HABER49-Kredi kartları, kredili mevduat hesapları (KMH) ve konut kredilerini kapsayan yeni kararlar; borçluluğun gelirle uyumlu hale getirilmesi, finansal istikrarın güçlendirilmesi ve tüketicinin korunmasını amaçlıyor. Düzenlemeler, Finansal İstikrar Komitesi’nde alınan kararlar doğrultusunda ve Cumhurbaşkanlığı Genelgeleri ile uyumlu şekilde hayata geçirildi.
Konut Kredilerinde Yeni Dönem: Enerji Sınıfı ve İlk Konut Önceliği
Konut kredilerinde kredi değer oranına ilişkin uygulamada önemli bir değişikliğe gidildi. Buna göre, kredi tutarının konut değerine oranında birinci el ve ikinci el konut ayrımı kaldırıldı. Artık konutun yaşı yerine, enerji verimliliği ve yapısal özellikleri esas alınacak. Özellikle 2010 yılından sonra inşa edilen ve en az C enerji sınıfına sahip konutlar, avantajlı kredi değer oranı kapsamında değerlendirilecek.
Bu düzenleme ile enerji verimliliği yüksek ve görece daha dayanıklı konutların alımı teşvik edilirken, ilk kez ev sahibi olacak vatandaşlara finansman kolaylığı sağlanması hedefleniyor. Ancak tüketicinin kendisinin, eşinin ya da 18 yaş altındaki çocuklarının üzerine kayıtlı en az bir konut bulunması durumunda, kredi değer oranları yüzde 75 oranında düşürülerek uygulanmaya devam edecek. Böylece birden fazla konutu olanlara yönelik kredi kullanımında sınırlama sürerken, ilk konut edinimi desteklenmiş olacak.
Kredi Kartı ve İhtiyaç Kredisi Borçlarına 48 Aya Kadar Yapılandırma
BDDK, bireysel kredi kartı borçları ve ihtiyaç kredileri için yeniden yapılandırma imkânını genişletti. Buna göre, dönem borcu kısmen ya da tamamen ödenmemiş kredi kartları ile ödemesi 30 günden fazla gecikmiş ihtiyaç kredileri yapılandırılabilecek. Yapılandırma, borçlunun talep etmesi halinde ve başvurunun üç ay içinde yapılması şartıyla geçerli olacak.
Yeniden yapılandırma kapsamında, borç bakiyesi azami 48 ay vadeyle taksitlendirilebilecek. Bu adım, ödeme güçlüğü yaşayan bireylerin borçlarını daha uzun vadede ve daha sürdürülebilir şekilde ödemesine imkân tanıyacak. Aynı zamanda bankalar açısından da tahsilat riskinin azaltılması ve sorunlu kredi oranlarının kontrol altına alınması amaçlanıyor. Düzenleme, bireysel borçların gelirle uyumlu hale getirilmesini hedefleyen politikaların önemli bir parçası olarak öne çıkıyor.
Kredi Kartı Limitleri Gelire Göre Belirlenecek
Kredi kartı limitlerine ilişkin düzenlemelerle birlikte gelir esaslı bir sistem uygulanacak. Buna göre, kart hamillerinin tüm bankalardaki toplam kredi kartı limiti; ilk yıl için aylık ortalama gelirin en fazla iki katı, ikinci yıldan sonra ise en fazla dört katı olacak. Yeni kredi kartı çıkarılması veya mevcut limitlerin artırılmasında yalnızca aylık ya da yıllık ortalama gelir dikkate alınacak ve gelir düzeyi, bankalar tarafından belge ile teyit edilecek.
Toplam kredi kartı limiti 400 bin TL’nin üzerinde olan müşteriler için ise kullanılmayan kart limitlerine sınırlama getirildi. Son bir yıl içinde en yüksek harcamanın yapıldığı hesap kesim tarihindeki kullanılmayan limitler, bankalar tarafından kısmen azaltılabilecek. Bankaların, 1 Ocak 2027’ye kadar tüm kart hamillerinin limitlerini gelirleriyle uyumlu hale getirmesi planlanıyor. Bu sayede düşük ve orta gelirli vatandaşların mevcut limitleri korunurken, aktif olarak kullanılmayan yüksek limitler sistemden kademeli olarak çıkarılacak.
KMH Limitlerine Üst Sınır: Aylık Gelirin İki Katı
Kredili mevduat hesapları (KMH) için de net bir üst sınır belirlendi. Bireysel müşterilere KMH açılışı ve mevcut KMH limit artışlarında, limit tutarı müşterinin aylık ortalama gelirinin en fazla iki katı olabilecek. Gelir tespiti, bankalar tarafından kabul edilen ve belgeyle ispatlanabilen bilgiler üzerinden yapılacak.
Eğitim kurumları ile bankalar arasında yapılan anlaşmalar kapsamında, eğitim ödemeleri için tanınan KMH limitleri bu sınırlamadan muaf tutuldu. Ayrıca kullanılmayan KMH limitleri için bankaların sermaye yeterliliği hesaplamalarında daha yüksek sermaye yükümlülüğü getirilerek, atıl kredi limitlerinin oluşturduğu risklerin azaltılması hedeflendi. Bu düzenleme ile hem bireysel borçlanma disiplin altına alınacak hem de bankacılık sisteminin dayanıklılığı artırılacak.