HABER49-Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı 2025 yılı kültürel miras istatistikleri, Muş’un müze, eser, taşınmaz kültür varlıkları ve sit alanlarına ilişkin envanterini ortaya koydu. Verilere göre, Muş’ta 2 müze faaliyet gösterirken, bu müzelerde toplam 2 bin 89 eser bulunuyor. Müze envanterinde bin 115 arkeolojik, 106 etnografik eser ile 834 sikke ve 34 mühür koruma altında tutuluyor.
MÜZELERDE EN BÜYÜK GRUBU ARKEOLOJİK MATERYALLER OLUŞTURUYOR
Muş’taki müzelerin envanterinde farklı dönemlere ait arkeolojik ve kültürel nitelikte çok sayıda eser bulunuyor. Toplam 2 bin 89 eserin yer aldığı müzelerde en büyük grubu bin 115 adetle arkeolojik materyaller oluşturuyor.
Envanterde 834 sikke bulunurken, etnografik materyal sayısı 106 olarak kayıtlara geçti. Müzelerde ayrıca 34 mühür yer alıyor.
MUŞ’TA MÜZE VE ÖREN YERLERİNİ 23 BİN 232 KİŞİ ZİYARET ETTİ
Muş’taki müze ve ören yerleri 2025 yılında 23 bin 232 ziyaretçiyi ağırladı. Türkiye genelinde ise müze ve ören yeri ziyaretçi sayısı 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 6,8 artarak 65 milyon 862 bin 639’a yükseldi. Ziyaretçilerin yüzde 52,9’u Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı müze ve ören yerlerini ziyaret etti.
Bakanlığa bağlı ücretli müze ve ören yerlerini ziyaret edenlerin sayısı 20 milyon 888 bin 733 olarak kaydedilirken, özel müzeleri 21 milyon 905 bin 335 kişi ziyaret etti. Milli Saraylar Başkanlığı’na bağlı müzelerde ise 9 milyon 122 bin 685 ziyaretçi ağırlandı.
Türkiye genelinde müze ziyaretlerinde İstanbul 18 milyon 307 bin 485 ziyaretçiyle ilk sırada yer aldı. İstanbul’u 4 milyon 646 bin 357 ziyaretçiyle İzmir ve 4 milyon 642 bin 683 ziyaretçiyle Ankara takip etti.
MUŞ’TA 124 TAŞINMAZ KÜLTÜR VARLIĞI BULUNUYOR
TÜİK verilerine göre Muş’un kültürel miras envanterinde toplam 124 taşınmaz kültür varlığı bulunuyor.
Bu varlıkların 1’ini anıt, 2’sini idari yapı, 17’sini kültürel yapı, 6’sını şehitlik, 5’ini askeri yapı, 40’ını dinsel yapı, 43’ünü mezarlık, 8’ini sivil mimarlık örneği ve 2’sini kalıntı oluşturuyor.
Taşınmaz kültür varlıkları içerisinde 43 mezarlık ve 40 dinsel yapı önemli bir bölüm oluştururken, bunları 17 kültürel yapı ve 8 sivil mimarlık örneği takip ediyor.
MUŞ’TA 126 SİT ALANI KAYITLARDA
Muş’un kültürel miras envanterindeki bir diğer önemli başlık ise sit alanları oldu. Kent genelinde toplam 126 sit alanı bulunuyor. Bu alanların 125’i arkeolojik sit alanı, 1’i ise tarihi sit alanı olarak kayıtlara geçti.
Türkiye genelinde toplam sit alanı sayısı ise 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 6 artarak 27 bin 703’e yükseldi. Türkiye’deki sit alanlarının yüzde 97,1’ini arkeolojik sit alanları oluşturdu.
TÜRKİYE’DE MÜZE SAYISI 664’E ULAŞTI
Türkiye genelinde faaliyet gösteren müze sayısı 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 4,4 artarak 664’e yükseldi. Bu müzelerin 220’si Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde, 426’sı özel müze kategorisinde, 18’i ise Milli Saraylar Başkanlığı’na bağlı olarak faaliyet gösterdi.
Türkiye genelinde ören yeri sayısı 148 olarak kayıtlara geçerken, müzelerde bulunan toplam eser sayısı da bir önceki yıla göre yüzde 0,4 artarak 4 milyon 12 bin 294’e ulaştı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı müzelerdeki eser sayısı yüzde 0,5 artışla 3 milyon 388 bin 462 olurken, özel müzelerde 292 bin 271, Milli Saraylar Başkanlığına bağlı müzelerde ise 331 bin 561 eser bulundu.
Bakanlığa bağlı müzelerdeki eserlerin yüzde 60,4’ünü sikkeler, yüzde 27,8’ini arkeolojik materyaller, yüzde 6,7’sini etnografik materyaller ve yüzde 3,5’ini tabletler oluşturdu.
MÜZE KART SATIŞLARI 6,8 MİLYONU AŞTI
Türkiye genelinde müze ziyaretlerinin yanı sıra Müze Kart kullanımında da önemli bir hareketlilik yaşandı. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2025 yılında satılan Müze Kart sayısı 6 milyon 804 bin 917 oldu.
Kültürel miras alanlarına yönelik ziyaretlerin yanı sıra Türkiye genelindeki korunan alanların sayısında da artış kaydedildi.
MİLLİ PARK SAYISI 50’YE YÜKSELDİ
2025 yılı kültürel miras istatistiklerinde doğal alanlara ilişkin veriler de yer aldı. Türkiye genelinde milli parkların sayısı bir önceki yıla göre yüzde 2 artarak 50’ye yükseldi. Milli parkların toplam alanı ise yüzde 3,2 artışla 942 bin 286 hektara ulaştı.
Tabiat parkı sayısı yüzde 2,2 artarak 274 olurken, bu alanların toplam büyüklüğü 94 bin 294 hektar olarak kaydedildi.
Tabiatı koruma alanı sayısı 32’de kalırken, tabiat anıtı sayısı ise 111 olarak gerçekleşti.
