Hürmüz Boğazı yakınlarında ABD'ye ait bir Apache helikopterinin düşürülmesinin ardından taraflar arasındaki tansiyon yeniden yükselirken, bu gelişmeler piyasalarda fiyatlamaları daha da zorlaştırıyor.

Dün ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın son saldırılarına karşılık verileceğini açıklaması piyasalarda yeni bir satış baskısı oluşturdu. Bu açıklamanın kısa süre içinde sahada askeri adımlarla desteklenmesi, Orta Doğu'da zaten kırılgan olan ateşkes sürecine ilişkin endişeleri derinleştirdi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), misilleme kapsamında Hürmüz Boğazı yakınlarındaki İran'a ait hava savunma sistemleri, yer kontrol istasyonları ve gözetleme radar tesislerinin vurulduğunu açıkladı. CENTCOM, ABD'ye ait helikopterin düşürülmesine yanıt olarak başlatılan operasyonların tamamlandığını da bildirdi.

Analistler, yarı iletken ve teknoloji hisselerine ilginin devam ettiğinin altını çizerken, yapay zeka tarafında son kullanıcıların bu hizmetleri pahalı bulduğuna ilişkin analizlerin şirket değerlemelerine yönelik endişeleri yeniden öne çıkardığını kaydetti.

Bu durumun yatırımcıları temkinli kalmaya yönelten bir başka unsur olduğunu ifade eden analistler, yapay zeka alanında fiyat-maliyet tartışmalarının bir süre daha gündemdeki yerini koruyabileceğini aktardı.

Dikkatler ABD'nin enflasyon verilerinde
Öte yandan savaşın gölgesinde gözler ABD'de açıklanacak mayıs ayı enflasyon verilerine çevrildi.

Piyasa beklentileri, mayıs ayında ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) aylık bazda yüzde 0,5, yıllık bazda yüzde 4,2 artacağı yönünde şekilleniyor.

Analistler, geçen aya ilişkin yıllık enflasyon tahminlerinin Nisan 2023’ten bu yana en güçlü hızlanmaya işaret ettiğini belirtirken, söz konusu verilerde Orta Doğu'daki gerilimlerin etkisiyle artan enerji maliyetlerinin ülkedeki fiyat artışlarına etkisinin dikkatle inceleneceğini bildirdi.

Buna ek olarak enflasyon verileri, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemde atacağı politika adımlarına yönelik önemli sinyaller verecek.

Makroekonomik veri tarafında da ABD'nin dış ticaret açığı nisanda aylık yüzde 1,2 azalışla 55,9 milyar dolara gerileyerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

ABD'de ikinci el konut satışları ise mayısta yüzde 3,2 artarak piyasa beklentilerinin üzerine çıktı.

Bu gelişmelerin ışığında ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,55 seviyesindeki yatay seyrini korurken, dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 99,9'da bulunuyor.

Orta Doğu'daki gerilimlerin enflasyon risklerini canlı tutmasıyla altının ons fiyatı yeni işlem gününde yüzde 2 düşüşle 4 bin 174 dolardan alıcı buluyor. Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,1 artışla 91,2 dolarda işlem görüyor.

Analistler, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubu üyesi 7 ülkenin temmuzda petrol üretimini günlük 188 bin varil artırması kararı almasının arz endişelerini sınırladığını kaydetti.

Kurumsal tarafta çip şirketlerinden Marvell Technology'nin hisseleri yüzde 7,6, Qualcomm'un hisseleri yüzde 5,7, AMD'nin hisseleri yüzde 3 ve Intel'in hisseleri yüzde 2,1 değer kaybetti.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,26, Nasdaq endeksi yüzde 0,97 düşerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,17 yükseldi. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

Avrupa borsaları karışık seyretti
Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir izlenirken, Orta Doğu'daki gelişmeler ve yapay zeka şirketlerinin değerlemelerine ilişkin soru işaretleri bölge piyasalarının yönü üzerinde etkili oldu.

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta "kırılgan duraksama" yaşandığını belirterek, "Tam ölçekli savaşa geri dönülmesi tüm bölge için son derece ağır bedel doğuracaktır." dedi.

Öte yandan AB, teknoloji şirketi Meta'nın rakip yapay zeka asistanlarının WhatsApp'a erişimini engellemesinin rekabete zarar verebileceği gerekçesiyle, şirketin bu hizmetlere yeniden ücretsiz erişim sağlamasını istedi.

Dün açıklanan verilere göre, Almanya'da sanayi üretimi nisanda bir önceki aya göre yüzde 0,4 artış gösterdi.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings ise ABD/İsrail-İran Savaşı'nın etkileri nedeniyle bu yıla ilişkin küresel ekonomi sektör görünümünü "nötr"den "kötüleşiyor" seviyesine düşürdü.

Avrupa Merkez Bankasının (ECB) yarınki toplantısı yatırımcıların odağında yer alıyor. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın faiz artırımına kesin gözüyle bakılıyor.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,41 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,75 düşerken, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,05 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,11 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

Asya borsaları negatif seyrediyor
Mevcut gelişmelerle Asya borsalarında satıcılı bir görünüm hakim olurken, Japonya ve Çin'de açıklanan enflasyon verileri fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor.

Buna göre, Çin'de açıklanan makroekonomik verilere göre ülkede yıllık enflasyon mayıs ayında yüzde 1,2, çekirdek enflasyon ise yıllık bazda yüzde 1,1 ile tahminlerin altında kaldı. Ülkede üretici enflasyonu yüzde 3,9 ile öngörülere paralel gerçekleşirken, önceki aya göre hızlanmaya işaret etti.

Japonya'da üretici fiyatları ise beklentilerin üzerinde artış göstermeye devam etti. Ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), mayısta aylık bazda yüzde 0,9, yıllık bazda yüzde 6,3 artış göstererek tahminleri aştı.

Analistler, Asya'nın en büyük iki ekonomisinde enflasyon ve deflasyon risklerinin sürdüğünü belirterek, Japonya'da enflasyonun beklentileri aşmasının, yıl sonuna kadar toplam iki faiz artışı beklenen Japonya Merkez Bankasını (BoJ) daha fazla sıkılaşma adımı atmaya zorlayabileceğini aktardı.

Çin'de deflasyon risklerinin, Orta Doğu'daki gerilimlerin etkisiyle yükselen enerji maliyetleri nedeniyle teknik olarak azaldığını belirten analistler, ülkedeki fiyat artışlarının güçlü talep kaynaklı olmamasının sağlıklı bir görünüme işaret etmediğini söyledi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,4, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 6,3, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,3 düştü.

BIST 100 endeksi günü düşüşle kapattı
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,86 değer kaybederek 13.741,89 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,06 geriledi.

Dolar/TL dünü 46,1240'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 46,1330'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ABD'de enflasyon ve federal bütçe dengesinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.500 puanın destek, 13.900 ve 14.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

14.00 ABD, haftalık mortgage başvuruları

15.30 ABD, mayıs ayı Tüketici Fiyat Endeksi

21.00 ABD, mayıs ayı Federal Bütçe Dengesi

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 16,68 puan ve yüzde 0,12 azalışla 13.725,21 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,18 değer kaybederken, holding endeksi yüzde 0,14 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında tek kazandıran yüzde 0,16 ile turizm, en çok gerileyen ise yüzde 0,91 ile elektrik oldu.

ABD’nin İran askeri unsurları tarafından vurulan ABD helikopterine karşılık olarak Hürmüz Boğazı çevresindeki İran askeri varlıklarını hedef alması Orta Doğu’da jeopolitik risklerin yeniden yükselmesine neden oluyor.

Bölgeden gelen çelişkili haber akışları küresel piyasaların yönü üzerinde belirleyici olmaya devam ederken, bu sabah ABD ve Avrupa vadeli endeksleri ile Asya borsalarının genelinde satış baskısının öne çıktığı görülüyor.

Küresel piyasalarda ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmanmasıyla risk algısı yükselirken, gözler bugün ABD'de açıklanacak enflasyon verilerine çevrildi.

Piyasa beklentileri, mayıs ayında ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) aylık bazda yüzde 0,5, yıllık bazda yüzde 4,2 artacağı yönünde şekilleniyor.

Analistler, geçen aya ilişkin yıllık enflasyon tahminlerinin Nisan 2023’ten bu yana en güçlü hızlanmaya işaret ettiğini belirterek, söz konusu verilerde Orta Doğu'daki gerilimlerin etkisiyle artan enerji maliyetlerinin ülkedeki fiyat artışlarına etkisinin dikkatle inceleneceğini bildirdi.

Buna ek olarak enflasyon verileri, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemde atacağı politika adımlarına yönelik önemli sinyaller verecek.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ABD'de enflasyonun yanı sıra federal bütçe dengesinin takip edileceğini ifade ederek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.500 puanın destek, 13.900 ve 14.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

THY, 2 milyar 884 milyon dolarlık marka değeriyle son yıllarda olduğu gibi yine ilk sırada yer aldı.

İkinci sıranın sahibi 1 milyar 989 milyon dolarla Arçelik olurken, İş Bankası 1 milyar 243 milyon dolarla üçüncü sıradaki yerini korudu.

Geçen yıl beşinci olan Ford Otosan, bir sıra yükselerek 1 milyar 37 milyon dolarla dördüncü sıraya çıktı. Ziraat Bankası da 958 milyon dolarla beşinci sıraya yükseldi.

Listeye bu yıl 13 yeni marka dahil oldu. Alfa Solar, ATP, Baykar, Besler, Çelebi Havacılık, Datagate, e-Bebek, Karaca, Karel, Koçtaş, Ray Sigorta, Trabzonspor ve Yudum listeye girdi.

125 markanın toplam değeri 19,6 milyar dolara ulaştı
Brand Finance Türkiye Direktörü Muhterem İlgüner, AA muhabirine, araştırmanın sonuçlarına ilişkin değerlendirmede bulundu.

Bu sene 20'nci yıllarını kutladıklarını belirten İlgüner, 125 markanın toplam değerinin geçen yıla göre yüzde 15 artarak 17 milyar dolardan 19,6 milyar dolara yükseldiğini söyledi.

İlgüner, üst üste 2 yıl toplam değerde artış görüldüğüne dikkati çekerek şöyle devam etti:

"Havacılık ve savunma, finansal hizmetler ile yurt dışında bulunan elektronik ve hazır giyim markalarının sağladığı ivme toplam marka değerini olumlu yönde etkiliyor. Toplam marka değerinin yüzde 23'ünü bankacılık hizmetleri, yüzde 15'ini ise hava yolu ve elektronik markaları oluşturuyor. Yenilenebilir enerji markaları listede yer bulmaya başladı. Yıllar içinde gözlemlenen önemli bir husus, yurt dışında ve göreceli istikrarlı ülke pazarlarında gerçekleşen hasılatın marka değeri hesabında olumlu etkisi olduğudur. Bu nedenle Türk markalarının yurt dışında yaygınlaşması, kabul görmesi ve güçlenmesi marka değerlerini olumlu etkileyecektir."

TURQUALITY Projesi'nin bu amaçla hayata geçirilmiş örnek bir proje olduğunu vurgulayan İlgüner, şunları kaydetti:

"Bugün 500'e yakın üye markası bulunan bu destek programının sonuçlarının ihracat başarısından ziyade marka başarısı olarak değerlendirmesini beklemek gerekecektir. Bunun için de üye markaların başarısının yakından izlenmesi ve ölçülmesi yerinde olacaktır. Bunun yanı sıra TURQUALITY Projesi'nin bizzat kendisinin markalaşmasında büyük yarar olacak."

Brand Finance'ın araştırmasına göre Türkiye'nin en değerli ilk 5 markası ve 2026 yılı marka değerleri (milyon dolar) şöyle:

İndirimli biletler, bugün saat 11.00'den yarın 23.59'a kadar satışta olacak. İndirimli biletler, 26 Haziran-24 Ekim 2026'daki seyahatlerde kullanılabilecek.

AJet'in indirimli bilet kampanyasında tüm koltuk seçimleri de yüzde 25 indirimli olacak. Biletler AJet.com, AJet Mobil, çağrı merkezi ve yetkili satış acentelerinden alınabilecek.

Öte yandan, AJet yaz aylarına özel olarak Çukurova, Trabzon, Gaziantep, Kayseri, Samsun ve Lefkoşa'dan Bodrum'a direkt seferler düzenliyor.

Orta Doğu'daki gerginliklerin petrol fiyatlarını yukarı taşımasıyla küresel ölçekte güçlenen enflasyonist baskılar, merkez bankalarının politika alanını daraltıyor. Enerji maliyetlerindeki artış, bu alanda dışa bağımlılığı yüksek olan Avrupa ekonomilerine yönelik risklerin canlı kalmasına neden oluyor.

Bölge ekonomilerinden gelen yavaşlama sinyalleri ile yükselen enflasyon risklerinin aynı anda gündemde olması, Avrupa Merkez Bankasının (ECB) para politikası kararlarını daha zorlu bir ortamda almak durumunda kalacağına işaret ediyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın perşembe günkü toplantısında 3 temel faiz oranında 25 baz puanlık artışa gidebileceğine kesin gözüyle bakılırken yıl sonuna kadar ilave iki "şahin" adım daha atacağı tahmin ediliyor.

Analistler, büyüme görünümündeki zayıflama ve fiyat baskıları arasında sıkışan ECB'nin gelecek dönemde enflasyon-resesyon ikilemiyle karşı karşıya kalabileceğini belirtti.

"2027'nin ilk ve ikinci çeyreğinde birer faiz indirimi bekliyoruz"

ABN AMRO Hollanda ve Avro Bölgesi Kıdemli Ekonomisti Jan-Paul van de Kerke, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, ECB'nin sıkılaşma eğilimine geçtiğini belirterek "Haziran ile temmuz toplantılarında faiz artırımlarının devam etmesini, mevduat faizinin yüzde 2,50 seviyesine yükselmesini bekliyoruz. Lagarde’ın kendisi de haziran ayının politika ayarlaması için uygun bir dönem olduğuna dair güçlü bir sinyal verdi." dedi.

Sıkılaşma eğiliminin, son dönemde uzun vadeli enflasyon beklentilerindeki artışla da desteklendiğini ifade eden Kerke, nihayetinde, enflasyonda ikincil etkilerin sınırlı kalacağını ve 2027'nin başlarına gelindiğinde ECB'nin enflasyon görünümüne yeterince güven duyarak faizleri kademeli şekilde nötr politika seviyesine geri çekebileceğini öngördüklerini kaydetti.

Kerke, "2027’nin ilk ve ikinci çeyreğinde birer faiz indirimi bekliyoruz. Bu indirimlerle birlikte mevduat faizinin tekrar yüzde 2 seviyesine gerilemesini tahmin ediyoruz." ifadesini kullandı.

"Yıl genelinde 3. faiz artışı ihtimali düşük"

Commerzbank Kıdemli Ekonomisti Marco Wagner, ECB'nin bu hafta yapacağı toplantıda temel faiz oranlarını artırmasının beklendiğini belirtti.

Söz konusu enflasyon riskleriyle eylül ayına kadar 25 baz puanlık faiz artışının daha gelmesinin muhtemel olduğunu belirten Wagner, "Ancak piyasaların şu anda fiyatladığı şekilde yıl sonuna doğru 3. faiz artışı ihtimalinin düşük olduğu değerlendiriliyor." dedi.

Wagner, Avro Bölgesi'nde enflasyonun yüzde 3,2'ye yükselmesi ve özellikle çekirdek enflasyonun sürpriz şekilde yüzde 2,5'e çıkmasıyla ECB'nin şahin adım atacağı ihtimallerinin arttığını kaydetti.

"Enflasyon tahminlerimiz artık ECB’nin olumsuz senaryosuna yakın"

Rabobank ECB ve Avro Bölgesi Makro Strateji Başkanı Elwin de Groot ise kendi enflasyon tahminlerinin, ECB'nin enflasyon projeksiyonlarını belirgin şekilde yukarı revize edeceğini gösterirken büyümenin de banka yetkililerinin martta öngördüğünden daha zayıf olabileceğine işaret ettiğine dikkati çekti.

Bu nedenle ECB’nin risk yönetimi amaçlı birkaç faiz artışına gitmesini beklediklerini aktaran Groot, tam kapsamlı faiz artırım döngüsü öngörmediklerini dile getirdi.

Aynı zamanda modellemelerin ekonomik büyümenin de önemli ölçüde daha düşük olacağını gösterdiğini ifade eden Groot, Hürmüz Boğazı'na ilişkin güncellenen zamanlama doğrultusunda daha güçlü bir stagflasyonist şok öngördüklerini belirtti.

Groot, "Enflasyon tahminlerimiz artık ECB’nin olumsuz senaryosuna yakın, hatta bazı noktalarda hafifçe üzerinde seyrediyor." dedi.

Natixis Avrupa Makro Araştırmalar Başkanı Alain Durre de ECB'nin politika faizlerini 25 baz puan artıracağı öngörüsünde bulundu.

Durre, "ECB Başkanı Christine Lagarde'ın uzun süreli bir faiz artırımı döngüsü beklentilerini tetiklemekten kaçınmasını, verilere dayalı ve toplantıdan toplantıya değişen ECB'nin politika yaklaşımını güçlendirmek için bundan sonraki faiz patikası konusunda ılımlı bir güvercin tonu benimsemesini bekliyoruz." ifadelerini kullandı.

Mevcut enerji fiyat şokunun geçici niteliği ve zayıf büyüme ivmesinin, ECB'yi ihtiyatlı bir faiz artırım yaklaşımına yönlendireceği öngörüsünde bulunan Durre, mevcut zayıf ekonomik büyüme ivmesi göz önüne alındığında, bu tedbir amaçlı faiz artırımının uzun süreli bir artırım döngüsüne yol açmayacağını söyledi.

Durre, "Öte yandan, Hürmüz Boğazı ablukasının süresine bağlı olarak, temmuzda yüzde 35 olasılıkla ya da eylül ayında yüzde 55 olasılıkla ikinci bir faiz artırımı mümkün olabilir." diye konuştu.

İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in de hayatını kaybettiği saldırılardan sonraki ilk işlem günü olan 2 Mart'ta jeopolitik endişelerle Brent petrol varil fiyatı 82,37 dolara kadar yükseldi.

Savaşın ilk evresinde İran'ın misillemeleriyle Orta Doğu'daki enerji altyapısına yönelik risklerin artması ve Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol sevkiyatına ilişkin belirsizlikler arz güvenliği endişelerini derinleştirdi. Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrol 6 Mart'ta 90 dolar bandını aşarken, haftayı 92,69 dolardan tamamladı. Böylece petrol fiyatları haftalık bazda yaklaşık yüzde 27,9 artışla Nisan 2020'den sonraki en hızlı yükselişini kaydetti.

Mart ayının ikinci haftasında fiyat dalgalanmaları daha da arttı. Brent petrolün varil fiyatı 9 Mart'ta 119,5 dolara kadar yükselerek son yılların en yüksek seviyelerini test ederken, stratejik petrol rezervlerine yönelik adımlar ve çatışmanın kısa sürede sona erebileceğine ilişkin açıklamaların etkisiyle sert geri çekilmeler yaşandı. Takip eden günde satış baskısının derinleştiği piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı gün içinde 81,16 dolara kadar gerilese de Hürmüz Boğazı'na ilişkin güvenlik endişeleri düşüşü sınırladı. Brent petrol mart ayında 75 ila 119 dolar aralığında sert dalgalanmalar kaydetti.

Savaş döneminin zirvesi 30 Nisan'da kaydedildi
ABD ile İran arasında 8 Nisan'da sağlanan iki haftalık geçici ateşkes kararı, petrol fiyatlarında sert düşüşü beraberinde getirdi. Brent petrolün varil fiyatı, önceki kapanışa göre yaklaşık yüzde 17,3 gerileyerek gün içinde 90,40 dolara kadar düştü. Ateşkese rağmen bölgedeki çatışma riskinin tamamen ortadan kalkmaması ve deniz taşımacılığına ilişkin belirsizlikler fiyatlarda yeniden yukarı yönlü hareketi destekledi.

Bu dönemde, devam eden müzakere çabalarına rağmen ABD ile İran'dan gelen karşılıklı sert açıklamalar bölgedeki gerilimin süreceği ve küresel petrol arzındaki daralmanın devam edeceği yönündeki beklentileri güçlendirdi. Brent petrolün varil fiyatı, ABD ve İran arasındaki müzakerelerin tıkanması ve ABD Başkanı Donald Trump'ın yeni askeri seçenekleri değerlendirdiğine dair haberlerin ardından 30 Nisan'da 126,41 dolara çıkarak savaşın başından beri en yüksek seviyesini test etti. Bu fiyat yaklaşık son 4 yılın en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti.

Brent petrolün varil fiyatı, nisan ayı boyunca müzakere ve bölgesel gerilim haberleri arasında 86 ila 126 dolar aralığında keskin hareketlilik yaşadı.

Anlaşma beklentileriyle 100 dolar altına yönelim
Taraflar arasında Hürmüz Boğazı'na ilişkin gerilimin sürdüğü bir dönemde, 6 Mayıs'ta ABD'nin İran ile savaşı sona erdirmeye ve nükleer müzakereleri genişletmeye yönelik tek sayfalık bir mutabakat zaptı imzalamaya yakın olduğuna dair haber akışı, petrol fiyatlarında kısa süreli bir gevşemeye yol açtı ve Brent petrolün varil fiyatının 100 doların altına gerilemesini sağladı.

Diplomatik temaslara yönelik beklentilerin güçlenmesi fiyatlamalarda aşağı yönlü baskı oluştururken, müzakere sürecine ilişkin çelişkili açıklamalar ve sahadan gelen haber akışının netlik kazanmaması Brent petrolde dalgalı bir seyir oluşmasına neden oldu. Mayıs ayı boyunca fiyatlar 91 ila 115 dolar aralığında hareket etti.

Bölgede süregelen saldırılar ve Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik risklerinin tamamen ortadan kalkmaması petrol fiyatlarında kalıcı bir geri çekilmeyi sınırlıyor. Brent petrolün vadeli varil fiyatı, taraflar arasında anlaşma sağlanacağına ilişkin iyimserliğin korunmasıyla 27 Mayıs'tan bu yana yeniden 100 doların altındaki seviyelerde yön arayışına girdi.

Brent petrolün varil fiyatı bu haftanın son işlem günü olan 5 Haziran'daki 93,09 dolarlık kapanış seviyesiyle saldırı öncesine kıyasla yüzde 28,4'lük artış kaydetti.

Mevcut tabloda petrol piyasasının haber akışına yüksek duyarlılığını korurken, jeopolitik risk priminin tamamen silinmediği görülüyor. Çatışmanın seyri ve diplomatik gelişmelerin ise fiyatlamalar üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Saldırıcıer, geçen yıl görülen kuraklık ve zirai don nedeniyle hayvancılığın da olumsuz etkilendiğini söyledi.

Bu yıl Türkiye'nin birçok bölgesinin son zamanların en yüksek yağışını aldığına dikkati çeken Saldırıcıer, "Ülkemizin birçok bölgesinde etkili olan yağışlar, çayır ve meralarımızın verimini önemli ölçüde artırdı. Yeşilin hakim olduğu meralarımızda ot varlığının artması, koyun ve keçi yetiştiriciliği açısından son derece olumlu bir tablo ortaya çıkardı." diye konuştu.

"Yem maliyetleri düşüyor, verim artıyor"
Saldırıcıer, küçükbaş hayvancılığın en önemli doğal kaynakları olan çayır ve meraların, hayvanların beslenmesinde temel rol oynadığını söyledi.

Saldırıcıer, şöyle devam etti:

"Meralarda otun bol olması, yetiştiricilerimizin dışarıdan yem temin etme ihtiyacını azaltmakta, böylece maliyetlerinin düşmesine önemli katkı sağlamaktadır. Özellikle son yıllarda artan yem fiyatlarının üreticilerimiz üzerindeki yükü dikkate alındığında, bu yılki yağışların sektöre büyük bir nefes aldırdığı görülmektedir. Ayrıca, meralarda beslenen hayvanların hem bağışıklık sistemi güçleniyor hem de süt ve et veriminde gözle görülür artış yaşanıyor."

Yağışların mevsim normallerinde devam etmesi halinde meralardaki ot veriminin daha da artacağını, buna bağlı olarak yetiştiricilerin yem giderlerinde önemli ölçüde tasarruf sağlayacağını vurgulayan Saldırıcıer, çayır ve meraların korunması, geliştirilmesi ve sürdürülebilir şekilde kullanılmasının, hem yetiştiricilerin kazancının artırılması hem de küçükbaş hayvancılığın geleceği açısından büyük önem taşıdığını dile getirdi.

Saldırıcıer, üreticilere de uyarıda bulunarak, "Meraların verimliliğini korumak adına üreticiler dönüşümlü otlatma modeline geçiş yapmalıdır. Toprak aşırı ıslakken hayvanlar, bu bölgelere sokularak otlatılmamalıdır." uyarısında bulundu.

ABD mayıs ayı tarım dışı istihdam verisi 172 bin ile piyasa beklentilerinin üzerinde geldi. Söz konusu verinin ardından Fed'in faiz indirimlerinde daha temkinli hareket edebileceğine yönelik fiyatlamalar güçlendi, dolar endeksi yukarı yönlü hareket etti ve ABD 10 yıllık tahvil getirileri yüzde 4,5 seviyesinin üzerine çıktı.

Güçlü istihdam verisi, ABD ekonomisinin yüksek faiz ortamına rağmen dirençli kalmayı sürdürdüğüne işaret ederken, para politikasında gevşeme beklentilerini öteledi. Bu görünüm, değerli metaller başta olmak üzere dolar cinsinden fiyatlanan emtialar üzerinde baskı oluşturdu.

Öte yandan, ABD-İran hattında müzakere sürecine ilişkin belirsizlikler piyasalardaki temkinli seyri beraberinde getirdi. Hürmüz Boğazı üzerinden geçen enerji arzına yönelik risk algısı, petrol fiyatlarını desteklerken aynı zamanda enerji maliyetleri kanalıyla küresel enflasyon görünümüne ilişkin endişeleri artırdı.

Küresel pay piyasalarında da haftanın son işlem gününde satış baskısı öne çıkarken, yatırımcıların odağı Fed'in gelecek dönemde vereceği para politikası mesajlarına çevrildi.

Gelecek haftaya ilişkin para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutacağına kesin gözüyle bakılırken, enerji maliyetlerindeki yüksek seyrin enflasyonist baskıları beslemesi, bu yılki faiz indirimi beklentilerinin ötelenmesinde belirleyici rol oynuyor.

Değerli metallerde güçlü dolar ve şahin Fed beklentisi baskı yarattı
Değerli metaller, tamamlanan haftayı güçlü ABD istihdam verisinin tetiklediği yükselen dolar endeksi ve reel tahvil getirilerinin baskısıyla negatif bir seyirde tamamladı.

Değerli metallerin uzun süreli yüksek faiz beklentisi karşısında cazibesini yitirmesi fiyatlar üzerinde baskı yaratırken, Hürmüz Boğazı kaynaklı jeopolitik risklerin enerji enflasyonunu beslemesi, büyük merkez bankalarının faiz indiriminde temkinli hareket edebileceği öngörüsünü pekiştirdi.

Analistler, jeopolitik gerilimlerin sürdüğü ortamda altına yönelik klasik güvenli liman talebinin enflasyon ve faiz kanalıyla baskılandığını belirterek, yüksek tahvil getirileri ile güçlü dolar endeksinin altının alternatif maliyetini artırdığını, talep üzerinde baskı oluşturduğunu ifade etti.

Bu gelişmelerle değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 9,8, paladyumda yüzde 9,4, platinde yüzde 7,4 ve altında yüzde 4,7 geriledi.

Baz metallerde Çin verileri ve dolar baskısı satışı derinleştirdi
Baz metallerde de güçlü dolar endeksi ve yükselen ABD tahvil getirileri genel satış baskısını oluştururken, Çin ekonomisine yönelik karışık sinyaller fiyatlamalarda belirleyici rol oynadı.

Çin'de mayıs ayına ilişkin açıklanan resmi imalat PMI verisi 50 ile genişleme-daralma sınırında kaldı.

Güçlenen doların da dolar cinsinden fiyatlanan metalleri diğer para birimlerini kullanan alıcılar için pahalılaştırması satış baskısını artıran bir diğer unsur oldu.

Hafta başında bazı baz metallerde Hürmüz Boğazı ve tedarik zinciri riskleri nedeniyle arz endişeleri öne çıksa da haftanın ilerleyen bölümünde güçlü ABD verileri sonrası makro görünüm fiyatlamalarda daha baskın hale geldi.

Bakırda Çin talebine ilişkin zayıf sinyaller ve küresel büyüme görünümündeki belirsizlikler satış baskısını artırdı. Alüminyumda hafta başında Hürmüz kaynaklı arz riskleri fiyatları desteklese de haftanın ilerleyen bölümünde güçlü istihdam verisinin ardından dolar ve tahvil faizlerindeki yükselişle kazanımlar geri verildi. Nikelde ise Endonezya kaynaklı arz görünümü ve piyasadaki arz fazlası beklentileri fiyatlar üzerinde baskı yaratmaya devam etti.

Baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta libre bazında fiyatlar alüminyumda yüzde 2,4, nikelde yüzde 2,2, bakırda yüzde 2 ve kurşunda yüzde 0,7 gerilerken, çinko yatay seyretti.

Brent petrolde arz endişeleri fiyatları destekledi, doğal gazda iç dinamikler öne çıktı
Enerji piyasasında tamamlanan haftada, Hürmüz Boğazı kaynaklı arz endişeleri ve ABD-İran müzakerelerine ilişkin haber akışı fiyatlamalarda belirleyici oldu.

Boğaz'ın küresel petrol ve LNG taşımacılığı açısından kritik öneme sahip olması, piyasalarda arz güvenliği hassasiyetini canlı tuttu. Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin küresel petrol arzında kesinti ihtimalini gündemde tutması, Brent petrol fiyatlarının diğer emtia gruplarına göre daha dirençli kalmasını sağladı.

OPEC+'ın üretim politikasına ilişkin beklentiler, ABD petrol stoklarındaki düşüş ve yaz aylarında talebin artabileceğine yönelik öngörüler petrol fiyatlarını destekledi. Hafta ortasında müzakere sürecinin yeniden başlayabileceğine dair açıklamalar fiyatlarda sınırlı bir gevşeme yaratsa da hafta genelinde arz kaygıları fiyatlamalardaki yüksek seyrin korunmasına neden oldu.

Bununla birlikte ABD'de ham petrol stoklarında düşüş görülmesi de petrol fiyatlarını destekleyen unsurlar arasında yer aldı. Buna karşın Çin talebine ilişkin soru işaretleri ve diplomatik temaslara yönelik haber akışı, Brent petroldeki yükselişi sınırladı.

ABD doğal gaz piyasasında ise petrol piyasasından farklı olarak iç dinamikler öne çıktı. Haftalık depolama miktarının beklentilerin altında kalmasına karşın, hava tahminlerinde soğutma talebinin önceki beklentilere göre zayıflayabileceğine işaret eden görünüm ve kar satışları fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.

Bununla birlikte haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 1,9 gerilerken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,7 arttı.

Tarım emtialarında arz beklentileri ve güçlü dolar fiyatları baskıladı
Tarım emtialarında ise ABD'de elverişli hava koşulları, yüksek rekolte beklentileri ve güçlü dolar endeksi fiyatlamalar üzerinde baskı oluşturan ana unsurlar oldu.

Tahıl grubunda ekim alanlarındaki hızlı ilerleme ve mevsim normallerine yakın seyreden yağışlar rekolte beklentilerini güçlendirirken, güçlenen dolar endeksinin ABD kaynaklı tahılları uluslararası alıcılar için pahalılaştırması ihracat rekabetçiliğini olumsuz etkiledi.

Mısır ve soyada ABD'de ekim ilerlemesinin beş yıllık ortalamaların üzerinde seyretmesi, arz tarafında rahatlama beklentilerini artırdı.

Buğdayda ise küresel arz görünümü ve Karadeniz Bölgesi'nden ihracat kapasitesine ilişkin beklentiler fiyatlamalar üzerinde baskısını sürdürdü.

Bu gelişmelerle Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar mısırda yüzde 6,4, soya fasulyesinde yüzde 5,4, buğdayda yüzde 4,9 ve pirinçte yüzde 1,7 geriledi.

Kahve fiyatlarındaki sert gerileme dikkat çekti. Brezilya'da 2026-2027 dönemine ilişkin güçlü üretim beklentileri, küresel arz fazlası tahminleri ve üretici satışlarının artması kahve fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.

ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 7,1 ve pamukta yüzde 2,9 düşerken, şekerde yüzde 0,4 artış görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 4,6 düşüşle tamamladı.

Sınır ötesi e-ticaret alanında, Türkiye'nin gelişimini kapsamlı veriler ve detaylı analizlerle ortaya koyan raporun, mikro ihracatın son yıllarda gösterdiği güçlü performansı gözler önüne serdiği aktarılan açıklamada, şu ifadeler kullanıldı:

"Türkiye'nin mikro ihracat hacmi, son 10 yılda yaklaşık 15 kat büyüyerek üreticilerimizin, girişimcilerimizin ve e-ihracat ekosistemimizin küresel pazarlardaki etkinliğini önemli ölçüde artırmıştır. Raporda, mikro ihracat kapsamında hangi ürünlerin hangi ülkelere gönderildiği, ülke bazlı tüketici tercihleri, ürünlerin birim satış değerleri, Türk satıcılarının güçlü olduğu sektörler ve gelişim potansiyeli taşıyan ürün gruplarına ilişkin kapsamlı değerlendirmelere yer verilmiştir. Ayrıca, mikro ihracat sonrasında, iadeye konu edilen eşya türleri de detaylı şekilde analiz edilmiştir."

Açıklamada, çalışmada pazaryeri ve pazaryeri dışı satışların dağılımı ile kara yolu, hava yolu, Ro-Ro ve deniz yolu taşımacılığının, mikro ihracattaki kullanım oranlarının incelendiği de belirtildi.

Dijital ticarete uyum ve rekabet gücü vurgusu
Rapor sonuçlarının, bazı pazarlarda daralma yaşanmasına rağmen belirli ülkelerde Türk ürünlerine yönelik talebin dikkati çekici şekilde arttığına işaret edilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Küresel ölçekte sınır ötesi e-ticarette, korumacı politikaların güç kazandığı bir dönemde, ülkemizin paket hacmindeki yükseliş, firmalarımızın dijital ticarete uyum kabiliyetini ve uluslararası rekabet gücünü göstermesi bakımından önem arz etmektedir. Basitleştirilmiş gümrük beyannamesi uygulaması sayesinde, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerimizin, kadın girişimcilerimizin ve genç girişimcilerimizin dünya pazarlarına erişimi kolaylaşmakta, ülkemizin üretim gücü dijital ticaret kanalları aracılığıyla küresel ölçekte daha görünür hale gelmektedir."

Açıklamada, Bakanlığın gelecek dönemde de e-ihracat ekosistemini güçlendirmeye, ticareti kolaylaştıran uygulamaları geliştirmeye ve girişimcilerin küresel pazarlardaki varlığını artırmaya kararlılıkla devam edeceği vurgulandı.

Öte yandan, "Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi Kapsamında İhracat Rotaları 2025" raporuna, Bakanlığın resmi internet sitesinden erişilebiliyor.

Buna göre, Kahramanmaraş'ın Elbistan ve Pazarcık, Elazığ'ın Karakoçan, Diyarbakır'ın Çınar ve Mardin'in Derik ilçelerinde, Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliği kapsamında toplam 8 alan YEKA olarak ilan edildi.

Kararda, söz konusu alanların köşe koordinatları ve krokileri bilgileriyle alan büyüklükleri paylaşıldı.

Bu yıl son yılların en verimli hasat dönemlerinden birinin beklendiğini belirten Güldal, Türkiye genelinde 22 milyon 750 bin ton buğday ve 9 milyon ton arpa rekoltesi öngörüldüğünü, hava koşullarının olumlu seyretmesi halinde bu rakamların daha da yükselebileceğini ifade etti. Yağışların etkisiyle birçok bölgede verimin arttığını vurgulayan Güldal, dönüm başına yüksek ürün alınmasının beklendiğini kaydetti.

Hububat alım fiyatlarının belirlenmesinde yalnızca geçen yılın fiyatlarının baz alınmadığını dile getiren Güldal, maliyet kalemleri, iç ve dış piyasa koşulları, verimlilik, rekolte ve üreticinin refah payı gibi birçok unsurun birlikte değerlendirildiğini söyledi.

Açıklanan alım fiyatlarına ek olarak Tarım ve Orman Bakanlığının ton başına verdiği 3 bin 14 liralık destekleme ödemesinin de üretici gelirine önemli katkı sunduğunu belirten Güldal, desteklerle birlikte buğdayın üreticiye sağladığı toplam değerin yaklaşık 19 bin 514 liraya ulaştığını ifade etti.

20 MİLYON TONLUK ALIM VE DEPOLAMA HAZIRLIĞI

TMO’nun yüksek rekolte beklentisine karşı tüm hazırlıklarını tamamladığını söyleyen Güldal, ülke genelinde 600’ün üzerinde alım noktasının hizmet vereceğini açıkladı. Lisanslı depolar, TMO depoları ve kiralanan depolarla birlikte yaklaşık 20 milyon tonluk ürünün alımı ve depolanmasına yönelik planlama yapıldığını belirtti.

Bu yıl yağışlar nedeniyle hasadın yaklaşık 20 gün ila 1 ay geciktiğini ifade eden Güldal, sıcaklıkların artmasıyla birlikte birçok bölgede hasadın aynı dönemde yoğunlaşmasının beklendiğini söyledi. TMO’nun, randevu sistemiyle gelen üreticilerin ürün kabul işlemlerini aynı gün içinde tamamlayacak şekilde hazırlık yaptığını da sözlerine ekledi.

“ÖDEMELERİ ÜÇÜNCÜ HAFTADAN SONRA BAŞLATMAYI HEDEFLİYORUZ”

Üreticilerin en çok merak ettiği konulardan biri olan ödeme takvimine de değinen Güldal, TMO’nun geçmiş yıllarda 30 ila 45 gün arasında değişen ödeme süreleri uyguladığını hatırlattı. Bu yıl ise ödemelerin daha erken yapılmasının planlandığını belirterek, üçüncü haftadan itibaren ürün bedellerinin üreticilerin hesaplarına aktarılmasının hedeflendiğini söyledi.

TMO’ya yüksek miktarda ürün teslim edilmesinin beklendiğini ifade eden Güldal, buna rağmen üreticilerin mağdur edilmemesi için gerekli finansal planlamaların yapıldığını vurguladı.

ÜRETİCİLERE FİYAT UYARISI

Ahmet Güldal, üreticilere TMO tarafından açıklanan alım fiyatlarının altında satış yapmamaları yönünde de çağrıda bulundu. Açıklanan rakamların piyasada referans fiyat olarak kabul edilmesi gerektiğini belirten Güldal, üreticilerin ürünlerini daha düşük fiyatlardan elden çıkarmamalarının hem kendi kazançları hem de piyasa dengesi açısından önemli olduğunu söyledi.

Türkiye’nin güçlü stoklarla yeni sezona girdiğini belirten Güldal, yüksek rekolte beklentisiyle birlikte ülkenin hububat arzında herhangi bir sorun yaşanmayacağını ifade ederek, üreticilerin gönül rahatlığıyla ürünlerini TMO’ya teslim edebileceğini kaydetti.

ENFLASYON RAKAMLARI AÇIKLANDI

TÜİK verilerine göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Mayıs ayında aylık bazda yüzde 1,71 oranında artış gösterdi. Bu artışla birlikte yıllık enflasyon yüzde 32,61 olarak kayıtlara geçerken, yılın ilk 5 ayını kapsayan Ocak-Mayıs dönemindeki birikimli enflasyon ise yüzde 16,61’e ulaştı.

EMEKLİNİN ZAMMI KÖK MAAŞLARA YANSIYACAK

Açıklanan resmi verilere göre emekliler ve memurlar için oluşan zam tablosu şu şekilde şekillendi:

SSK ve Bağ-Kur Emeklileri: 5 aylık dönem için yüzde 16,61 oranında zammı şimdiden garantiledi. TÜİK'in ilan ettiği bu rakamlar, herhangi bir refah payı eklemesi yapılmadan doğrudan emeklilerin kök maaşlarına yansıtılacak.
En Düşük Emekli Maaşı Ayarı: SGK mevzuatı gereği zamların kök maaşa yansıtılacak olması, halihazırda 20 bin TL olan en düşük emekli maaşını alan milyonlarca kişinin maaşında normal şartlarda bir değişiklik yaratmayacaktı. Ancak bu durumun önüne geçmek için Meclis'e sunulacak kanun teklifi ile en düşük emekli maaşına da enflasyon farkı oranında artış yapılacak.
Memur ve Memur Emeklileri: Yılın ilk yarısında toplu sözleşme gereği yüzde 11 zam alan memurlar, enflasyonun bu oranı aşmasıyla fark almaya hak kazandı. Temmuz ayındaki yüzde 7'lik ikinci yarı zammına 5 aylık enflasyon farkının eklenmesiyle memurların garantilediği kümülatif zam oranı yüzde 12,40 oldu.

İŞTE 5 AYLIK ENFLASYON FARKINA GÖRE YENİ MEMUR MAAŞLARI

Mevcut memur maaşlarına, kesinleşen 5 aylık yüzde 12,40'lık zam oranının yansıtılmasıyla yeni maaş tablosu şu şekilde oluştu:

Kamu Görevlileri Maaş Listesi

Uzman Doktor (1/4): 150.426 TL › 169.093,87 TL
Profesör (1/4): 135.089 TL › 151.853,54 TL
Mühendis (1/4): 96.211 TL › 108.150,79 TL
Şube Müdürü (1/4): 94.384 TL › 106.097,05 TL
Araştırma Görevlisi (7/1): 90.568 TL › 101.807,49 TL
Başkomiser (3/1): 89.214 TL › 100.285,46 TL
Polis Memuru (8/1): 81.617 TL › 11.745,67 TL
Uzman Öğretmen (1/4): 81.219 TL › 91.298,28 TL
Hemşire (Üniversite Mezunu, 5/1): 74.770 TL › 84.048,96 TL
Öğretmen (1/4): 73.368 TL › 82.472,97 TL
Memur (9/1): 64.397 TL › 72.388,67 TL
Teknisyen (Lise Mezunu, 11/1): 66.870 TL › 75.168,57 TL
İdari ve Akademik Kadro Maaş Listesi
Müsteşar (1/1): 98.784 TL › 111.043,09 TL
Genel Müdür (1/1): 87.541 TL › 98.404,84 TL
Avukat: 90.000 TL › 101.169,00 TL
Vaiz (1/4): 76.653 TL › 86.165,64 TL
Kaymakam (1. Sınıf, 1/4): 58.010 TL › 65.209,04 TL
Pratisyen Hekim (1/4): 60.510 TL › 68.019,29 TL
Profesör (1/4): 70.904 TL › 79.703,19 TL
Başkomiser (1/4): 42.175 TL › 47.408,92 TL
Polis Memuru (1/4): 41.484 TL › 46.632,16 TL
Mühendis (1/4): 42.013 TL › 47.226,81 TL
Öğretmen (1/4) / Hemşire (Lisans, 1/4): 41.321 TL › 46.448,94 TL
İmam-Hatip / Avukat (1/4): 41.321 TL › 46.448,94 TL
Şube Müdürü (Lisans, 1/4): 34.955 TL › 39.292,92 TL
Teknisyen (1/4): 29.946 TL › 33.662,30 TL
Memur (Lisans, 1/4): 27.584 TL › 31.007,17 TL

NET ZAM ORANLARI HAZİRAN ENFLASYONUYLA NETLEŞECEK

Milyonlarca çalışan ve emeklinin alacağı nihai zam oranı, Temmuz ayı başında TÜİK tarafından açıklanacak olan Haziran ayı enflasyon verilerinin ardından kesinleşecek. Haziran ayı rakamlarının bu verilere birikimli olarak eklenmesiyle birlikte yeni net maaşlar hesaplara yatırılmaya başlanacak.

SGK ve Bağ-Kur emeklileri yüzde 15,09 zam almaya hak kazandı

TÜİK’in açıkladığı rakamlara göre ocak ayında yüzde 5,03, şubatta yüzde 2,27, martta yüzde 2,46, nisanda yüzde 3 olarak açıklanan enflasyonun mayıs ayında ise yüzde 1,53 olarak açıklanmasıyla SGK ve Bağ-Kur emeklilerinin alacağı zam oranı şimdiden yüzde 15,09’a ulaştı. Haziran ayı enflasyon verilerinin açıklanmasının ardından 6 aylık zam oranı da kesinleşmiş olacak. En düşük emekli ücretlerine bakıldığında kök aylıkları 14 bin 469 liranın altında olan emekli sayısının 3,6 milyon olduğu tahmin ediliyor. Eğer temmuz ayında emekli aylıklarına yapılacak zam kök aylıklara yapılırsa ve en düşük aylıklar yani 14 bin 469 lira olan aylıklar resmi enflasyon kadar artmazsa milyonlarca emekli sıfır zam veya resmi enflasyondan bile düşük oranda zam alacak.

Memur ve memur emeklisine yüzde 14 zam

Toplu sözleşme zammına ek olarak enflasyon farkı alan memur ve memur emeklileri ise, yılın ilk 6 aylık enflasyonunun yüksek çıkması halinde aldıkları zam ile enflasyondan doğan farkı da alacak. Ayrıca yine toplu sözleşmeden doğan ikinci 6 ay için yüzde 5’lik zam eklenecek. Mayıs sonu itibarıyla memur ve memur emeklisinin ikinci 6 ay için alacağı rakam en az yüzde 14 olarak netleşmiş durumda. Memur ve memur emeklilerinin maaş zammı da yine haziran ayı enflasyon verilerinin açıklanmasıyla netlik kazanacak.

“KÖYDES ÖDENEKLERİYLE YATIRIM HACMİ BÜYÜYECEK”

İl Özel İdaresi bütçesinden 296 milyon lira, güvenlik yolları kapsamında ise 100 milyon lira olmak üzere toplam 396 milyon liralık kaynak ayrıldığını kaydeden Çakır, bu bütçeyle kırsal altyapıda son yılların en kapsamlı yol programlarından birinin hayata geçirileceğini söyledi.
Program kapsamında 105 kilometre BSK asfalt, 56 kilometre birinci kat asfalt, 90 kilometre ikinci kat asfalt ve 10 bin 500 metrekare parke çalışmasının yapılacağını ifade eden Çakır, KÖYDES ödeneklerinin de eklenmesiyle yatırım hacminin daha da büyüyeceğini vurguladı.

ASFALT SEZONU ÇÖĞÜRLÜ VE ÜÇDERE'DE BAŞLADI

Çalışmaların yürütüldüğü alanda incelemelerde bulunan Vali Çakır, kış sezonunun ardından asfalt çalışmalarına hızlı bir başlangıç yaptıklarını ifade ederek, şunları söyledi:
“Çok yoğun ve bereketli bir kış sezonunu geride bıraktık. Yaklaşık 3 aydır yoğun bir şekilde karla mücadele çalışmaları yapıyorduk. Onu tamamladık. Havaların da ısınması ve yağışların ara vermesiyle beraber asfalt sezonumuzu güçlü bir şekilde başlattık. Bu sene programımız oldukça güçlü. Şu anda 2026 sezonunun ilk asfalt çalışması Çöğürlü ve Üçdere köylerinde başlatıldı. İnşallah 3.8 kilometresini bu sene yapacağız.”

105 KİLOMETRE BSK, 146 KİLOMETRE ASFALT ÇALIŞMASI

Çakır, “Yaklaşık olarak 80 kilometre İl Özel İdaresi imkânlarıyla, yine 26 kilometre de güvenlik yolları kapsamında İçişleri Bakanlığı’nın göndermiş olduğu ödenekle beraber toplam 105 kilometrelik bir BSK programı çalışmamız olacak. Yine 43 kilometresi Özel İdare bütçesinden, 13 kilometresi de yine güvenlik yolları kapsamında olmak üzere 56 kilometrelik 1. kat asfalt yapım işimiz programda olacak. Öte yandan yaklaşık 90 kilometrelik Özel İdare imkânlarımızla 2. kat asfalt çalışması gerçekleştireceğiz” dedi.

“KÖYLERDE PARKE ÇALIŞMALARI SÜRECEK”

Köylerde ortak kullanım alanlarına yönelik çalışmaların da sürdürüleceğini kaydeden Çakır, “Her sene köylerimizin özellikle köy içlerinde, cami önlerinde, ortak alanlarında, okul önlerinde kullanmak üzere parke çalışmalarımız oluyor. Bu kapsamda 10 bin 500 metrekare parke desteğimiz olacak. Totalde bunların tamamı yaklaşık olarak 296 milyon İl Özel İdaresi bütçesi, 100 milyon lira güvenlik yolları bütçesi olmak üzere 396 milyon liralık bir bütçeye tekabül edecek. Bu şu anki rakam. KÖYDES ödeneklerimizin de buraya dahil olması ile beraber bu çalışmalarımız daha da büyük rakamlara ulaşmış olacak” diye konuştu.

“40 ARAÇ VE 50 PERSONEL GÖREV YAPACAK”

Çalışmaların 40 araç ve 50 personelle yürütüleceğini belirten Vali Çakır, ihtiyaç halinde özel sektörden de destek alınabileceğini söyledi.
Çakır, “Bu çalışmalarımızı değişik çap ve markada büyük 40 tane araç ve 50 personelle yürüteceğiz. İlerleyen süreçte işimizin yoğunluğuna göre bu konuda özel sektörlerin de hizmet alma yöntemine gidebiliriz. Çünkü amacımız programlarımızın hemen hemen tamamını yıl içerisinde bitirmek. Bu konuda vatandaşımıza bir sözümüz var. İl Özel İdaresindeki arkadaşlarımızla, genel sekreterimle, yardımcılarıyla, siyasetçilerimizle, vekilimizle, il başkanımızla, il genel meclisi üyelerimizle, muhtarlarımızla bir sözümüz var” ifadelerini kullandı.

HEDEF: ŞEHİR KONFORUNU KÖYLERE TAŞIMAK

Kırsalda yaşayan vatandaşların yaşam standartlarını yükseltmek için çalıştıklarını vurgulayan Çakır, “Muşumuzdaki özellikle altyapı yatırımlarındaki, köylerdeki, kırsaldaki çalışmalarla vatandaşımıza en az şehirdeki konforu ayaklarına götürme taahhüdümüz var. Bu doğrultuda gece gündüz çalışıyoruz. Bu sene yapacağımız çalışmaların da devreye girmesiyle beraber bu anlamda özellikle Muş merkezde çok ciddi bir rahatlama meydana gelecek ve daha önce verdiğimiz söze istinaden uzak ilçelerimizde de özellikle BSK çalışmalarımızda çok ciddi bir artış meydana gelecek. Çünkü Muş sadece merkezdeki 98 köyümüzden değil, 369 köyümüzden ibaret” dedi.

“HER KÖYÜMÜZ EŞİT HİZMET ALACAK”

Muş’un tüm köy ve ilçelerine eşit hizmet ulaştırma hedefiyle hareket ettiklerini söyleyen Çakır, şöyle konuştu:
“Her vatandaşımızı, her köyümüzü, her ilçemizi bu ailenin evlatları olarak görüyoruz ve hepsinin de aynı hizmetten eşit şekilde istifade etme hakları var. Bazı mesafe şartlarından dolayı bazı yatırımlar farklı yöntemlerle uygulanıyor. BSK çalışamıyorsanız, gerekli ise oraya sathi kaplamaya dönüyorsunuz. Ama gerek sathi kaplama olsun, gerek BSK olsun, yapmış olduğumuz yollarla vatandaşımız şehir merkezinden ayrıldığını hissetmeyecek köyüne gidene kadar. Şu an bunu özellikle yakın köylerde hissediyorsunuz. Belediye hududundan çıkınca köy yollarına girince de birçok güzergâhımızda ciddi standart iyileşmeler oluyor. İnşallah bunu ilimizin geneline adım adım yayacağız.”

“ZOR BİR SEZON BİZLERİ BEKLİYOR”

Yeni sezona tüm hazırlıkları tamamlayarak girdiklerini kaydeden Çakır, “Zor bir sezon bizleri bekliyor. Hazırlıklarımız tam. Ekiplerimiz hazır, araç gereçlerimiz hazır, bütçemiz hazır. Bu konuda yeni araçlarımızla da araç filomuzu güçlendirdik. Personellerimiz geçen sene almış olduğumuz personeller, emekli olanların yerini hızlı doldurdu. O konuda onlar da tecrübelendi. Eksik kalanlar için de bu sene alım sürecini başlattık. İnşallah takviyelerle beraber güçlü, dinamik, genç bir kadroyla bu çalışmaları seri bir şekilde sürdüreceğiz” diye konuştu.
Vali Çakır, açıklamasının sonunda 2026 yılı çalışma sezonunun hayırlı olması temennisinde bulunarak, “2026 yılı çalışma sezonumuzun ilimize, köylerimize, ilçelerimize ve tüm mesai arkadaşlarıma, muhtarlarıma, il genel meclisi üyelerimize hayırlı ve uğurlu olmasını diliyorum. İnşallah kazasız belasız bir sezon geçiririz. Çünkü uçsuz bucaksız arazilerde arkadaşlarımız gece gündüz demeden programı tamamlamak için çalışacaklar. Bu anlamda da kazasız belasız bir sezonu geride bırakırız diyorum. Tüm ekip arkadaşlarıma da şimdiden üstün başarılar diliyorum” ifadelerini kullandı.

Bankacılık endeksi yüzde 4,53, holding endeksi yüzde 2,43 değer kazandı.

Sektör endekslerinin tümü kazandırırken, en çok kazandıran yüzde 5,77 ile metal eşya makina oldu.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'daki gerilime ve ABD-İran görüşmelerine ilişkin haber akışı yatırımcıların odağında kalmayı sürdürürken, yapay zeka odaklı teknoloji hisselerindeki iyimserliğin risk iştahını desteklemesiyle pozitif bir seyir izleniyor.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, gün içinde en yüksek 14.200,20 puanı görürken, Avrupa borsalarına paralel olarak günü pozitif seyirle tamamladı.

Analistler, yarın yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise dünya genelinde hizmet sektörü ve bileşik Satın Alma Yöneticileri (PMI) ve ABD'de ADP özel sektör istihdamı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.400 puanın direnç, 14.100 ve 14.000 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

ÜRETİCİYE TON BAŞINA 19 BİN 514 TL GELİR DESTEĞİ

TMO’nun yaptığı resmi açıklamaya göre, 2026 yılı alım fiyatları 2. grup ürünler için ton başına şu şekilde belirlendi: Makarnalık ve Ekmeklik Buğday: 16 bin 500 TL/ton, Arpa: 12 bin 750 TL/ton

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından açıklanan temel destek, planlı üretim ve sertifikalı tohum kullanım destekleri ile birlikte dekara toplam 980 TL ödeme yapılacak. Ülke ortalama verimi baz alındığında, ton başına toplam 3 bin 14 TL’lik destekle birlikte; ekmeklik ve makarnalık buğdayda üreticinin eline geçecek toplam rakam 19 bin 514 TL/ton, arpada ise 15 bin 764 TL/ton olacak.

45 GÜN İÇİNDE ÖDEME GARANTİSİ

Muş genelinde hasat sürecinin başlamasıyla birlikte TMO, üreticilere depolama kolaylığı sağlamak amacıyla 21 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla Çiftçi Kayıt Sistemi'nde (ÇKS) kayıtlı olan ürünleri taahhütname karşılığında teslim almaya başladı. Ürün bedeli ödemelerinin, teslimat tarihinden itibaren 45 gün içerisinde üreticilerin banka hesaplarına aktarılacağı bildirildi.

SATIŞLAR 1 EKİM’DE BAŞLAYACAK

TMO’nun hububat piyasalarını regüle etmek amacıyla gerçekleştireceği satışlar ise 1 Ekim 2026 tarihi itibarıyla başlayacak. Bu kapsamda 2. grup satış fiyatları; makarnalık ve ekmeklik buğday için 18 bin 500 TL/ton, arpa için ise 14 bin TL/ton olarak duyuruldu.

İşçiler adına yapılan açıklamada, biriken maaş ve tazminat alacaklarının ödenmesini bekledikleri belirtilirken, yetkililerden sorunun çözümü için adım atılması talep edildi. İşçiler, haklarını alana kadar mücadelelerini sürdüreceklerini ifade etti.

Bu metin, haber sitelerinde kullanılabilecek daha akıcı ve profesyonel bir üslupla hazırlanmıştır.

Dolar endeksi 99,2 seviyelerinde işlem görerek son günlerde elde ettiği kazanımların büyük bölümünü korudu. Euro ve sterlin karşısında sınırlı değer kaybı yaşayan dolar, Japon yeni karşısında ise önemli bir değişim göstermedi.

Piyasalardaki temkinli havanın temel nedeni, İran ile ABD arasındaki müzakerelere ilişkin gelen farklı açıklamalar oldu. İran basınında yer alan haberlerde Tahran yönetiminin, Lübnan’daki gelişmeler nedeniyle Washington ile yürütülen dolaylı görüşmeleri askıya aldığı öne sürüldü. Buna karşın ABD Başkanı Donald Trump, taraflar arasındaki temasların sürdüğünü ve kısa süre içinde bir anlaşmaya varılabileceğini ifade etti.

Orta Doğu’daki gerilimlerin tamamen sona ermemesi de yatırımcıların güvenli liman talebini canlı tutuyor. Hizbullah ile İsrail arasında ilan edilen kısmi ateşkes çatışmaların şiddetini azaltırken, bölgedeki genel risk algısı yüksek seviyesini koruyor.

Analistler, olası bir ABD-İran geriliminin enerji fiyatlarını ve enflasyonu yukarı yönlü etkileyebileceğini belirtiyor. Bu durumun, başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere büyük merkez bankalarının faiz indirimlerinde daha temkinli davranmasına neden olabileceği değerlendiriliyor. Son haftalarda yükselen ABD tahvil faizleri de bu beklentileri destekliyor.

Piyasaların bir diğer önemli gündem maddesi ise cuma günü açıklanacak ABD tarım dışı istihdam verisi olacak. Verinin, Fed'in faiz politikası konusunda yeni ipuçları vermesi bekleniyor.

Asya piyasalarında ise Japon yeni, olası müdahale beklentilerinin etkisiyle dikkat çekti. Dolar/yen paritesi kritik seviyelere yaklaşırken, Japon yetkililer kurdaki aşırı hareketlere karşı gerekli adımları atabilecekleri mesajını verdi.

Öte yandan Avustralya doları, merkez bankasından gelen şahin açıklamaların desteğiyle hafif yükseldi. Güney Kore wonu ve Hint rupisinde de sınırlı değer kazançları görüldü.

Küresel piyasalarda yatırımcılar, hem jeopolitik gelişmeler hem de ekonomik verilerden gelecek sinyallerin döviz piyasalarının yönü üzerinde belirleyici olmasını bekliyor.

Spot altın ons başına 4.481,53 dolarda işlem görürken, ABD'de Ağustos vadeli altın kontratları yüzde 0,1 artışla 4.511,20 dolara yükseldi.

Piyasalarda, İsrail ile Hizbullah arasında ilan edilen kısmi ateşkesin bölgedeki tansiyonu bir miktar düşürmesine rağmen kalıcı bir anlaşmanın sağlanamaması temkinli havanın sürmesine neden oldu. Analistler, tarafların temel taleplerinde geri adım atmamasının belirsizliği artırdığını belirtiyor.

Öte yandan İran ile ABD arasındaki diplomatik temaslara ilişkin çelişkili açıklamalar da yatırımcıların yön arayışını etkiliyor. İran basınında görüşmelerin askıya alındığı yönünde haberler yer alırken, ABD Başkanı Donald Trump müzakerelerin hız kesmeden devam ettiğini ifade etti.

Piyasaların gözü şimdi ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verileri ile iş gücü piyasasına ilişkin raporlara çevrildi. Söz konusu verilerin, enflasyon görünümü ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz politikası üzerinde belirleyici olması bekleniyor. Ayrıca Fed yetkililerinden gelecek açıklamalar da yatırımcılar tarafından yakından takip ediliyor.

Uzmanlar, altının yukarı yönlü hareketinde 4.900 dolar seviyesinin önemli bir direnç noktası olduğunu değerlendirirken, 5.000 dolar seviyesinin yeniden aşılması halinde yükseliş trendinin güç kazanabileceğine dikkat çekiyor.

Diğer değerli metallerde ise yükseliş eğilimi öne çıktı. Gümüş yüzde 0,5 artışla ons başına 75,21 dolara, platin yüzde 0,5 yükselişle 1.932,50 dolara çıktı. Paladyum ise yüzde 0,4 değer kaybederek 1.356,90 dolara geriledi.

Bu kapsamda, 2 Ocak 2026'da yayımlanan takvimde, Mayıs 2026 dönemine ait TÜFE ve Yİ-ÜFE haber bültenlerinin yayımlanma tarihinin 5 Haziran olarak ilan edildiği belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Söz konusu tarihin belirlenmesinde, mayıs ayı içerisinde yer alan iş günü sayısının sınırlı olması nedeniyle, endeks hesaplamalarında kullanılan verilerin temin edildiği kurum, kuruluş ve iş yerleri tarafından gerçekleştirilen veri iletim ve aktarım süreçlerinde yaşanabilecek olası gecikme ve aksaklıklar göz önünde bulundurulmuştur."