HABER49-Halk takvimine göre kıştan bahara geçişin sembolü olan ve havaların ısınmasının işareti olarak değerlendirilen ilk cemre havaya düştü.
Her yıl Şubat ayının ikinci yarısında gündeme gelen cemre düşmesi, geleneksel halk takvimine göre kışın etkisini kaybetmeye başladığını gösteriyor. İlk cemrenin 19-20 Şubat tarihlerinde havaya düştüğü kabul edilirken, bu süreçle birlikte hava sıcaklıklarında kademeli artış yaşanacağına inanılıyor. Halk arasında “havaya cemre düştü” ifadesi, atmosferdeki soğuk havanın kırılmaya başladığını simgeliyor.
Cemre kelimesi Arapça kökenli olup “ateş”, “kor” ve “köz” anlamlarını taşıyor. Ancak kültürel bağlamda cemre, doğrudan bir ateş unsurundan ziyade sıcaklık yükselişini temsil ediyor. Üç aşamalı bir ısınma sürecini ifade eden cemrelerin sırasıyla havaya, suya ve toprağa düştüğü kabul ediliyor. Buna göre ikinci cemrenin 26-27 Şubat’ta suya, üçüncü cemrenin ise 5-6 Mart’ta toprağa düşeceği belirtiliyor.
BAHARIN SEMBOLİK BAŞLANGICI OLARAK KABUL EDİLİYOR
Cemre düşmesi yalnızca meteorolojik bir değişim olarak değil, aynı zamanda kültürel ve mevsimsel bir dönüşümün işareti olarak görülüyor. Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan geniş coğrafyada cemre, doğanın yeniden canlanmasının sembolü kabul ediliyor. Özellikle tarım toplumlarında cemre tarihleri, ekim ve dikim hazırlıklarının başlangıcıyla ilişkilendiriliyor.
Geleneksel halk takviminde yıl “Kasım günleri” ve “Hızır günleri” olarak ikiye ayrılıyor. Kasım günleri 8 Kasım’da başlayıp 5 Mayıs’ta sona ererken, 6 Mayıs itibarıyla Hızır günleri başlıyor. Cemrelerin düşmesi, bu iki dönem arasındaki geçişin en önemli göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Türk Dil Kurumu’na göre cemre, “Şubat ayında birer hafta arayla havada, suda ve toprakta oluştuğu sanılan sıcaklık yükselişi” anlamına geliyor. Halk kültüründe ise cemre, Nevruz ve Hıdırellez gibi bahar kutlamalarının habercisi sayılıyor. Osmanlı döneminde divan şairlerinin cemre zamanlarında yazdığı “cemreviye” adlı şiirler de bu kavramın edebi alandaki yansımaları arasında yer alıyor.