HABER49- İstanbul’da bir önceki aya kıyasla perakende fiyatlar yüzde 4,56 artarken, toptan fiyatlardaki artış yüzde 1,28 olarak kayıtlara geçti. Yıllık bazda bakıldığında ise perakende fiyatlarda yüzde 36,15, toptan fiyatlarda ise yüzde 21,39’luk bir yükseliş görüldü. Açıklanan veriler, özellikle hane halkı harcamaları üzerinde fiyat baskısının sürdüğünü ve enflasyonist eğilimin yılın ilk ayında da etkisini koruduğunu gösterdi. Ekonomistler, ocak ayı verilerinin yeni yıl zamlarının etkisini net biçimde yansıttığını belirtirken, tüketici alışkanlıklarında ve harcama tercihlerinde de değişim sinyalleri verildiğine dikkat çekiyor. İstanbul gibi Türkiye ekonomisinin lokomotifi olan bir şehirde açıklanan bu rakamlar, yalnızca bölgesel değil, ülke genelindeki fiyat eğilimleri açısından da önemli bir gösterge olarak değerlendiriliyor. İTO’nun verileri, özellikle temel harcama kalemlerinde yaşanan artışların vatandaşın günlük yaşam maliyetini doğrudan etkilediğini ortaya koyarken, fiyat hareketlerinin sektörler bazında nasıl şekillendiğini de ayrıntılı şekilde gözler önüne seriyor.
Sağlık ve Ulaştırma Neden Zirvede? Ocak Ayında Hangi Harcama Kalemleri Öne Çıktı
Ocak ayında İstanbul Tüketici Fiyat İndeksi’ndeki artışta en dikkat çekici yükseliş, yüzde 11,94 ile sağlık harcamaları grubunda yaşandı. Sağlık grubunu yüzde 9,96 artışla ulaştırma harcamaları izlerken, çeşitli mal ve hizmetler grubunda fiyatlar yüzde 8,52 oranında yükseldi. Lokanta ve oteller grubunda yüzde 6,22’lik artış görülürken, ev eşyası harcamaları yüzde 4,40, gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 4,27, haberleşme yüzde 4,26 oranında arttı. Eğlence ve kültür harcamalarında yüzde 3,23’lük artış kaydedilirken, konut harcamaları yüzde 2,56, eğitim harcamaları yüzde 2,53 yükseldi. Alkollü içecekler ve tütün grubunda ise artış oranı yüzde 0,21 ile sınırlı kaldı. Buna karşın giyim ve ayakkabı harcamalarında yüzde 2,32’lik bir düşüş yaşanması dikkat çekti. İTO’ya göre, ocak ayı fiyat indeksinin oluşumunda sağlık ve ulaştırma gruplarında kamu kaynaklı fiyat düzenlemeleri ile piyasa koşullarına bağlı değişimler etkili oldu. Gıda grubunda bazı ürünlerde kış mevsiminin etkisiyle yaşanan artışlar öne çıkarken, giyim ve ayakkabı grubunda sezon ve piyasa koşullarına bağlı olarak fiyatların gerilediği gözlemlendi. Uzmanlar, bu tablonun tüketicinin zorunlu harcamalara daha fazla bütçe ayırmak zorunda kaldığını, zorunlu olmayan harcamalarda ise daha temkinli davrandığını ortaya koyduğunu ifade ediyor.
Toptan Eşya Fiyatlarında Hangi Sektörler Etkilendi? Maden ve Enerji Öne Çıktı
Toptan Eşya Fiyatları İndeksi verileri, ocak ayında sektörler arasında farklı yönlü fiyat hareketlerinin yaşandığını gösterdi. Bir önceki aya göre toptan eşya fiyatlarının en fazla arttığı grup yüzde 6,09 ile madenler oldu. Bu grubu yüzde 2,67 artışla yakacak ve enerji maddeleri izledi. Gıda maddeleri grubunda fiyatlar yüzde 2,52 artarken, mensucat grubunda yüzde 1,93, inşaat malzemeleri grubunda ise yüzde 1,91’lik yükseliş kaydedildi. Buna karşılık işlenmemiş maddeler grubunda yüzde 2,60, kimyevi maddeler grubunda ise yüzde 5,04 oranında düşüş yaşandı. Yıllık ortalama bazda değerlendirildiğinde ise en yüksek artış yüzde 41,11 ile inşaat malzemelerinde görüldü. Mensucat grubunda yıllık artış yüzde 29,73, gıda maddelerinde yüzde 28,29, madenlerde yüzde 20,73, işlenmemiş maddelerde yüzde 20,24, yakacak ve enerjide yüzde 19,80, kimyevi maddelerde ise yüzde 16,65 olarak gerçekleşti. Bu veriler, özellikle inşaat ve enerji sektörlerinde maliyet baskısının güçlü şekilde devam ettiğini ortaya koyuyor. Sektör temsilcileri, toptan fiyatlardaki artışların önümüzdeki aylarda perakende fiyatlara da yansıma riskine dikkat çekerken, maliyet artışlarının üretim ve tedarik zinciri üzerinde belirleyici olmaya devam ettiğini vurguluyor.