HABER49-Muş’un Üçevler bölgesinde kiraladıkları alanda yaklaşık 5 aydır mangal kömürü üretimi yapan aileler, sezonun son dönemine girerken ürettikleri kömürleri satışa çıkarmaya başladı. Mardin’in Mazıdağı ilçesine bağlı Sağmal köyünden gelen aileler, geçimlerini sağlamak için aylar boyunca zorlu şartlarda çalışıyor.
Yaklaşık 17 hanenin bulunduğu bölgede aileler, odunları geleneksel yöntemlerle mangal kömürüne dönüştürüyor. Günler süren yoğun emeğin ardından elde edilen kömürler, başta Ankara, İstanbul, İzmir ve Samsun olmak üzere Türkiye’nin farklı illerine gönderiliyor.
“EKMEĞİMİZİ BURADAN ÇIKARIYORUZ”
Yaklaşık 15-16 yıldır mangal kömürü üretimi yaptığını belirten Ömer Sazan, bütün aile birlikte çalışarak geçimlerini sağladıklarını söyledi.
Sazan, “Mardin’in Mazıdağı’na bağlı Sağmal köyünden geldik. Yaklaşık 5 aydır buradayız. Odunları kömüre dönüştürerek büyük illerde piyasaya satıyoruz. Ankara, İzmir, İstanbul ve Samsun gibi illere gönderiyoruz. Yaklaşık 15-16 yıldır bu işi yapıyoruz. Çok emek veriyor, ciddi masraflar yapıyoruz. Ekmeğimizi buradan çıkarıyoruz. Çoluk çocuk, bütün aile birlikte çalışıyoruz” dedi.
Bu sezon yaklaşık 2 bin tona yakın kömür ürettiklerini ifade eden Sazan, yıllardır yaptıkları üretimin ailelerinin temel geçim kaynağı olduğunu dile getirdi.
“MALİYETLER ARTTI, KÖMÜR PARA ETMİYOR”
Üreticilerden Mehmet Sazan ise artan maliyetlere rağmen kömür fiyatlarının geçen yıla göre değişmediğini belirterek yaşadıkları ekonomik sıkıntıya dikkat çekti.
Mart-Nisan aylarından itibaren bölgede çalışmaya başladıklarını ve Ekim-Kasım aylarına kadar burada kaldıklarını belirten Sazan, “Çocuklarımızla birlikte geliyoruz. Ancak emeğimizin karşılığını alamıyoruz. Kısacası ithal kömür bizi çok zor durumda bırakıyor. Geçen yılki fiyatlarla bu yılki fiyatlar neredeyse aynı. Buna karşılık mazot başta olmak üzere bütün giderler arttı. Kömür ise para etmiyor. Üretim maliyetlerimiz yükselirken satış fiyatlarımız aynı kalıyor” diye konuştu.
“ÇOCUKLARIMIZ DA BURADA, OKULA GÖNDEREMİYORUZ”
Üretim sürecinin aileler açısından oldukça zorlu geçtiğini anlatan Sazan, bölgede yaklaşık 20-25 çocuğun da aileleriyle birlikte bulunduğunu söyleyerek, “Çoluk çocuğumuzla birlikte çalışıyoruz. Burada yaklaşık 20-25 çocuk da aileleriyle beraber bulunuyor. Çocuklarımızı okula gönderme konusunda da ciddi sıkıntılar yaşıyoruz. Burada yaklaşık 1-1,5 aylık daha işimiz kaldı. Daha sonra ürettiğimiz kömürleri Erzurum, Ankara, Antalya ve Gaziantep gibi illere gönderiyoruz” ifadelerini kullandı.
ÜRETİCİLERİN TALEBİ: KOOPERATİF
Mangal kömürü üreticilerinin en önemli sorunlarından birinin fiyatlardaki düzensizlik olduğunu kaydeden Sazan, çözüm için kooperatif kurulmasını istedi.
Sazan, “Bir kooperatif kurulması gerekiyor. Kooperatif olursa üretici için sabit ve düzenli bir fiyat belirlenebilir. Şu anda burada yaklaşık 10-15 aile birlikte çalışıyoruz. Ancak aynı kömür için farklı üreticilere farklı fiyatlar veriliyor. 28 bin liraya, 32 bin liraya, 35 bin liraya satıyor. Fiyat birliği olmadığı için alıcılar da üreticilere karşı fiyat indirimi uygulayabiliyor” dedi.
Aylar süren zorlu mesainin ardından ürettikleri kömürleri satışa sunan aileler, artan üretim maliyetleri karşısında emeklerinin karşılığını alabilecekleri bir fiyat düzenlemesi ve kooperatifleşme bekliyor.
