HABER49- Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı ordusuna aşiretlerin sağladığı lojistik desteklere dair çarpıcı bir detay gün yüzüne çıktı. Osmanlı arşivlerinde yapılan araştırmalar, Karapapak aşireti reisi Emir Arslan Bey’in 650 deveyi bağışlayarak orduya büyük katkı sunduğunu ortaya koydu.
Araştırmacı Taner Özdemir’in paylaştığı belgelere göre, söz konusu develer Erzurum merkezli Üçüncü Ordu Komutanlığı emrine verilerek cephe gerisinde iaşe ve mühimmat taşımacılığında kullanıldı. Savaşın en zorlu koşullarında gerçekleştirilen bu destek, ulaşım imkânlarının sınırlı olduğu dönemde kritik bir rol oynadı.
Cephe gerisinde de büyük risk vardı
Belgelerde dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise develerin Suriye’ye sevki sırasında yaşanan olaylar oldu. Sevkiyat kafilesinde bulunan bazı aşiret mensuplarının esir düştüğü bilgisi, savaşın sadece cephede değil lojistik hatlarda da büyük tehlikeler barındırdığını gözler önüne serdi.
Ayrıca arşiv kayıtlarında, bağışlanan develerin haklarının korunması ve karşılığının verilmesi için resmi yazışmalar yapıldığı, konunun dönemin komutanlarından Hasan İzzet Paşa’ya kadar iletildiği görülüyor. Savaş sonrasında ise Emir Arslan Bey’in, Erzurum’daki 15. Kolordu Komutanlığı’na başvurarak develerin akıbetini sorduğu da belgeler arasında yer aldı.
Karapapaklar: Kafkasya’dan Anadolu’ya uzanan bir tarih
Karapapak aşireti, köken olarak Kafkasya’ya dayanıyor. Özellikle Borçalı havzasında yaşayan bu topluluk, 19. yüzyılda Rusya İmparatorluğu baskıları nedeniyle Anadolu’ya göç etti. Bugün Kars, Ardahan, Iğdır ve Erzurum çevresinde yoğun olarak yerleşmiş durumdalar.
Yarı göçebe yaşam tarzları ve hayvancılıktaki deneyimleri sayesinde askeri lojistikte önemli bir rol üstlenen Karapapaklar, Osmanlı döneminde Hamidiye Alayları içinde de aktif görev aldı.
“Savaşın lojistik damarına stratejik katkı”
Uzmanlara göre Emir Arslan Bey’in yaptığı bağış, sadece bir yardım değil; doğrudan savaşın kaderini etkileyebilecek stratejik bir destekti. Sevkiyat sırasında yaşanan kayıplar ise bu fedakârlığın ne denli ağır şartlar altında gerçekleştiğini ortaya koyuyor.
Bu yeni belgeler, savaşın yalnızca cephede verilen bir mücadele olmadığını; toplumun farklı kesimlerinin katkısıyla yürütülen büyük bir dayanışma hareketi olduğunu bir kez daha gösteriyor. Karapapak aşiretinin bu desteği ise tarihin gölgede kalmış ama son derece önemli sayfalarından biri olarak yeniden gün yüzüne çıkıyor.
