HABER49- Halk takvimine göre baharın habercisi olarak kabul edilen ikinci cemre, 26 Şubat itibarıyla suya düştü. Anadolu’da yüzyıllardır sürdürülen geleneksel inanışa göre cemrelerin düşmesi, doğadaki ısınma sürecinin aşamalı olarak ilerlediğini simgeliyor. Üç aşamadan oluşan bu döngünün ikinci adımı olan suya düşme evresi, denizler, göller ve akarsularda sıcaklık artışının başladığına işaret ediyor. Kışın sert ve durağan havası yerini daha ılıman günlere bırakırken, cemre takvimi de mevsimsel değişimin sembolik ifadesi olarak öne çıkıyor.
“Cemre” kelimesi Arapça kökenli olup “kor” veya “ateş” anlamını taşıyor. Halk inanışında gökten düşen ve değdiği yeri ısıtan görünmez bir ateş parçası olarak tasvir ediliyor. Geleneksel takvime göre cemreler sırasıyla havaya, suya ve toprağa düşerek doğanın ısınmasını tamamlıyor. Bu yıl ilk cemre 19 Şubat’ta havaya düşmüş, ikinci cemre ise 26 Şubat’ta suya düşerek sürecin ikinci basamağını oluşturmuştu. Üçüncü cemrenin ise 5 Mart’ta toprağa düşmesi bekleniyor. Cemrelerin belirli tarihlerde ve belirli sırayla düşmesi, halk kültüründe baharın adım adım gelişini temsil eden bir zaman işareti olarak kabul ediliyor.
CEMRE TAKVİMİ DOĞANIN ISINMA DÜZENİNİ YANSITIYOR
Cemrelerin havadan suya, sudan toprağa doğru ilerleyen sıralaması, doğanın ısınma sürecine dair gözleme dayalı bir anlayışı ortaya koyuyor. İlk olarak atmosferde hissedilen sıcaklık artışı, ardından su kütlelerinde etkisini gösteriyor. Son aşamada ise toprak ısınarak mevsimsel dönüşüm tamamlanıyor. Bu sıralama, geleneksel toplumların doğayı sistematik biçimde takip ettiğini ve mevsimsel değişimleri belirli bir düzen içinde değerlendirdiğini gösteriyor.
Geçmiş dönemlerde cemreler yalnızca hava sıcaklığıyla ilişkilendirilmiyor; aynı zamanda toplumsal ve ekonomik yaşamın işleyişinde de referans noktası olarak kabul ediliyordu. Özellikle göçebe Türk toplulukları için doğadaki ısınma süreci hayati önem taşıyordu. Havanın yumuşaması göç hazırlıklarının başlangıcını simgelerken, suların çözülmesi hayvanların sulanması ve sürülerin hareket kabiliyetinin artması açısından belirleyici rol oynuyordu. Toprağın ısınması ise tarımsal faaliyetlerin başlamasına zemin hazırlıyordu. Bu yönüyle cemre, doğa olaylarının kültürel bir takvimle ifade edilmesi olarak değerlendiriliyor. Günümüzde de özellikle kırsal kesimde cemre tarihleri, bahar hazırlıklarının başlangıcı olarak takip edilmeye devam ediyor.
ÜÇÜNCÜ CEMRE NE ZAMAN DÜŞECEK?
Cemre takviminin son aşaması olan üçüncü cemrenin 5 Mart’ta toprağa düşmesi bekleniyor. Halk takvimine göre bu tarih, doğanın gerçek anlamda uyanış sürecine girdiği dönüm noktası olarak kabul ediliyor. Toprağın ısınmasıyla birlikte baharın etkilerinin daha belirgin hissedileceği ifade ediliyor. Kış mevsiminin durağan yapısının yerini hareketliliğe bırakması, hem doğada hem de üretim alanlarında yeni bir sürecin başlangıcı olarak görülüyor.
Cemre döngüsünün tamamlanmasıyla birlikte baharın ülke genelinde daha net hissedileceği belirtiliyor. Gözler şimdi 5 Mart’ta toprağa düşecek son cemreye çevrilmiş durumda. Geleneksel takvim doğrultusunda ilerleyen bu süreç, mevsimsel değişimin kültürel hafızadaki yerini bir kez daha gündeme taşıyor.