (TSM) yöneticileri ve Aile Hekimleri katıldı.

Toplantıda öncelikle sahada yürütülen hizmetler masaya yatırıldı. Koruyucu sağlık uygulamaları, vatandaşlara sunulan sağlık hizmetlerinin etkinliği ve erişilebilirliği detaylı olarak değerlendirildi. Katılımcılar, mevcut durumun analizini yaparken, hizmet kalitesini artıracak stratejiler üzerinde fikir alışverişinde bulundu.

"ÖNCELİĞİMİZ VATANDAŞLARIMIZA SÜRDÜRÜLEBİLİR SAĞLIK HİZMETİ SUNMAK"

Dr. Ömür, toplantıda yaptığı konuşmada, halk sağlığı hizmetlerinin toplumun sağlıklı yaşam düzeyi üzerinde kritik bir rol oynadığını vurgulayarak, “Her vatandaşımıza ulaşacak şekilde etkin ve sürdürülebilir sağlık hizmetleri sunmak önceliğimizdir. Bu toplantılar, hizmetlerimizi geliştirmek ve yeni uygulamaları planlamak açısından büyük önem taşıyor” dedi.

Toplantı sonunda, sahadaki hizmetlerin güçlendirilmesi, koruyucu sağlık uygulamalarının yaygınlaştırılması ve vatandaşların sağlık hizmetlerine erişiminin artırılması için yapılacak çalışmalar planlandı.

Muş’ta halk sağlığının korunması ve sağlık hizmetlerinin niteliğinin artırılmasına yönelik yürütülen eğitim faaliyetleri aralıksız devam ediyor. Bu kapsamda İl Sağlık Müdürlüğü koordinesinde düzenlenen programda, toplumda görülme sıklığı yüksek olan kardiyovasküler hastalıklar ve hipertansiyon konusu ele alındı.

GÜNCEL TEDAVİ YÖNTEMLERİ ANLATILDI

İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Öykü Zeynep Gerçek tarafından verilen eğitimde, "Hipertansiyon Tanı ve Tedavisinde Güncellemeler" başlığı altında kapsamlı bir sunum gerçekleştirildi. Güncel bilimsel verilerin paylaşıldığı programda, aile hekimlerine erken teşhisin önemi, doğru tedavi yöntemleri ve kronik hasta takibinde dikkat edilmesi gereken kritik hususlar detaylandırıldı.

SAHA DENEYİMLERİ VE ÇÖZÜM YOLLARI KONUŞULDU

İl Sağlık Müdürü Dr. Erol Emre Ömür, Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanı Dr. Kenan Akpolat ve Başkan Yardımcısı Selim Dal’ın da katıldığı eğitimde, aile hekimleri karşılaştıkları sorunları dile getirerek karşılıklı görüş alışverişinde bulundu.

"EĞİTİMLER KESİNTİSİZ DEVAM EDECEK"

Programda konuşan İl Sağlık Müdürü Dr. Erol Emre Ömür, birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesinin önemine vurgu yaparak, "Halk sağlığının korunması ve güncel tıbbi yaklaşımların sahaya etkin şekilde yansıtılması amacıyla eğitim faaliyetlerimiz planlı ve kesintisiz şekilde sürdürülecektir" ifadelerini kullandı.

Bu kapsamda sağlık sektörünün önemli bir bileşenini de sigortacılık faaliyetlerinin oluşturduğu belirtilen açıklamada, sigorta şirketlerinin hizmet sunduğu pazarın rekabet hukuku bağlamında çift taraflı pazar olarak nitelendirildiğine işaret edildi.

Açıklamada, sigorta ürününe sahip bir tüketicinin bu kapsamdaki bir sağlık hizmetinden yararlanması durumunda sigorta şirketi ile tüketici ve sigorta şirketi ile anlaşmalı kurum arasında aynı sağlık harcamasına ilişkin bir seri işlemin gerçekleşmesi gerekliliği doğduğuna işaret edilerek, "Pazarın her iki tarafında da seri halde gerçekleşen işlemler bakımından ise bilgi teknolojileri ürün ve hizmetlerinden yararlanılmaktadır. Anılan işleyiş, Türkiye'de sağlık sigortası pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin yanı sıra özel sağlık kuruluşları ve özel sağlık kuruluşlarına teknik ve operasyonel destek sağlayan teşebbüslerin de sektörde önemli rol oynadığını ortaya koymaktadır." ifadeleri kullanıldı.

Kurum kayıtlarına intikal eden ihbar ve şikayet başvuruları doğrultusunda Kurul tarafından ön araştırma yapılmasına karar verildiği vurgulanan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"İlgili ön araştırma kapsamında, sağlık sigortası pazarında faaliyet gösteren sigorta şirketlerinin aralarında anlaşmak suretiyle primlerin (fiyatların) birlikte belirlenmesi, artırılması veya sabit tutulması, müşteri, bölge veya ürün paylaşımı yapılması ve hassas bilgilerin (fiyat, maliyet, risk verisi) paylaşılması şeklinde davranışları gerçekleştirmiş olabileceği, sağlık sigortası pazarında faaliyet gösteren sigorta şirketleri ile sağlık hizmeti sağlayıcıları arasında dışlayıcı sözleşmeler akdedilmiş olabileceği iddiaları başta olmak üzere farklı ihlal iddiaları incelenmiştir."

Açıklamada, ön araştırmada elde edilen bilgileri, belgeleri ve yapılan tespitleri müzakere eden Kurul'un bulguları ciddi ve yeterli bulduğuna dikkati çekilerek, 19 teşebbüse soruşturma açıldığı bildirildi.

Hakkında soruşturma açılan 19 teşebbüs şöyle sıralandı:

"Allianz Sigorta AŞ, Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi, Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketi, Aveon Global Sigorta AŞ, Axa Sigorta AŞ, Bupa Acıbadem Sigorta AŞ, Hepiyi Sigorta AŞ, Katılım Emeklilik ve Hayat AŞ, Mapfre Sigorta AŞ, Medisa Sigorta AŞ, Prive Sigorta AŞ, Zurich Sigorta AŞ, Zurich Yaşam ve Emeklilik AŞ, Quick Sigorta AŞ, Acıbadem Sağlık Hizmetleri ve Ticaret AŞ, Memorial Sağlık Yatırımları AŞ, Özel Edremit Körfez Hastanesi, SenCard Partners Bilgi Teknolojileri AŞ, Turassist Sağlık Destek Hizmetleri AŞ."

Kurul tarafından alınan soruşturma kararları, hakkında soruşturma açılan teşebbüslerin ilgili kanunu ihlal ettikleri ve yaptırımla karşı karşıya kaldıkları veya kalacakları anlamına gelmiyor.

Ramazan ayının sona ermesiyle birlikte değişen beslenme düzeni, vücut üzerinde önemli etkiler yaratıyor. Uzun süreli açlık durumunun vücutta çeşitli biyokimyasal değişimlere neden olduğunu belirten Büyüközer, bu sürecin özellikle insülin mekanizması üzerinde etkili olduğunu söyledi.

“İNSÜLİN DUYARLILIĞI VE METABOLİK DEĞİŞİMLERE DİKKAT”

www.haber49.net’e konuşan uzman diyetisyen Büyüközer, “Öncelikle Ramazan sürecinde açlık sürecinin uzun olmasından dolayı insülin duyarlılığında artış olur. Bu aslında vücudun genelde hemoglobin A1c dediğimiz bazı kan değerlerini düşüşe sebebiyet verir. Bu da sağlık için gayet istenilen bir durumdur. Ramazan'dan sonra ise bu insülin uyarısı artar, insülin duyarlılığında artış olur. Bu da beslememize dikkat etmediğimiz takdirde, yani bir anda Ramazan'dan normal sürece geçişinde dikkat etmezsek, tekrardan eski sağlıksız hâlimize geri dönebiliriz” dedi.

“GLİKOJEN DEPOLARI RAMAZAN'DA BOŞALIR”

Ramazan’da verilen kiloların çoğu zaman yanlış yorumlandığını belirten Büyüközer, bunun temel nedeninin glikojen depolarındaki değişim olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

“Bir diğer konu ise glikojen depoları Ramazan'da boşalır. Bu da sizin Ramazan süresince verdiğiniz kiloların baskül ağırlıktaki değişimlerinin doğru olup olmadığını, Ramazan'dan sonra beslenme ile tekrardan glikojen depolarının dolması ile beraber anlayabilirsiniz. Genelde insanların veya danışanlarımızın bana yönlendirdiği soru: ‘Hocam, Ramazan'da 4 kilo verdim ve hemen geri aldım. Bu nedendir veya niye kilo verdim? Niye geri aldım? Bu kadar kısa süre kilo alabilir miyim?’ Hayır, aslında demek ki glikojen depolarını boşaltmış. Glikojen depoları genelde sağlıklı bir insanda %2 kütle kaybına sebebiyet verebilir. Bu geri geldi, paniklemesin. Yoksa yemede bir bozukluk yok.”

YAĞ YAKIMI VE RAMAZAN SONRASI YAĞLANMA RİSKİ

Ramazan sürecinde yağ yakımının arttığını ancak sonrasında tersine dönebileceğini belirten Büyüközer, özellikle ilk haftaların kritik olduğunu vurgulayarak şunları söyledi:

“Bir diğer konu ise Ramazan'da yağ oksidasyonu artar. Uzun süre açlıktan kaynaklı yağ kaybı söz konusu. Özellikle damar içi yağ kayıplarının olması, LDL'nin düşmesi gibi olumlu yönde gelişimler söz konusu. İşte biz buna yağ oksidasyonu diyoruz. Ramazan'dan sonra ise bu çok önemli. Lipogenez dediğimiz bir olay var, yani vücudun yağlanması. Karbonhidratı özellikle yağa dönüştürme süreci Ramazan'dan sonra ilk birkaç hafta, bir 3 hafta boyunca çok hızlı olur. Özellikle glikoz tüketiminin, yani basit şeker tüketiminin yoğun olması durumunda yağlanma artacaktır vücutta. İşte bu gerçek kilo artışı olabilir. O demin bahsettiğim glikojen değildi. Tam tersine buna dikkat etmek lazım.”

İŞTAH HORMONLARI VE TATLI KRİZLERİ NEDEN ARTIYOR?

Ramazan’da dengelenen iştah hormonlarının sonrasında yeniden değiştiğini belirten Büyüközer, bu durumun kontrolsüz yeme isteğine yol açabileceğini ifade ederek şu değerlendirmeyi yaptı:

“Bir diğer konu ise leptin ve grelin hormonu dediğimiz, bu iştahı baskılayan, dengeleyen hormonların Ramazan'da çok stabil olması ve çok doğru bir seviyeye inmesi. Ramazan'dan sonra tekrardan aynı durumlara, biz mesela ‘tatlı krizine giriyoruz’ gibi söylemlere sebebiyet vermesi. O yüzden Ramazan'dan sonra kontrollü beslenme ile bunu çok yavaş bir şekilde yükseltmemiz faydalı olacak.”

SİNDİRİM SİSTEMİNDE ANİ YÜKLENME SORUN YARATIYOR

Uzman diyetisyen Büyüközer, sindirim sisteminin Ramazan’da farklı bir düzene geçtiğini ve ani değişimlerin sorunlara yol açabileceğini belirterek, “Bir de sindirim adaptasyonu dediğimiz bir olay var. Ramazan'da uzun süre açlıktan kaynaklı sindirim gastrik enzimlerde azalma olur. Mide asidinde azalma olur. Ramazan'dan sonra bir anda yüklenildiği zaman ise bunların bizdeki refleksi ki hepimiz yaşıyoruz bunu, mide ağrısı, hatta genelde ilk bir hafta baş ağrısı olur. Mide ve bağırsak rahatsızlıkları, ishal gibi durumlar söz konusu olabilir. O yüzden kontrollü bir geçiş hepimiz için daha sağlıklı olacak” dedi.

SU TÜKETİMİ VE GÜNLÜK ALIŞKANLIKLARIN YENİDEN DÜZENLENMESİ

Ramazan sonrasında sıvı tüketiminin yeniden düzenlenmesi gerektiğine dikkat çeken Büyüközer, “Ramazan'da su tüketimi ile ilgili bir planlama yapmıyoruz. Sonuçta uzun süre bir açlık ve zaman sorunumuz var. Bunun da tekrardan düzene girmesi için bilinçli davranmakta fayda var” uyarısında bulundu.
İKİ ANA, BİR ARA ÖĞÜN TAVSİYESİ
Beslenme düzenine geçişin planlı olması gerektiğini kaydeden Büyüközer, ideal öğün sistemini şu sözlerle anlattı:
“Mideyi ve vücudu yormamak adına iki ana, bir ara öğün; protein içeriği yüksek bir kahvaltı, gene aynı şekilde ara öğün ve sonrasında akşam yemeğine doğru normal bir öğün tüketilebilir.”

KARBONHİDRAT VE SIVI YÖNETİMİ

Karbonhidrat tüketiminin bilinçli yapılması gerektiğini belirten Büyüközer, özellikle şeker tüketimine dikkat çekerek şunları söyledi:

“Karbonhidrat yönetimini doğru yapmalıyız. Dediğim gibi insülin duyarlılığı arttığı için vücutta glisemik indeks ile glisemik yük dediğimiz konuları biraz böyle araştırarak da öğrenebilirsiniz. Bazı besinlerin vücuda insülini uyarmada etkisi yüksektir. Glisemik yük dediğimiz olay, vücuda zarar verebilecek bir durum. Bunları yönetebilirsiniz. Sıvı tüketimini dengelemeniz gerekir. Sıvı tüketimi Ramazan'da iftar-sahur arası bir kısıtlama vardı. Şu an o yok. Bu alışkanlığı değiştirmek adına güne yaymanızda fayda var. Çalışıyorsanız masanızda, dışarıdaysanız elinizde mutlaka suyunuzu bulundurmanızda fayda var. Alternatif içecekler su yerine geçmeyecektir, bunu da bilmenizi isterim.”

“PORSİYONLAMAYA İLK 2-3 HAFTA DİKKAT ETMEMİZDE FAYDA VAR”

Sindirim sisteminin korunması ve porsiyon kontrolünün önemine değinen Büyüközer, açıklamalarını şu sözlerle sürdürdü:
“Bir de sindirim sorunları oluşacak. Bunu da adaptasyon sürecinde bağırsağı koruyacak, bağırsak florasını arttıracak şekilde lifli gıdalar, probiyotik ürünler tüketilebilir. Öğünlerin yanında yoğurt, turşu, işte kefir gibi, ayran gibi ürünler tüketilebilir. İlk 2-3 hafta dikkat etmemizde fayda var. Porsiyonlama iftarda çok fazla tükettiğimiz bir süreç. Aynı alışkanlığı gece devam ettirmeyelim. Beslenme alışkanlığı gece devam etmemeli. Gün içerisinde daha fazla porsiyon, akşama doğru daha az porsiyonlu öğünler tercih etmemizde fayda var. Bunlara uyarsanız sorun çıkmayacaktır.”

“SAĞLIK, BESLENME İLE BAŞLAR”

Son olarak bireysel farklılıklara dikkat çeken Büyüközer, düzenli sağlık kontrollerinin önemini şu sözlerle ifade etti:

“Dediğim gibi sağlık, beslenme ile başlar. Yani kan tahlili yaptırdığınız zaman bazı değerlerin sınırda olması, sizin sağlıklı olduğunuz anlamına gelmez. Demek ki bir şey uyarısı vardır. Bu yağ değerleriniz olur, insülin değerleriniz olur, mineral-vitamin değerleriniz olur. Bunların kontrolünü düzenli yaptırmanızda fayda var. Beslenme kişiseldir, özeldir. Bunu unutmayın. Bazı kişilerde hiçbir değişim olmazken bazı kişilerde Ramazan öncesi-sonrası çok ciddi değişimler olabilir. Yani kıyaslama yapmayın. Bunun da uzman görüşüyle, kişiyle, yani bir diyetisyenle takip edebilirsiniz. Sağlık günler diliyorum.”

Erken dönemde tespit edilen vakalarda çocukların büyük bölümünün normal sosyal yaşamlarını sürdürebildiğine işaret eden Memişoğlu, "Özellikle 3 yaşına kadar otizm spektrum bozukluğu tespit edilip, etkin tedavi uygulanırsa çocuklarımızın önemli bir kısmı hayatlarına sağlıklı şekilde devam edebiliyor. 3 yaşından sonra bazı ağır spektrumlarda maalesef günümüzde hem aile hem de sosyal yaşantısında sorun yaşıyor." dedi.

Memişoğlu, otizmin erken evrede tespit edilmesine yönelik çalışmalar kapsamında 2017'den itibaren uygulanan Otizm Tarama Eylem Programıyla, aile hekimliklerinde 3 yaşına kadar çocuklara düzenli tarama yapıldığını söyledi.

İlk üç ayda 29 bin 336 çocuğa otizm taraması

Memişoğlu, bu yılın ilk üç ayında 29 bin 336 çocuğa otizm taraması yapıldığını belirterek, "Bu çocuklarımızdan 1800'ününde otizm riski olabilecek bulguya rastlanıldı. Bu riski gördüğümüz an vakit kaybetmedik. Aile hekimlerimiz il ve ilçe otizm koordinatörlerimizce bizzat randevu oluşturarak ileri tetkik sürecini başlattık. Hastaneye yönlendirdiğimiz çocuklarımızdan 181'i otizm spektrum bozukluğu tanısı aldı ve tedavileri yapılıyor." diye konuştu.

Memişoğlu, 3 yaşından önce tanı konulan çocukların önemli bir kısmının normal yaşamlarını sürdürebilecek duruma geldiğine işaret ederek, "Otizmde erken safhada çocukları yakalayarak böylece çocuklarımızın normal yaşantısını sürmesini sağlıyoruz." ifadesini kullandı.

Aileler de takip ediliyor

Bakan Memişoğlu, ailelerin süreci aksatmaması için aktif iletişim kurduklarını ifade ederek, "İlçe veya il sağlık müdürlükleri vasıtasıyla süreci yakından takip ediyoruz. Gerektiği zaman randevularını da biz alıp takip ediyoruz. Bu konuda da bir aksaklık olduğu zaman da aileleri arayarak gitmelerini istiyoruz." dedi.

Aileleri de yakından takip ettiklerini ve her zaman yanlarında olacaklarını dile getiren Memişoğlu, Türkiye genelindeki 433 bin çocuğun, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) bulunduğunu bildirdi.

Bu çocukları MHRS'de öncelikli gruplar arasına dahil ettiklerini belirten Memişoğlu, "Ailede bir çocuk otizm tanısı almış ise hangi yaşta olursa olsun ona MHRS'de öncelik tanıyoruz. Hatta çocuk 18 yaşından küçükse aynı zamanda annesine o çocukla ilgili çocuk psikiyatristinden veya psikoloğundan randevu almasını önceliyoruz. Ona ayrıcalık yapıyoruz." bilgisini paylaştı.

Sağlıklı Hayat Merkezleri önemli bir rol üstleniyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, "Koruyan, Geliştiren ve Üreten Sağlık" modeliyle birinci basamak sağlık hizmetlerini güçlendirmeye devam ettiklerini vurgulayan Memişoğlu, vatandaşlara aile hekimleri, toplum sağlığı merkezleri ve sağlıklı hayat merkezlerinden aktif şekilde yararlanmaları çağrısında bulundu.

Sağlıklı Hayat Merkezlerinde otizmli çocuklara yönelik psikolojik destek, çocuk gelişimi danışmanlığı ve aile rehberliği hizmetlerinin de sunulduğunu aktaran Memişoğlu, bu merkezlerin hem sağlık hem de sosyal destek açısından önemli bir rol üstlendiğini kaydetti.

Muş Devlet Hastanesi’nde 38 haftalık olarak dünyaya gelen bebeğe doğumsal kalp anomalisi teşhisi konuldu. Hastanede yapılan ilk müdahalenin ardından, bebeğin Çocuk Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniği bulunan bir merkezde tedavi altına alınması kararlaştırıldı.

Sağlık Bakanlığı ile yapılan koordinasyon neticesinde, minik hasta için uçak ambulans tahsis edildi. Muş Sultan Alparslan Havalimanı’na getirilen Faime bebek, sağlık ekiplerinin gözetiminde Ankara Etlik Şehir Hastanesi’ne sevk edildi.

Muş İl Sağlık müdürlüğü, sevk sürecinin güvenli bir şekilde tamamlandığını belirterek, bebeğin tedavisine Ankara’da devam edileceğini kaydetti.

Doğumunun hemen ardından hastanenin yenidoğan yoğun bakım ünitesine alınan Evrim bebek, uzman hekimler ve deneyimli sağlık personelinin yakın takibine alındı. Prematüre doğuma bağlı gelişebilecek solunum problemleri, enfeksiyon riski ve beslenme zorlukları gibi birçok kritik durum, ekip tarafından titizlikle yönetildi. Süreç boyunca uygulanan modern tedavi yöntemleri, düzenli kontroller ve birebir bakım sayesinde minik bebek her geçen gün biraz daha güçlendi.

UMUT, SABIR VE FEDAKARLIK BİR ARADA

Yaklaşık iki ay süren yoğun bakım süreci, yalnızca tıbbi müdahalelerle değil; sabır, umut ve fedakârlıkla da şekillendi. Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde görev yapan doktorlar, hemşireler ve tüm sağlık çalışanları, gece gündüz demeden gösterdikleri büyük özveriyle Evrim bebeğin hayata tutunmasına katkı sağladı.

Bebeğin sağlık durumunun stabil hale gelmesi ve kilo alımının istenilen seviyeye ulaşmasıyla birlikte taburcu olma süreci başlatıldı. 1100 gram olarak başladığı yaşam mücadelesinde 2530 grama ulaşan Evrim bebek, ailesine sağlıklı bir şekilde teslim edildi.
Konuya ilişkin açıklama yapan Muş İl Sağlık Müdürü Dr. Erol Emre Ömür, elde edilen başarının ekip çalışmasının en güzel örneklerinden biri olduğunu vurgulayarak, “Bu anlamlı başarıda emeği geçen tüm ekip arkadaşlarımıza teşekkür ediyor, minik bebeğimize sağlıklı, mutlu ve huzurlu bir ömür diliyoruz” dedi.

“Yapay Zekâ Destekli FES Tedavi Optimizasyonu” başlıklı proje, açık erişimli klinik EMG veri tabanlarından elde edilen gerçek insan verilerini kullanarak kişiye özel kas cevabını öğrenebilen bir sistem geliştirmeyi amaçlıyor. Proje kapsamında Fonksiyonel Elektriksel Stimülasyon (FES) parametreleri, yapay zekâ tabanlı çok amaçlı optimizasyon yöntemleri ile kişiye özel olarak ayarlanacak. Böylece, nöro-rehabilitasyon süreçlerinde kas aktivasyonu, yorgunluk ve konfor–enerji dengesinin klinik açıdan izlenmesini sağlayacak.

GELİŞMİŞ YAPAY ZEKÂ MODELLERİ VE ALGORİTMALAR

Proje, LSTM ve Transformer tabanlı modellerin yanı sıra PPO, DDPG ve SAC gibi pekiştirmeli öğrenme algoritmaları ile meta-sezgisel yöntemlerin hibrit kullanımını içeriyor. Bu sayede FES parametrelerinin gerçek zamanlı ve çok amaçlı optimizasyonu mümkün olacak. Araştırmanın, yapay zekâ temelli sağlık teknolojileri ve nöro-rehabilitasyon alanında yeni uygulama modellerinin geliştirilmesine zemin hazırlaması bekleniyor.

AKADEMİK VE KLİNİK KATKILAR

Projede Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu’ndan Doç. Dr. Erdal Eker araştırmacı olarak görev alırken, projenin yürütücülüğünü Atatürk Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı’ndan Doç. Dr. Tolga Aydın üstleniyor. Marmara Üniversitesi Yapay Zekâ ve Makine Öğrenmesi Anabilim Dalı’ndan Dr. Öğretim Üyesi Ebru Erdem de araştırmacı ekibe katkı sağlıyor.

Farklı üniversitelerden uzman araştırmacıların katkısıyla yürütülen proje, hem akademik hem de klinik alanda yapay zekâ destekli tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesine öncülük edecek. Projeyle ayrıca, disiplinler arası iş birliği ile bölgesel sağlık teknolojileri araştırmalarına önemli katkı sunulması hedefleniyor.

Halsizlik ve solunum sıkıntısı gelişmesi üzerine ailesi tarafından Muş Devlet Hastanesine götürülen 3 yaşındaki Çakır, burada yapılan tetkiklerde kırmızı kan değerlerinin düşük olması sebebiyle yoğun bakıma alındı.
Yapılan tetkiklerin ardından hemolitik anemi teşhisi konulan Çakır, hastanede hematoloji bölümü bulunmaması nedeniyle ileri tedavi için Sağlık Bakanlığına ait ambulans uçakla Ankara Bilkent Şehir Hastanesine sevk edildi.
Ankara'da hemolitik anemiye yönelik tedavisi uygulanan minik hasta yeniden ayağa kalktı.

"Buraya geldi, şimdi ayaklandı çok şükür"

Yaşadıkları süreci anlatan baba Muhammed Çakır, oğlunda halsizlik ve yorgunluk bulunduğunu, kısa süreli uyanmaların ardından yeniden uykuya daldığını söyledi.
Vakit kaybetmeden hastaneye başvurduklarını ifade eden baba Çakır, yapılan tetkiklerde çocuğunda kan değerinin düşük olduğunun belirtildiğini ve kan kanseri olabileceği ihtimalinin de değerlendirildiğini söyledi.

Baba Çakır, kara yoluyla ulaşımın zorlu olmasından dolayı çocuğunun ambulans uçakla yaklaşık bir saat içinde Ankara'ya ulaştırıldığını ifade ederek, "Allah devletimizden razı olsun. Cumhurbaşkanı'mıza, Sağlık Bakanlığına bize uçak ambulans olanağı sağladığı için minnettarım." dedi.
Tedavi sürecinin ardından çocuğunun sağlığına kavuştuğunu belirten baba Çakır, "Çocuğum yataktan kalkamıyordu, buraya geldi maşallah şimdi ayaklandı çok şükür. Kilo da aldı, yürüyor, koşuyor." ifadelerini kullandı.

"Hemolitik anemi çocukluk çağında nadir görülür"

Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Hematoloji Uzmanı Doç. Dr. İkbal Ok Bozkaya, Muş Devlet Hastanesinde yapılan değerlendirmelerde, hemoglobin değerinin 4 olarak ölçüldüğünü belirterek, çocuklarda normalde 10-12 civarında olması gereken bu değerin çok düşük olması nedeniyle hastanın yoğun bakıma alındığını söyledi.
Muş'taki hastanede hematoloji birimi bulunmaması nedeniyle sevk kararı alındığını aktaran Bozkaya, bu süreçte kan değeri düşük olduğu için hastaya kan verildiğini ifade etti.

Bozkaya, uygulanan tedaviyle kan hücrelerindeki yıkımın durdurulduğunu ve değerlerin zamanla yükselmeye başladığını, yoğun bakım ihtiyacının ortadan kalkmasının ardından hastanın iki gün sonra servise alındığını kaydetti.

Hemolitik aneminin çocukluk çağında nadir görülen ancak ciddi sonuçlara yol açabilen bir hastalık olduğunu vurgulayan Bozkaya, bazı durumlarda enfeksiyon hastalıklarının ardından veya immün yetmezliği nedeniyle vücudun kendi hücrelerine savaş açabildiğini ve hastalığın ortaya çıkabildiğini söyledi.
Hastalığın belirtilerine de değinen Bozkaya, şöyle devam etti:

"Bütün otoimmün kan hastalıklarında etkilenen hücreler dalak ve karaciğer tarafından yıkılmakta. Hemolitik anemide kırmızı kan hücrelerimiz, eritrositlerimiz yıkılmakta. Bunlar da bizim vücudumuz için gerekli olan oksijeni taşıyan hücrelerdir. Bunların hızlı düşmesine bağlı olarak solukluk ve yıkıma bağlı olarak sarılık artışı olup göz beyazlıklarında sararmalar ortaya çıkabilir. Karaciğer ve dalak büyümesine bağlı olarak karın şişliği aniden ortaya çıkabilir. Bazı türlerinde ise idrarın rengi koyu olabilir. Bu tür belirtilerde mutlaka doktora başvurularak kan tetkiklerinin yapılması gerekir."

Erken tanı ve tedavinin önemine işaret eden Bozkaya, müdahale edilmediği takdirde hastalığın solunum yetmezliği ve kalp yetmezliği gibi ciddi tablolara yol açabileceğini kaydetti.
Bozkaya, hastanın mevcut durumuna ilişkin, "Hastamızın hemoglobin değeri 8,5'e ulaştı. Şu an sağlık durumu gayet iyi, yorgunluk, solukluk ve sarılık gibi bulguların hepsi azaldı. Yerinde durmuyor, yemeğini yiyor ve cıvıl cıvıl konuşuyor." dedi.

“YILIN HEKİMİ” VE “SAĞLIK ÇALIŞANI” MUŞ’TAN

Programa Muş İl Sağlık Müdürü Dr. Erol Emre Ömür başkanlığındaki heyetle katılım sağlandı. Muş Devlet Hastanesi’nde görev yapan ve başarılı çalışmalarıyla "Yılın Hekimi" seçilen Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Cennet Sidel ile "Yılın Sağlık Çalışanı" unvanına layık görülen hemşire Banu Sevimli, Muş’u gururlandıran isimler oldu.

ÖDÜLLER CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’DAN

Sağlık alanında gösterdikleri üstün gayret ve özverili çalışmalardan ötürü takdir toplayan Muş heyeti, ödüllerini bizzat Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’dan teslim aldı. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu da Muş ekibine teşekkür belgelerini takdim etti.
Türkiye’nin sağlık vizyonu ve sağlık çalışanlarının toplumdaki kritik rolünün vurgulandığı iftar programında, Muş İl Sağlık Müdürlüğü kenti en üst düzeyde temsil etmenin gururunu yaşadıklarını belirterek, tüm sağlık çalışanlarının bayramını kutladı.

Tıp Bayramı Ne Zaman Kutlanıyor?

Tıp Bayramı Türkiye’de her yıl 14 Mart tarihinde kutlanıyor. Sağlık çalışanlarının mesleki dayanışmasını güçlendiren bu özel gün kapsamında ülke genelinde çeşitli etkinlikler düzenleniyor. Üniversiteler, tabip odaları ve sağlık kuruluşları tarafından paneller, konferanslar, yürüyüşler ve sosyal etkinlikler gerçekleştiriliyor.

Bazı şehirlerde geleneksel hale gelen Tıp Bayramı koşuları ve sağlık çalışanlarının katıldığı yürüyüşler de dikkat çekiyor. Bu etkinliklerle hem sağlık çalışanlarının emeği hatırlatılıyor hem de toplumda sağlık bilincinin artırılması amaçlanıyor.

Tıp Bayramı Neden 14 Mart’ta Kutlanıyor?

Tıp Bayramı’nın tarihi 14 Mart 1827 yılına dayanıyor. Osmanlı Padişahı II. Mahmut döneminde modern tıp eğitiminin temeli olan Tıphane-i Amire ve Cerrahhane-i Amire bu tarihte kuruldu. Bu nedenle 14 Mart, Türkiye’de tıp eğitiminin başlangıcı olarak kabul ediliyor.

Ancak bu günün bayram olarak kutlanması 1919 yılında İstanbul’un işgali sırasında başladı. Tıp öğrencileri işgale tepki göstermek amacıyla bir araya gelerek okul binasına Türk bayrağı astı ve protesto düzenledi. Bu olay tarihe tıbbiyelilerin direnişi olarak geçti.

İlçede yaşayan ve böbrek yetmezliği nedeniyle düzenli olarak diyaliz tedavisi almak zorunda olan hastalar için önemli bir kolaylık sağlayan ünite, kısa süre önce faaliyete geçmesine rağmen birçok hastaya hizmet sunmaya başladı.

Yeni ünitenin hizmete girmesiyle birlikte hem hastaların tedaviye erişiminin kolaylaştığı hem de Muş Devlet Hastanesi üzerindeki yoğunluğun bir miktar azaldığı belirtiliyor. İlçede sunulan hizmet sayesinde diyaliz hastalarının düzenli tedaviye ulaşması daha kolay hale gelirken, sağlık ekipleri de hastaların tedavi süreçlerini daha yakından takip edebiliyor.

“HASTALARIMIZ DAHA RAHAT BİR ŞEKİLDE TEDAVİ ALMAYA BAŞLADI”

İç Hastalıkları Uzmanı Doktor Ahmet Baran, ünitenin yaklaşık bir ay önce hizmet vermeye başladığını belirtti. Diyaliz ünitesinin 6 yatak kapasitesine sahip olduğunu aktaran Baran, şu ifadeleri kullandı:

“6 yatak kapasiteli diyaliz ünitemizi açalı yaklaşık bir ay oldu. Şu anda 21 hastamız mevcut. Bundan önce hastalarımız Muş Merkez'de tedavi görüyorlardı. Burası açıldıktan sonra hastalarımız daha rahat bir şekilde tedavi almaya başladı. Hastalarımız için hem ulaşım açısından konforlu, hem de tedavi açısında ciddi bir hayat konforu sağlamakta.”

“HASTALAR KENDİ EVLERİNDEN ALINIP TEDAVİLERİNİ GÖRDÜKTEN SONRA TEKRAR EVLERİNE BIRAKILIYOR”

Hasköy Devlet Hastanesi’nde hizmet vermeye başlayan diyaliz ünitesi, yalnızca Hasköy’de yaşayan hastalara değil, çevre ilçelerde yaşayan hastalara da hizmet sunuyor. Ünitenin kapasitesi ve işleyişine ilişkin bilgiler paylaşan diyaliz teknikeri Fırat Narin, hastalara ulaşım açısından ciddi kolaylık sağladığını ifade ederek şöyle konuştu:

“Hastanemiz 36 hasta kapasiteli. Şu anda 21 hastamız mevcut. Hastalarımız Hasköy ve Korkut’tan tedavi için gelmekteler. Hasköy ve Korkut’tan gelen hastalar bu durumdan ciddi anlamda memnunlar. Ulaşım konusunda Sağlık Müdürlüğü’nün ciddi desteği sağlanmakta. Hastalar kendi evlerinden alınıp tedavilerini gördükten sonra tekrar evlerine bırakılıyor. Bu da tedavilerinin aksamamasını sağlıyor. Bundan dolayı Sağlık Müdürlüğümüze teşekkür ediyoruz. Hastalarımız haftada 3 gün olmak üzere 4’er saat tedavi görüyor. Hasköy Devlet Hastanesi’nin açılması il dışından gelen hastalar için de çok iyi oldu. Eskiden ulaşım imkanı olmayan hastaların Muş Devlet Hastanesi'ne gitmeleri gerekiyordu. Hasköy Devlet Hastanesi’nde hemodiyaliz ünitesinin açılmasıyla birlikte Muş Devlet Hastanesi’ndeki yoğunluk azalmış durumda.”

DİYALİZ HASTALARI HİZMETTEN MEMNUN

Hasköy Devlet Hastanesi’nde tedavi gören diyaliz hastaları da yeni ünitenin açılmasının kendileri için önemli bir kolaylık sağladığını dile getirdi.

Uzun süredir diyaliz tedavisi gördüğünü belirten hastalardan Zeynep Mutlu, ilçede böyle bir hizmetin sunulmasından memnuniyet duyduğunu söyleyerek, şöyle konuştu:

“33 yaşındayım ve 5 yıldır diyaliz tedavisi görüyorum. Bir an önce devletimizden nakil bekliyoruz. Daha önce Muş Devlet Hastanesi’nde tedavi görüyordum. Şu anda da Hasköy’de de diyaliz ünitesi açıldığı için burada tedavi görüyorum. Doktorlarımızdan, hemşirelerimizden, personellerimizden çok memnunuz.”

Bir diğer hasta Fevzi Ceyhun ise hastanede kullanılan cihazların yeni olduğunu ve sağlık hizmetlerinden memnun kaldığını dile getirdi.

Ceyhun, “Buradaki sistem ve cihazlar yeni olduğu için sağlıklı çalışıyor hem de hastanenin hijyenik durumu çok iyi. Ve burada çalışan personeller, hemşirelerden çok memnunuz. Kısa vadeli başka hastanelerde de diyaliz tedavisi gördüm ama burası diğer yerlere göre çok daha iyi” şeklinde konuştu.

RAMAZAN’DA SUSUZ KALMAK BÖBREKLERE ZARAR VERİR Mİ?

Dr. Ergül, sağlıklı bireylerde kısa süreli susuzluğun genellikle kalıcı hasar oluşturmadığını belirterek, risk gruplarına dikkat çekti:
"Böbrek taşı olanlar, daha önce taş düşürenler, kronik böbrek hastalığı olanlar ve diyalize girenler, yaşlılar ve diyabet hastaları mutlaka doktorlarına danışarak oruç tutup tutmamaya karar vermelidir. Her hasta aynı değildir. Böbrek fonksiyonuna, mevcut hastalığın derecesine ve kullanılan ilaçlara göre karar kişiye özel verilmelidir."

BÖBREK TAŞI OLANLAR ORUÇ TUTABİLİR Mİ?

Taş hastalığı olan kişilerle ilgili uyarılarda bulunan Dr. Ergül, orucun kontrollü şekilde tutulabileceğini söyledi:
"Eğer aktif idrar yolu enfeksiyonu, şiddetli ağrı ya da yeni başlamış bir taş atağı yoksa, çoğu hastamız kontrollü şekilde oruç tutabilir. Ancak gün içinde aşırı susuzluk yaşayan, sık taş düşüren, daha önce özellikle yaz aylarında taş atağı geçirmiş olan, tek böbreği bulunan veya böbrek fonksiyon testlerinde bozulma saptanan kişiler mutlaka doktoruna danışarak karar vermelidir. Unutmayalım: Taş hastalığı kişiye özeldir. Taşın boyutu, yeri ve böbreğin çalışma durumu önemlidir. Her hasta için karar aynı değildir."

İFTAR VE SAHUR ARASINDA SU TÜKETİMİ

Ramazan’da suyun nasıl tüketilmesi gerektiğini anlatan Dr. Ergül, planlı ve dengeli içmenin önemine vurgu yaptı:
"Bir insan günde en az 2–2.5 litre su tüketmelidir. Bir su bardağı yaklaşık 200 ml’dir. Yani günde yaklaşık 10–12 su bardağı su içmeliyiz. Ama önemli olan suyu bir anda değil, zamana yayarak içmek. Yani planlayarak içmek; iftarda 2 bardak (400 ml), yemekten 1 saat sonra 2 bardak (400 ml), gece ara ara 3–4 bardak (600–800 ml), sahurda 2–3 bardak (400–600 ml). Böylece toplamda 2–2.5 litreye ulaşılır. Bir anda 1 litre su içmek böbreğe ekstra fayda sağlamaz. Önemli olan, sıvıyı iftar ile sahur arasına dengeli şekilde yaymaktır."

ÇAY VE KAHVE SU YERİNE GEÇER Mİ?

Dr. Ergül, çay ve kahvenin suyun yerini tutmadığını dile getirerek şöyle konuştu:
"Çay ve kahve suyun yerini tutmaz. Aksine, hafif idrar söktürücü etkiye sahiptir. Özellikle sahurda fazla çay veya kahve tüketimi gün içinde daha fazla susamaya, idrarın koyulaşmasına neden olabilir. Unutmayalım! Çay içebiliriz ama suyun yerine koyamayız."

İDRAR RENGİ SUSUZLUĞUN GÖSTERGESİDİR

Ramazan’da susuzluğun en önemli takip kriterlerinden birinin idrar rengi olduğunu söyleyen Dr. Ergül, renkleri şu şekilde açıkladı:
"Açık saman sarısı → İdeal, yeterli sıvı almışsınız.
Koyu sarı / turuncuya yakın → Susuz kalmış olabilirsiniz.
Çok koyuysa → Yetersiz sıvı alımını düşündürür.
Eğer idrar kırmızı veya kan rengindeyse, mutlaka bir doktora başvurmalısınız.
Basit kural: İdrar ne kadar koyuysa, vücudunuz o kadar susuzdur. Ramazan’da hedefimiz, iftar ile sahur arasında yeterli su içerek idrar rengini olabildiğince açık tutmaktır."

BÖBREK TAŞI OLUŞUMUNU ÖNLEMEK İÇİN 4 ALTIN KURAL

Dr. Ergül, taş oluşumunu azaltmak için uygulanması gereken temel kuralları şöyle sıraladı:
"1. Yeterli su içmek; günde en az 2–2.5 litre su. Hedefimiz idrarın açık renkte olmasını sağlamaktır.
2. Tuzu azaltmak; fazla tuz, idrarda kalsiyum atılımını artırır ve taş riskini yükseltir. Özellikle salamura, turşu, işlenmiş gıdalara dikkat edilmelidir.
3. Gazlı ve şekerli içeceklerden uzak durmak; özellikle kola ve benzeri içecekler taş riskini artırabilir.
4. Düzenli kontrol yaptırmak; taş hastalığı geçiren kişiler metabolik değerlendirme yaptırmalıdır."

DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR

Taş hastalığı ve su tüketimiyle ilgili sık yapılan yanlışları da dile getiren Dr. Ergül, uyarılarda bulundu:
"Çok su içtim, taş oluşmaz demeyin; evet su çok önemlidir fakat tek başına yeterli değildir. Tuz, beslenme ve metabolik durum da önemlidir.
Çay suyun yerini tutar → Tutmaz!
Taş varsa mutlaka ameliyat gerekir → Hayır, birçok küçük taş kendiliğinden düşebilir. Karar taşın boyutuna ve yerine göre verilir.
Ağrım yoksa taş zararsızdır → Yanlış. Bazı taşlar sessizce böbreğe zarar verebilir.
Ramazan’da suyu sahurda topluca içerim yeter → Hayır, suyu iftar ile sahur arasına yaymak gerekir.
Aktarlardan alınan otlar veya 'şifalı sular' böbrek taşına iyi gelir mi? Bazı bitkiler hafif idrar artırıcı etki yapabilir. Ancak dozu bilinmez, içeriği standart değildir, böbreğe zarar verebilecek maddeler içerebilir. Bazı otlar potasyumu yükseltebilir ve böbrek kaybına neden olabilir. Özellikle kronik böbrek hastaları ve tek böbreği olanlar bu ürünleri doktoruna danışmadan kullanmamalıdır. Unutmayalım, 'doğal' olması 'zararsız' olduğu anlamına gelmez."

ŞİFALI VE MADEN SULARI

Dr. Ergül, maden suları ve doğal kaynak suları hakkında da uyardı:
"Maden suyu kontrollü ve ölçülü tüketildiğinde genellikle faydalıdır. Ancak doğadaki bazı kaynak suları yüksek sodyum veya kalsiyum içerebilir, hijyenik değilse enfeksiyonlara kaynak olabilir. Özellikle kronik böbrek hastaları, tek böbreği olanlar, diyaliz hastaları ve tansiyon hastaları doğal kaynak sularını veya yüksek mineralli maden sularını doktoruna danışmadan tüketmemelidir. Unutmayalım, 'doğal su' ifadesi, her zaman güvenli ve herkese uygun olduğu anlamına gelmez. Her suyun mineral içeriği farklıdır. Bazı sular bazı hastalara faydalı olabilirken, bazı hastalarda risk oluşturabilir."

ÇOCUKLAR ORUÇ TUTABİLİR Mİ?

Çocukların oruç tutmasıyla ilgili de açıklamalarda bulunan Dr. Ergül, sağlık önceliğine dikkat çekti:
"Çocuklarda oruç, dini olarak ergenlik çağıyla birlikte farz olur. Bu da genellikle 12–15 yaş civarındadır. Ancak her çocuk aynı değildir. Tıbbi açıdan baktığımızda, sağlıklı bir çocuk kısa süreli oruçtan genellikle kalıcı zarar görmez. Fakat büyüme çağındaki çocuklarda uzun süreli susuzluk dikkat gerektirir. Özellikle böbrek hastalığı olan, tek böbreği bulunan, sık idrar yolu enfeksiyonu geçiren, taş hastalığı olan ya da diyabeti bulunan çocuklar mutlaka doktora danışmalıdır. Aşırı halsizlik, baş dönmesi, bayılma hissi, idrar miktarında belirgin azalma gibi durumlarda çocuk zorlanmamalıdır. Gerekirse oruç bozulmalıdır. Sağlık her şeyden önce gelir. Çocuklarımızın sağlığı her şeyden önce gelir. Oruç bir bilinç ve hazırlık sürecidir; sağlık riske atılmamalıdır."

Dr. Ergül sözlerini şöyle tamamladı: "Ramazan ibadet ayıdır ama sağlığımız da bize emanettir. Su tüketimini doğru planlayarak hem orucumuzu tutabilir hem de böbrek sağlığımızı koruyabiliriz."

Muş Merkez Toplum Sağlığı Merkezi ile Muş Merkez Sağlıklı Hayat Merkezi tarafından Ramazan ayı süresince şehir genelinde sağlık bilgilendirme çalışmaları yürütülüyor.

BİREYSEL DANIŞMANLIK HİZMETİ VERİLİYOR

Program çerçevesinde kurulan istasyonlarda sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite, kronik hastalıkların önlenmesi, kanser taramaları, ruh sağlığı farkındalığı, kadın sağlığı ve bağımlılıkla mücadele gibi birçok konuda bilgilendirme yapılıyor. Etkinliklerde vatandaşların boy, kilo ve vücut kitle indeksi ölçümleri gerçekleştirilirken, sağlıklı yaşam konusunda bireysel danışmanlık hizmeti de veriliyor.

İFTAR VE SAHURDA SAĞLIKLI BESLENME

Ramazan ayına özel hazırlanan bilgilendirme çalışmalarında özellikle iftar ve sahurda sağlıklı beslenme, yeterli su tüketimi, fiziksel aktivitenin önemi, kronik hastalıkların düzenli takibi ve tütün bağımlılığıyla mücadele gibi konular öne çıkarılıyor. Ayrıca kanser taramaları ve kronik hastalıklarla ilgili olarak vatandaşlar Sağlıklı Hayat Merkezi ile Aile Sağlığı Merkezleri'ne yönlendiriliyor.

RUH SAĞLIĞI VE ÇOCUK GELİŞİMİ

Program kapsamında Muş Devlet Hastanesi, cami çıkışları ve çeşitli alanlarda kurulan bilgilendirme stantlarında sigara bırakma polikliniklerine yönlendirme yapılırken, ruh sağlığı ve çocuk gelişimi konularında da farkındalık çalışmaları yürütülüyor.

Muş Merkez Toplum Sağlığı Merkezi ve Muş Merkez Sağlıklı Hayat Merkezi yetkilileri, Ramazan ayı boyunca düzenlenen etkinliklerle toplumda sağlık bilincinin artırılmasının, koruyucu sağlık hizmetlerinin kullanımının yaygınlaştırılmasının ve vatandaşların sağlık hizmetlerine erişiminin kolaylaştırılmasının amaçlandığını belirtti.

Diyetisyen Veysel Büyüközer, Ramazan ayında sağlıklı beslenme stratejilerine dair www.haber49.net’e özel açıklamalarda bulundu. Orucun sadece dini bir vecibe değil, doğru planlandığında vücut için önemli bir arınma süreci olduğunu ifade eden Büyüközer, sahur, iftar ve kronik hastalıklara dair hayati ipuçları paylaştı.

“SAHURDA KAHVALTIYI TERCİH EDİN”

Sahur öğününün asla atlanmaması gerektiğini hatırlatan Büyüközer, özellikle yerel alışkanlıklara dikkat çekti. Muş genelinde yaygın olan "iftar yemeğini sahurda yeme" alışkanlığının mideyi yorduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı: “Sahurda doymuş yağ oranı yüksek, ağır yemeklerden, aşırı tuzlu peynirlerden ve işlenmiş et ürünlerinden (sucuk, salam vb.) uzak durulmalı. Bunların yerine haşlanmış yumurta, az tuzlu peynir ve tam tahıllı ekmekten oluşan hafif bir kahvaltı tercih edilmeli. Ayrıca tok tutacağı düşüncesiyle aşırı tüketilen yağlı çörekler mide rahatsızlıklarını tetikleyebilir.”

İFTARDA “DENGELİ TABAK” MODELİ

İftar sofralarında porsiyon kontrolünün hayati önem taşıdığını vurgulayan Büyüközer, öğünün mutlaka çorba ile başlaması gerektiğini söyledi. Ana yemekte ise karbonhidrat yerine proteine öncelik verilmesini öneren Büyüközer, “Kırmızı et, tavuk, balık veya kurubaklagiller ana odak olmalı; börek, makarna gibi gıdalar ise proteinin yanında yardımcı ürün olarak sınırlı tüketilmelidir. 4-5 tabak yemek yemek sağlıklı değildir; tabağımızı lifli salatalarla destekleyerek porsiyonlamalıyız” dedi.

KRONIK HASTALARA VE SPORCULARA ÖZEL UYARILAR

Büyüközer, kronik rahatsızlığı olan bireylere için de ayrı bir parantez açtı. Büyüközer, “Diyabet, yüksek tansiyon ve böbrek hastaları mutlaka doktor kontrolünde oruç tutmalıdır. İftar sonrası yapılacak kısa yürüyüşler kan şekerini dengelemek için oldukça faydalıdır.” diye konuştu.

Spor yapanların kreatin kullanımına dikkat etmesi gerektiğini belirten Büyüközer, “Kreatin iftar ile sahur arasında, günde en fazla 3-4 gram alınmalı ve beraberinde mutlaka 1-1,5 litre ek su tüketilmelidir,” uyarısında bulundu.

“KİLO KAYBI SİZİ YANILTMASIN”

Ramazan ayında görülen hızlı tartı değişimlerinin çoğunlukla yağ değil, sıvı kaybı olduğunu ifade eden Büyüközer, her gün tartılmak yerine haftalık takibin daha sağlıklı sonuç vereceğini belirtti. Büyüközer, “Çeşit çeşit ana yemeklere gerek yok. Dengeli bir sahur ve porsiyon kontrollü bir iftarla sağlığımızı koruyabiliriz” diyerek sözlerini noktaladı.

Muş’un sağlık ordusu, Sağlık Bakanlığı’nın son atama kararıyla önemli bir ivme kazanıyor. 127. Dönem Devlet Hizmeti Yükümlülüğü kurası çerçevesinde kente ayrılan 37 yeni hekim kadrosu, vatandaşların sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştıracak ve hastanelerdeki uzman eksikliğini büyük ölçüde giderecek.

MİLLETVEKİLİ ŞİMŞEK’TEN "MÜJDE" AÇIKLAMASI

Haber49.net’e konuşan AK Parti Muş Milletvekili Mehmet Emin Şimşek, yeni atamaların kente hayırlı olmasını diledi. Şimşek, "İlimizde sağlık hizmetlerinin kalitesini artırmak ve hemşerilerimize daha modern, hızlı sağlık hizmeti sunmak adına çalışmalarımız sürüyor. 127. Dönem DHY kurası ile Muş’a 26 uzman ve 11 pratisyen hekim kadrosu tahsis edildi. Bu takviye ile sağlık kadromuz daha da güçlenecek. Başta Sağlık Bakanlığımız olmak üzere emeği geçen herkese teşekkür ediyorum."

BRANŞ DAĞILIMI BELLİ OLDU

Atanacak olan 26 uzman hekimin Muş merkez ve ilçelerindeki sağlık kuruluşlarında görev alacağı belirtildi. Özellikle Çocuk Sağlığı ve İç Hastalıkları gibi yoğun talep gören branşlardaki artış dikkat çekiyor.

İşte Muş’a atanacak uzman doktorların branş listesi:

1 Acil Tıp Uzmanı

2 Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanı

5 Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

1 Deri ve Zührevi Hastalıkları Uzmanı

1 Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı

1 Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı

1 Göğüs Hastalıkları Uzmanı

4 İç Hastalıkları Uzmanı

2 Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

1 Kardiyoloji Uzmanı

1 Nükleer Tıp Uzmanı

2 Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı

1 Radyoloji Uzmanı

2 Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

1 Üroloji Uzmanı

11 Pratisyen hekim

Kura çekiminin ardından göreve başlayacak olan hekimlerin kısa sürede Muş’taki görev yerlerine intikal etmesi bekleniyor.