HABER49- Muş’ta hayata geçirilen “Baldan Altın Kanatlar Projesi” kapsamında 100 kadın üreticiye arılı kovan ve ekipman, 20 gezgin arıcıya ise karavan desteği sağlandı. Proje, kırsal kalkınma ve kadın istihdamını güçlendirmeyi hedefliyor.
Muş’ta tarım ve hayvancılık alanındaki kalkınma çalışmalarına bir yenisi daha eklendi. Muş Valiliği koordinasyonunda, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ile DAKA iş birliğinde hazırlanan “Baldan Altın Kanatlar Projesi” kapsamında üreticilere destek programı düzenlendi.
Yaklaşık 15 milyon 327 bin lira bütçeli proje; arıcılığın geliştirilmesi, üretim koşullarının iyileştirilmesi ve kadınların üretimde daha aktif rol almasını hedefliyor. Projenin finansmanı DAKA ve Tarım ve Orman Bakanlığı desteğiyle sağlanıyor.
İl Tarım ve Orman Müdürlüğü bahçesinde gerçekleştirilen törende, yüzde 85 hibe desteğiyle üreticilere arılı kovanlar ve arıcılık ekipmanları ile gezgin arıcılara karavanlar teslim edildi.
GEZGİN ARICILARA KARAVAN DESTEĞİ
Projenin ilk ayağında gezgin arıcılara modern yaşam imkânı sunan karavanlar teslim edildi. Karavanlarda güneş enerji sistemi, klima, duş, televizyon ve temel yaşam alanları yer alıyor.
Törende konuşan Muş Valisi Avni Çakır, Muş’un tarım ve hayvancılık potansiyeline dikkat çekerek şunları söyledi:
“Gerçekten de tarım ve hayvancılık Muş’un sahip olmuş olduğu en büyük kapasitesi. Allah vergisi uçsuz bucaksız ovası, arazileri ve son derece kıymetli olan bol miktarda suyu, bolca genç nüfusu ve atalarından genetik olarak miras olarak almış olduğu tarım ve hayvancılıkta da ciddi bir tecrübesi ve çalışma azmi var. Bizler de Muş’umuzun sahip olmuş olduğu bu potansiyeli daha da geliştirmek, daha da çeşitlendirmek, ovalarımızı, arazilerimizi daha verimli kılmak, hiçbir noktasını ekimsiz bırakmamak, yani çiftçi kardeşlerimizin bizden talep ettiği her konuda da onlara destek olmak amacıyla sürekli yeni projeler peşindeyiz.”
ARICILAR İÇİN KARAVANLA GELEN YAŞAM KOLAYLIĞI
Gezgin arıcıların zor şartlarda çalıştığını belirten Vali Çakır, karavan desteğinin hem üretimi artıracağını hem de yaşam koşullarını iyileştireceğini belirterek, şöyle devam etti:
“Bu projemizin temelinde Muş’umuzun sahip olmuş olduğu özellikle arıcılık potansiyelinin zenginliği olmakla birlikte özellikle arıcı kardeşlerimiz gerçekten de çok zor şartlarda görev yapıyorlar. Yolun kıyısında, çadırın altında ya da su kaynaklarından uzak, son derece zor şartlarda çalışıyorlar. Bunu görünce müdürümüzle de istişare ederek böyle projeyi biz aklımıza getirdik, uygulamaya koymak istedik. Şimdi arazimizin yüzde 45'inin çay ve mera olduğunu zaten söylemiştik. Son derece hayvancılık ve arıcılığa da müsait olduğunu söylemiştik ama bu arazinin maalesef bu tür yoksunluklardan dolayı çok az bir kısmını kullanıyoruz. Özellikle arıcılıkta. Bu görmüş olduğunuz karavanlar hem bu konuda üretim yapan kardeşlerimizi teşvik etmeyi hedefledik. Bu karavan sayesinde gidemediği noktalara da giderek daha uzun süre kalarak mevcut üretim kapasitesini daha da arttırmasını hedefliyoruz ve onun dışında kalan zamanlarda, arıcılığın dışında kalan zamanlarda da arabasına takarak başta Doğu Anadolu olmak üzere Türkiye'mizin güzelliklerini de gezmesini istiyoruz. O anlamda orijinal bir fikir, güzel bir fikir.”
KADIN ÜRETİCİLER PROJENİN MERKEZİNDE
Projenin ikinci ayağında kadın üreticilere destek verildiğini belirten Çakır, kadınların üretimde daha aktif rol almasını hedeflediklerini söyledi.
Çakır, “Bu proje 15 milyon 327 bin TL bedelle bu görmüş olduğunuz karavanlar ve ekipmanlar tedarik edildi. Burada sadece karavan dağıtımımız değil. 'Baldan Altın Kanatlar Projesi'. Bu projenin birinci ayağı bu olmakla beraber esas ayağı da kadın kardeşlerimizin yeteneklerini, kapasitelerini, çalışkanlıklarını daha görünür hale getirmek istiyoruz. Benim 3 yıllık Muş tecrübemde şu tespitim var. Muş'un kadını erkeğinden çok daha çalışkan. Yapmış olduğumuz projelerin tamamına yakınında da kadınları merkez almaya gayret gösteriyoruz. Geçen ay da şahitlik ettiğiniz koyunculuk projemiz vardı. Yaklaşık 20 milyon lira bedelle orada da kadınlarımızı öne aldık. Onların azmine, gücüne, işine sahiplenmesine güvendik ve projemizi ona oturttuk. Başarılı bir şekilde şu an sahada da bu projemizin uygulaması devam ediyor. Burada da 100 bayan kardeşimize 10'ar adet arılı kovan, bir de arıcı takım kıyafetleri vereceğiz” diye konuştu.
“MUŞ KADINININ DAHA GÜÇLÜ OLMASINI ARZU EDİYORUZ”
Kadın üreticilerin eğitimlerle destekleneceğini belirten Çakır, sürecin kırsal kalkınmaya katkı sağlayacağını ifade etti.
Çakır, “Bunlar zaten birçoğu bu konuda tecrübe sahibi olmayanlar da kurslardan, eğitimden geçerek onların hemen sahada üretime katılmalarını, hem ekonomik anlamda ailelerine destek sağlamalarını, hem de yarınlara çok daha güçlü bir şekilde hazırlanmalarını ve Muş kadınının ekonomik alanda da, sosyal alanda da daha güçlü olmasını arzu ettiğimizden zaten projeye girdik. İnşallah onların bu anlamdaki koşullarını da, başarılarını hep beraber izleyeceğiz” dedi.
ÜRETİM KAPASİTESİ ARTACAK
Konuşmasının sonunda tarım ve hayvancılıkta yatırımların süreceğini belirten Çakır, “İnşallah Muş'un tarım potansiyelini, hayvancılık potansiyelini, kapasitesini daha üst sıralara, daha yukarılara taşımak için bundan sonra da çalışmalarımız uyum içerisinde tüm diğer birimlerle muhtarlarımızla, STK'larımızla uyum içerisinde devam edecek” ifadelerini kullandı.
MUŞ TARIMDA GÜÇLÜ POTANSİYEL
Tarım ve Orman İl Müdürü Necattin Gönç ise Muş’un tarım ve hayvancılıkta güçlü bir üretim altyapısına sahip olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Gerek bölgemizde gerekse de ülkemizde ilimiz tarım ve hayvancılık sektöründe önemli merkezlerden birisi. Verimli ve sulanabilir topraklarımız, bereketli ovalarımız, tarıma elverişli alanlarımız, üretim miktarlarımız, sahip olduğumuz geniş çayır mera alanları, hayvan varlığımız, hayvan popülasyonumuz, yetişmiş kalifiye insan gücü ve tecrübemizle birlikte baktığımızda bu anlamda çok güçlü bir üretim altyapısına sahibiz. Özellikle son dönemde işlenen tarım arazisi oranlarımızda ve üretim miktarlarımızda önemli artışların olduğunu görüyoruz. Hububat üretimi başta olmak üzere yağlık ayçiçeği, şeker pancarı, yonca, karpuz, lahana gibi birçok üründe gerek bölgemizde gerekse de ülkemizde önemli bir konumda yer almaktayız. Tabii ilimizde devam eden sulama projelerinin de tamamlanmasıyla birlikte topraklarımızın suyla buluşması, sulama imkanlarımızın iyileştirilmesine bağlı olarak birim alanda alacağımız verim miktarı, ürün desenlerimizde çeşitlilik ve en nihayetinde de çeşitliliğe bağlı olarak ilimizin tarımsal potansiyelinin tam anlamıyla ortaya çıkmasını sağlayacak ve ilimizin ülkemiz tarımındaki yeri ve önemi daha da belirgin hale gelecektir.”
“HAYVANCILIK AÇISINDAN DA OLDUKÇA CİDDİ BİR KONUMDAYIZ”
Hayvancılıktaki gelişmelere dikkat çeken Gönç, şu bilgileri verdi:
“Hayvancılık açısından da oldukça ciddi bir konumda olduğumuzu söyleyebilirim. Özellikle bakanlığımızın son dönemde uyguladığı destekleme çalışmaları, bununla birlikte ilimiz özelinde yürüttüğümüz projeler ve çalışmalarla birlikte hayvan varlığımızda ciddi artışlar oldu. Bir önceki yılla kıyasladığımızda büyükbaş hayvan varlığımızın yüzde 5, manda varlığımızın yüzde 8, küçükbaş hayvan varlığımızın yüzde 20, kaz varlığımızın ise yüzde 3'lük bir artışla yükseldiğini söyleyebiliriz. Tabii bu artan rakamlarla birlikte büyükbaş hayvan varlığında ülkemizde 15'inci, küçükbaş hayvan varlığında 12'nci, kaz varlığında 3'üncü, manda varlığında ise ülkemizde 7'nci sırada yer almaktayız.”
“İLİMİZ ARICILIK AÇISINDAN ÇOK CİDDİ BİR POTANSİYELE SAHİP”
Arıcılığın önemine değinen Gönç, Muş’un zengin bitki örtüsü sayesinde önemli bir merkez olduğunu ifade etti:
“İlimizde yürütülen önemli tarımsal faaliyetlerden biri de arıcılık. Arıcılık tabii çok önemli bir konu. Sadece üretim bazlı, üretim odaklı düşünülmemesi gereken bir konu. Çünkü ekosistemin, biyoçeşitliliğinin devamlılığı açısından da oldukça önemli bir faaliyet. Bu anlamda da ilimiz arıcılık açısından çok ciddi bir potansiyele sahip. Dağlarımız, yaylalarımız, bitki floramız ve zengin bitki örtümüz ile baktığımızda arıcılığa oldukça uygun bir yapımız söz konusu. Hatta bu özelliğimizden dolayı gezginci arıcıların ilk uğrak yerlerinden birisi de ilimiz. 2025 yılı verilerine baktığımızda yaklaşık olarak 710 gezginci arıcının ilimizde 290 bin arılı kovanla konakladığını görüyoruz. Sadece bu veri bile ilimizin arıcılık açısından ne denli büyük bir potansiyele sahip olduğunu göstermesi açısından önemli.”
ARICILIĞA DESTEKLER SÜRÜYOR
Bakanlık desteklerine değinen Gönç, “Bakanlık olarak arıcılığa da çok önemli desteklemelerimiz söz konusu. Yeni destekleme modelimizde kovan başına bir temel destek ödememiz mevcut. Bunun yanında arıcımız kadın ise, genç ise ve aynı zamanda gezginci arıcı statüsünde ise alacağı destek miktarı kovan başına 300 TL'ye kadar çıkabilmekte. Bizler de İl Müdürlüğü olarak 2025 yılında yaklaşık 9 milyon TL'lik arıcılık desteklemesi ödemesi gerçekleştirdik” dedi.
PROJENİN İKİ AYAKLI YAPISI
Projenin içeriğini açıklayan Gönç, “İlimizde arıcılığın altyapısını iyileştirmek, yaygınlaştırmak ve desteklemek amacıyla çok önemli çalışma ve projeler yürütüyoruz. Geçen yıl sonu itibarıyla yaklaşık bin adet modern kovanımızı üreticilerimizle buluşturduk. Bakanlığımız destekli yaklaşık 2 milyon TL bütçeli bir projemizdi. Yürüttüğümüz diğer önemli çalışmamız da bugün burada bir araya gelmemize vesile olan 'Baldan Altın Kanatlar Projesi'. Bu projemiz 15 milyon TL bütçeli bir proje. Projenin finansmanının yüzde 60'ını DAKA, yüzde 25'lik kısmını ise Bakanlığımız karşılamaktadır. Projemiz iki ayaktan oluşuyor” diye konuştu.
GEZGİN ARICILARA MODERN YAŞAM
Gezgin arıcılara sağlanan karavanların önemine değinen Gönç, yaşam ve üretim koşullarının iyileştirildiğini söyledi:
“İlk ayağını gezginci arıcılar oluşturuyor. Malumunuz arıcılığın temelini flora takibi yapan, nektar ve polen akışını takip eden gezginci arıcılar oluşturuyor. Gezginci arıcılar da bu faaliyetlerini yerleşim yerlerinden uzakta, dağda, bayırda yürütmektedir. Dolayısıyla bunların yaşamsal ihtiyaçlarını karşılamak çok önemli. Özellikle barınma, güvenlik ve günlük ihtiyaçların karşılanması önem arz eden bir konu. Bu anlamda da bizler bu projeyle gezginci arıcılarımızın yatıp dinlenebilecekleri, televizyon imkânı olan, duşu bulunan, soğutma ve klima sistemiyle birlikte güneş enerji sistemi içeren tam donanımlı karavanların tedarikini sağlıyoruz. Böylece yaşamsal ihtiyaçlarını gidermenin yanında özellikle çalışma şartlarını da iyileştirerek daha hijyenik ve daha modern koşullarda üretim yapmalarını sağlamış olacağız. İkinci ayağını ise kadınlarımız oluşturuyor. Kadınlarımız malumunuz üretimin temel unsurlarıdır, özellikle kırsaldaki kadınlarımız. Kadınlarımızın üretimde daha fazla yer almaları, alternatif bir gelirden ziyade temel bir geçim kaynağı oluşturma anlamında projeye dahil ettik. Burada 100 kadınımızdan her birine 10'ar adet arılı kovan ve birer takım arıcılık malzemesi tedarik edeceğiz. Böylece gezginci arıcılarımızın çalışma ve yaşam koşullarını iyileştirirken, bunun yanında kadınlarımızı da üretime dahil etmek suretiyle arıcılık anlamında kapasitemizi artıracağız. Kaliteli ürün elde edeceğiz ve ana bir geçim kaynağı da sağlamış olacağız inşallah.”
KIRSAL KALKINMA VURGUSU
DAKA Muş İl Koordinatörü Fuat Özkan ise projenin kırsal kalkınma açısından önemine dikkat çekerek, “'Baldan Altın Kanatlar Projesi' yalnızca bir arıcılık projesi değil, kırsalda üretimi güçlendiren, kadınların ekonomik hayata katılımını artıran, aile gelirini destekleyen ve Muş'un doğal zenginliğini katma değere dönüştürmeyi hedefleyen kıymetli bir çalışmadır” dedi.
MUŞ BALINA MARKA DEĞERİ HEDEFİ
Özkan, projenin Muş balının marka değerine katkı sağlayacağını belirterek sözlerini şöyle tamamladı:
“Muş, yaylaları, florası ve temiz doğasıyla arıcılıkta önemli bir potansiyele sahiptir. Bu potansiyeli kalıcı gelire, markalı ürüne ve güçlü bir kırsal ekonomiye dönüştürmek ise ancak bilgi, ekipman, eğitim ve doğru koordinasyonla mümkündür. İnanıyorum ki bu proje, kadın emeğini daha görünür kılacak, Muş balının marka değerine katkı sunacak ve kırsalda yeni başarı hikâyelerinin oluşmasına vesile olacaktır.”