HABER49-Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, eylülde 12 aylık ortalamalar dikkate alındığında tüketici fiyatları yüzde 31,49, yurt içi üretici fiyatları yüzde 27,81 yükseldi.
Aylık bazda TÜFE yüzde 1,84, Yİ-ÜFE yüzde 2,07 artış gösterdi.
TÜFE, eylülde geçen yılın aralık ayına göre yüzde 24,32, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 29,73 yükseliş kaydetti. Öte yandan, TÜFE'deki artış yıllık bazda Kasım 2021'den beri ilk defa yüzde 30'un altına indi.
Yİ-ÜFE'de Aralık 2025'e göre yüzde 23,38, geçen yılın eylül ayına kıyasla yüzde 27,38 artış gerçekleşti.
Eylül ayı enflasyon verilerinin açıklanmasıyla kira artış oranı da belli oldu. Ekimde ev ve iş yerleri için uygulanacak kira artış oranı yüzde 31,49 olarak belirlendi.
BEKLENTİLER
Ekonomistler, eylülde TÜFE'nin yüzde 2,18 artacağını öngörmüştü. Bu ortalamaya göre yıllık enflasyonun yüzde 29,66 olacağı hesaplanmıştı.
TÜFE ve Yİ-ÜFE oranları şöyle:
SANAYİNİN 4 SEKTÖRÜNÜN YILLIK DEĞİŞİMLERİ
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Yİ-ÜFE, eylülde bir önceki aya kıyasla yüzde 2,07, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 23,38, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 27,38 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 27,81 yükseldi.
Sanayinin 4 sektörünün yıllık değişimleri incelendiğinde, madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 34,15, imalatta yüzde 29,09, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 8,67 ve su temininde yüzde 29,7 artış gerçekleşti.
Ana sanayi gruplarının yıllık değişimlerine bakıldığında, ara mallarında yüzde 28,11, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 26,97, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 25,97, enerjide yüzde 30,82 ve sermaye mallarında yüzde 21,55 yükseliş kaydedildi.
Sanayinin 4 sektörünün aylık değişimlerinde ise madencilik ve taş ocakçılığı yüzde 0,78 gerilerken imalatta yüzde 2,32, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 0,97 ve su temininde yüzde 1,83 artış görüldü.
Ana sanayi gruplarının aylık değişimlerine bakıldığında, ara mallarında yüzde 2,04, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 1,54, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 1,59, enerjide yüzde 3,55 ve sermaye mallarında yüzde 1,47 yükseliş oldu.
EN YÜKSEK ARTIŞ EĞİTİMDE HESAPLANDI
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre TÜFE'de eylülde bir önceki aya kıyasla yüzde 1,84, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 24,32, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 29,73 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 31,49 artış görüldü.
Ana harcama grupları itibarıyla eylülde bir önceki aya göre en büyük düşüş yüzde 0,2 ile gıda ve alkolsüz içeceklerde gerçekleşti. Söz konusu dönemde, en yüksek artış ise yüzde 14,19 ile eğitimde hesaplandı.
En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun aylık değişimlerine bakıldığında, gıda ve alkolsüz içeceklerdeki yüzde 0,2 azalış kaydedilirken ulaştırmada yüzde 2,79, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 2,71 artış kayıtlara geçti.
İlgili ana grupların aylık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 0,05 yüzde puan azalış, ulaştırmada 0,49 ve konutta 0,33 yüzde puan artış şeklinde oldu.
YILLIK DEĞİŞİMLER
Eylülde, geçen yılın aynı ayına göre en az artış gösteren ana grup, yüzde 13,22 ile giyim ve ayakkabı olarak kayıtlara geçti. Geçen yılın aynı ayına göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 48,62 ile eğitim olarak tespit edildi.
En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun yıllık değişimlerine bakıldığında, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 27,62, ulaştırmada yüzde 35,1, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 39,99 artış görüldü.
İlgili ana harcama gruplarının yıllık değişime katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 6,73, ulaştırmada 5,96, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda 4,84 yüzde puan artış yönünde oldu.
Endekste kapsanan 174 alt sınıftan 35'inde düşüş gerçekleşirken 6 alt sınıfın endeksinde değişim olmadı, 133 alt sınıfın endeksinde ise artış kaydedildi.
Sektörlere ve alt gruplara göre aylık ve yıllık değişimler şöyle:
ÖZEL KAPSAMLI TÜFE GÖSTERGELERİ
İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE'deki değişim, eylülde bir önceki aya göre yüzde 2,01, geçen yılın aralık ayına kıyasla yüzde 23,4, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 29 ve on iki aylık ortalamalara kıyasla yüzde 30,8 artış şeklinde oldu.
Özel kapsamlı tüketici fiyatları endeksi göstergelerine bakıldığında, eylülde aylık bazda en az yükseliş yüzde 1,87 ile "Alkollü içecekler ve tütün hariç TÜFE" göstergesinde oldu.
Yıllık bazda en yüksek artış ise yüzde 31,91 ile "Mevsimlik ürünler hariç TÜFE" göstergesinde kaydedildi.
Özel kapsamlı TÜFE göstergeleri şöyle:
“ENFLASYONU YENİDEN TEK HANELİ SEVİYELERE İNDİRMEYİ HEDEFLİYORUZ”
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, "Enflasyon beklentilerinin hedeflerimizle uyumlu biçimde çıpalanması ve arz yönlü politikalarımızdan elde edeceğimiz kazanımlarla enflasyonu yeniden tek haneli seviyelere indirmeyi hedefliyoruz." ifadesini kullandı.
Yılmaz, NSosyal hesabından eylül ayı enflasyon verilerine ilişkin yaptığı paylaşımda, enflasyonla mücadeleyi kararlı, bütüncül ve koordineli politikalarla yürütürken, dezenflasyon sürecinde elde edilen kazanımları daha da güçlendirdiklerini belirtti.
Tüketici enflasyonunun eylül ayında yüzde 1,84 oranında gerçekleşirken, yıllık enflasyonun yüzde 29,73 seviyesine gerilediğini aktaran Yılmaz, "Böylece, yılın üçüncü çeyreğinde dışsal gelişmelerin oluşturduğu baskılara rağmen enflasyondaki düşüş eğilimi hızlanmış ve yaklaşık 5 yıllık bir dönemin ardından Orta Vadeli Program'da ortaya konan çerçeveyle uyumlu şekilde yıllık enflasyon yüzde 30'un altına gerilemiştir." değerlendirmesinde bulundu.
Cevdet Yılmaz, bu iyileşmeye gıda enflasyonundaki olumlu seyrin önemli katkı sağladığını, özellikle taze meyve ve sebze fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle gıda yıllık enflasyonunun bir önceki aya göre 6,2 puan azalarak yüzde 27,6 seviyesine indiğini, temel mal grubunda ise yıllık enflasyonun yüzde 15,9 oranıyla yatay seyrettiğini bildirdi.
"ENFLASYONDAKİ DÜŞÜŞ EĞİLİMİNİN BELİRGİNLEŞMESİNİ BEKLİYORUZ"
Hizmet grubunda ise ulaştırma ve haberleşme hizmetlerindeki aylık enflasyonda ılımlı artışın etkisiyle, hizmet enflasyonunun yıllık bazda yüzde 37,7 seviyesine gerilerken, yıllık kira enflasyonu görünümündeki iyileşmenin sürmesinin de hizmet kaleminde dezenflasyon sürecini desteklediğini belirten Yılmaz, şunları kaydetti:
"Bölgemizde ve küresel ölçekte yaşanan gelişmelerin enerji ve emtia maliyetleri üzerinden yurt içi fiyatlara yansıyabilecek etkilerini yakından izliyoruz. Bu gelişmelerin yurt içi fiyatlara geçişini sınırlamak ve ekonomimizin dışsal şoklara karşı dayanıklılığını artırmak amacıyla para, maliye ve gelirler politikalarımızı güçlü bir eşgüdüm içerisinde uygulamaya devam ediyoruz. Önümüzdeki dönemde temel hedefimiz, enflasyonun ana eğilimindeki düşüşü güçlendirerek dezenflasyon sürecini kesintisiz biçimde sürdürmek ve fiyat istikrarını kalıcı olarak tesis etmektir. Enflasyon beklentilerinin hedeflerimizle uyumlu biçimde çıpalanması ve arz yönlü politikalarımızdan elde edeceğimiz kazanımlarla enflasyonu yeniden tek haneli seviyelere indirmeyi hedefliyoruz.
Bu doğrultuda tarımsal üretimde verimlilik ve üretim planlamasını geliştirirken, enerji arz güvenliğimizi artıracak, konut arzını güçlendirecek ve lojistik maliyetlerini azaltacak adımlarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Arz yönlü şoklarının etkisinin zayıflaması ve uyguladığımız koordineli politikaların desteğiyle enflasyondaki düşüş eğiliminin belirginleşmesini bekliyoruz. Fiyat istikrarının güçlenmesiyle ekonomimizde öngörülebilirliği artırmayı, sürdürülebilir büyümeyi desteklemeyi ve büyümeyle oluşan refahın vatandaşlarımızın yaşam standartlarına kalıcı biçimde yansımasını sağlamayı amaçlıyoruz."
