HABER49-Diyarbakır’da büyükbaş hayvancılığın geliştirilmesine yönelik yürütülen bilimsel çalışma, yetiştiricilikte yeni teknolojilerin önemini bir kez daha ortaya koydu. Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi akademisyenleri tarafından gerçekleştirilen projede, cinsiyeti belirlenmiş sperma kullanılarak yapılan suni tohumlama uygulamalarından olumlu sonuçlar alındı.
Dicle Üniversitesi Rektörlüğünün desteğiyle yürütülen çalışma kapsamında, üniversitenin iş birliği protokolü bulunan Altaylar Süt Çiftliği’nde çok sayıda uygulama gerçekleştirildi. Proje sonucunda yaklaşık yüzde 50 gebelik oranına ulaşılırken, dünyaya gelen buzağıların tamamının dişi olduğu açıklandı.
AMAÇ, DAMIZLIK ÜRETİMİNİ GÜÇLENDİRMEK
Hayvancılıkta kullanılan biyoteknolojik yöntemlerden biri olan cinsiyeti belirlenmiş sperma teknolojisi, işletmelerin sürülerini daha planlı şekilde büyütmesine olanak sağlıyor. Sperm hücrelerinin X ve Y kromozomlarına göre ayrıştırılması esasına dayanan yöntem, özellikle süt sığırcılığında dişi buzağı elde etme hedefi açısından önem taşıyor.
Proje yürütücüsü Doç. Dr. Mehmet Ferit Özmen, uygulamalarda yaklaşık yüzde 50 gebelik oranına ulaşıldığını ve doğan buzağıların tamamının dişi olduğunu belirtti.
Özmen, söz konusu teknolojinin küçük ve orta ölçekli işletmelerin kendi damızlık hayvanlarını yetiştirmesine, büyük işletmelerin ise üretim hedefleri doğrultusunda sürülerini planlamasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Cinsiyeti belirlenmiş sperma teknolojisinde istenen cinsiyette buzağı elde etme olasılığının uygun uygulamalarda yüzde 90-95 seviyelerine ulaşabildiği belirtilirken, gerçek sonuçların kullanılan teknolojiye ve uygulama koşullarına göre değişebildiği kaydediliyor.
“YETİŞTİRİCİLER İÇİN ÖNEMLİ BİR UYGULAMA”
Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Sadık Yayla da hayvancılıkta biyoteknolojik yöntemlerin verimlilik ve işletme kârlılığının artırılması açısından önemli olduğunu vurguladı.
İş birliği yapılan işletmelerde gerçekleştirilen pilot uygulamaların, yetiştiricilerin yeni teknolojileri tanıması ve sonuçlarını sahada gözlemlemesi bakımından değer taşıdığını belirten Yayla, projede görev alan akademisyenleri tebrik etti.
Yayla ayrıca projeye destek veren Dicle Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kamuran Eronat'a, rektör yardımcıları Prof. Dr. Mehmet Sıraç Özerdem, Prof. Dr. Velat Şen ve Prof. Dr. Vahap Özpolat'a ve Genel Sekreter Prof. Dr. Mustafa Uğurlu Arslan'a teşekkürlerini iletti.
ÇİFTLİKLERİN ÜRETİM PLANLAMASINA KATKI SUNACAK
Altaylar Süt Çiftliği yöneticisi Hamza Altay ise üniversite akademisyenlerinin uygulamaları doğrudan işletmede gerçekleştirmesinin yetiştiriciler açısından önemli bir örnek oluşturduğunu ifade etti.
Altay, buzağıların cinsiyetinin önceden belirlenmesine yönelik teknolojilerin, işletmelerin sürü yönetimini daha bilinçli yürütmesine ve geleceğe yönelik üretim planları oluşturmasına katkı sağlayabileceğini dile getirdi.
BİLİMSEL ÇALIŞMALARA DA KATKI SAĞLADI
Projede Doç. Dr. Mehmet Ferit Özmen, Dr. Öğr. Üyesi Elif Merve Çınar, Araştırma Görevlisi Nedim Aksoy, doktora öğrencileri ile çiftlikte görev yapan veteriner hekimler ve teknikerler yer aldı.
Çalışma kapsamında elde edilen deneyim ve verilerin akademik araştırmalara da katkı sunduğu, bazı uygulama sonuçlarının projede görev alan akademisyenlerin doktora tezlerinde ele alındığı bildirildi.
Diyarbakır’da gerçekleştirilen çalışma, cinsiyeti belirlenmiş sperma teknolojisinin bölgedeki hayvancılık işletmelerinde kullanımının yaygınlaştırılması ve üretim planlamasına sağlayabileceği katkıların değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.
